Dębki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dębki
Na przystani rybackiej w Dębkach
Na przystani rybackiej w Dębkach
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat pucki
Gmina Krokowa
Liczba ludności 166
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 84-110
Tablice rejestracyjne GPU
SIMC 0165391
Położenie na mapie gminy Krokowa
Mapa lokalizacyjna gminy Krokowa
Dębki
Dębki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dębki
Dębki
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Dębki
Dębki
Ziemia 54°49′39″N 18°05′16″E/54,827500 18,087778
Strona internetowa miejscowości

Dębki (kaszb. Dãbeczi, niem. Dembeck)[1]osada[2]w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa, nad Morzem Bałtyckim.

Dębki to osada rybacka i nadmorska miejscowość letniskowa. Zamieszkana przez kilkudziesięciu stałych mieszkańców. W Dębkach znajduje się kilka XIX-wiecznych chałup rybackich[3].

Położenie[edytuj]

Wieś leży na Wybrzeżu Słowińskim, u ujścia rzeki Piaśnicy, na obszarze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego, na Kaszubach. Przy wschodniej części Dębek, fragment wybrzeża został objęty specjalnym obszarem ochrony siedlisk Widowo. Ok. 1,5 km na południowy wschód od Dębek wyznaczono rezerwat przyrody Piaśnickie Łąki. Ok. 5 km na zachód od Dębek znajduje się wzniesienie Białogóra. Najbliżej położoną wsią (ok. 4 km na południe) jest Odargowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o Dębkach pochodzi z 1277 roku kiedy to książę Mściwój II darował je Norbertankom z Żukowa. W 1279 roku Dębki stanowiły uposażenie klasztoru żarnowieckiego. Historyczne położenie zabudowań Dębek znajdowało się u ujścia rzeki Piaśnicy[4]. Od XVI do XVIII wieku osadę dzierżawiła rodzina Dembków, od której pochodzi nazwa miejscowości. Po pierwszym rozbiorze Polski majątki duchowne a więc i Dębki przeszły na własność skarbu pruskiego. W XIX wieku w wyniku akcji uwłaszczeniowej osada przechodzi w posiadanie rodzin rybackich. Po odzyskaniu niepodległości po 1920 roku znaczną część miejscowości wykupiono na działki letniskowe. Modna stała się zwłaszcza w Wielkopolsce. W okresie międzywojennym granica polsko-niemiecka biegła wzdłuż rzeki Piaśnicy. W Dębkach znajdował się posterunek straży granicznej. Dębki były wtedy najdalej na zachód położoną miejscowością polskiego wybrzeża. W latach 1934-35 zbudowano drewniany kościół[5]. W okresie międzywojennym wybudowano także z funduszy rządowych piętrową szkołę podstawową z mieszkaniem dla nauczyciela. Przed 1939 rokiem w Dębkach miały miejsce obozy harcerskie[3]. Po wojnie Dębki zaczęły rozwijać się turystycznie w latach 1950 i 60. Dynamiczny rozwój osady jako miejscowości letniskowej nastąpił pod koniec XX wieku[6].

W 2008 roku została ustanowiona rybacka przystań morska (pas plaży)[7].

Zabytki[edytuj]

  • Kaplica Księży Zmartwychwstańców pw. MB Częstochowskiej na ul. Spacerowej 81[8]. Drewnianą świątynię ze skrzydłem mieszkalnym zbudowano w latach 1934-35 z inicjatywy prof. Adama Wrzoska i księży Zmartwychwstańców z Poznania. Budowla według projektu arch. T. Hornunga konstrukcji zrębowej, na planie litery T z czterosłupowym podcieniem od frontu. Autorami wystroju wnętrza byli kaszubscy artyści rzeźbiarze Teodor Pliński z Wiela i Franciszek Menczykowski[5][3]. W czasie II wojny światowej, w świątyni został zniszczony ołtarz, który w 2009 roku został zrekonstruowany na podstawie ocalałych zdjęć z okresu jego budowy.[potrzebny przypis]
  • Chata rybacka na ul. Spacerowej 66, z końca XVIII, obecnie dom letniskowy[8]
  • Budynek mieszkalny na ul. Spacerowej 8, z początku XX wieku[9]

Galeria[edytuj]

Zdjęcia z 2016 roku:

Związani z Dębkami[edytuj]

  • Adam Wrzosek – prof. historii medycyny, lekarz patolog, antropolog. W 1923 roku nabył chatę kaszubską z zabudowaniami gospodarczymi w Dębkach i zorganizował w niej kaszubskie muzeum etnograficzne. Gromadzono w nim sprzęty, narzędzia i elementy kaszubskiej sztuki ludowej i było to jedno z największych muzeów na Kaszubach. Większość eksponatów w czasie II wojny światowej została zniszczona lub zaginęła. W 1935 roku po przebudowie chata uzyskała charakter dworka. W 2001 roku zabudowania przekazano Caritas Poznań na cele charytatywno-wypoczynkowe[10][11].
  • Bronisław Niklewski – prof. fizjologii roślin. W znacznym stopniu przyczynił się do utworzenia w 1959 roku rezerwatu Piaśnickie Łąki[4][12].

Inne[edytuj]

27 września 1785 w pobliżu Dębek zatonął brytyjski statek handlowy General Carleton.

W Dębkach zorganizowano letnie kąpielisko morskie przy wejściu nr 19, obejmujące 100 m linii brzegowej. W 2013 r. sezon kąpielowy wyznaczono na okres od 1 lipca do 31 sierpnia[13].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Fryderyk Lorentz, "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (ISBN 83-60437-22-X) (ISBN 978-83-60437-22-3)
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. ws. wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 200, s. 355)
  3. a b c Franciszek Mamuszka, Ziemia Pucka, Warszawa, PTTK "Kraj", 1989, ISBN 83-7005-170-7
  4. a b Dzieje Dębek, Tablica informacyjna, dostęp 2016.05.21
  5. a b Joanna Małuj z zespołem, Gminny Program opieki nad zabytkami na lata 2015-2018 – Urząd Wojewódzki Gdańsk. [dostęp 2016-07-20].
  6. Dębki – strona gminy Krokowa. [dostęp 2016-07-20].
  7. Zarządzenie nr 2 dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 9 kwietnia 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2008 r. Nr 86, poz. 2240)
  8. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 31 marca 2016. [dostęp 2016.06.03].
  9. Krokowa:Gminna Ewidencja Zabytków – strona BIP gminy. [dostęp 2016-07-22].
  10. Ośrodek Charytatywno - Wypoczynkowy "Gwiazda Morza" – strona Caritas Poznań. [dostęp 2016-07-21].
  11. Dworek prof. Wrzoska, Tablica informacyjna przy budynku, dostęp 2016.05.21
  12. Piaśnickie Łąki – strona Nadmorski Park Krajobrazowy. [dostęp 2016-07-21].
  13. Uchwała Nr XXXIV/374/2013 Rady Gminy Krokowa z dnia 28 maja 2013 r. ws. określenia wykazu kąpielisk

Linki zewnętrzne[edytuj]