Dywity

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dywity
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Dywity
Sołectwo Dywity
Liczba ludności (2011) 2315[1]
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 11-001 Dywity
Tablice rejestracyjne NOL
SIMC 0472963
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Dywity
Dywity
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dywity
Dywity
Ziemia53°50′05″N 20°28′30″E/53,834722 20,475000

Dywity (dawniej niem. Diwitten) – wieś w Polsce na Warmii, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Dywity. Liczy ok. 3 tys. mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wzmiankowana w 1354. W 1355 r. kustosz katedry w Olsztynie, za zgodą kapituły warmińskiej, wykupił wszelkie dochody czynszowe ze wsi Dywity na rzecz nabożeństw w katedrze. W tym samym roku kapituła warmińska mianowała Fryderyka z Dobrego Miasta na sołtysa. Otrzymał on 4 wolne od czynszu włoki oraz 40 włok czynszowych na założenie wsi na prawie chełmińskim. Kolejnych 5 włók przeznaczono na utrzymanie kościoła, a 10 włók lasu (między rzeką Wadąg a Jeziorem Dywickim) wieś otrzymała do wyrębu. Wieś lokowana w 1366. Nazwa pochodzi od pruskiego słowa z języka plemienia Warmów – Dywitzen, co oznacza „Góra Boga”.

Dywity znacznie ucierpiały w czasie wojen w XV i XVI w. i od związanych z nimi klęsk głodu. Odnowiony dokument lokacyjny wystawiono w 1688 roku, wystawiony dla sołtysów: Jana Mleczeka (Mleczka) i Michała Maruna. Kolejny raz, w 1765 r., wystawiono odnowiony dokument lokacyjny wsi, tym razem na prośbę sołtysa Jana Kurowskiego. W 1770 r. wieś liczyła 45 włók ziemi. W 1772 r. wieś zamieszkiwała wyłącznie ludność polska wyznania katolickiego. Do połowy XIX w. głoszono tu kazania wyłącznie w języku polskim.

W dniu 10 września 1863 r. w dywickim zajeździe zatrzymał się Wojciech Kętrzyński, konwojujący transport broni dla wojsk powstania styczniowego.

W 1913 r. na terenie Dywit o powierzchni 111 hektarów utworzono „stację balonów wojskowych”. Powstała hala na dwa sterowce o wymiarach 200 m długości, 44 m szerokości i 34 m wysokości. Dowódcą jednego z zeppelinów korzystających w 1915 r. z hali był Ernst Lehmann, znany później jako kapitan sterowca pasażerskiego „Hindenburg”.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół neogotycki z 1894-1897, wybudowany na miejscu średniowiecznego (proj. Fritz Heitmann). Bryła bogata w zdobienia, tylne szczyty nawy i prezbiterium. Wieża w dolnych kondygnacjach gotycka z XIV w., nadbudowana w XIX w., wystrój kościoła jednolity, neogotycki[2].
  • Kapliczka z dzwonniczką z 1888 r.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Działalność drużyn sportowych: siatkarski LZS Dywity, który uczestniczy systematycznie w turniejach na terenie województwa warmińsko-mazurskiego. Od 2009 do 2013 działał klub piłkarski Iskra Dywity, grający w klasie B[3][4]. Od 2014 r. istnieje uczniowski klub sportowy o nazwie Frendo Dywity[5].

Szkolnictwo[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół Szkół w Dywitach, który tworzą Szkoła Podstawowa im. „Gazety Olsztyńskiej” i Gimnazjum Publiczne im. Marii Zientary-Malewskiej. W Zespole Szkół uczy się 556 dzieci, kadra pedagogiczna liczy 52 osoby, a obsługa 19 osób.
  • Powiatowa Szkoła Muzyczna (otwarcie 1 września 2010). Muzyczną edukację rozpoczęło w niej 80 uczniów, którzy będą uczyć się gry m.in. na akordeonie, klarnecie, fortepianie, gitarze i flecie.

Osoby związane z Dywitami[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury, przewodnik. Białystok: Agencja TD, 1996. ​​ISBN 83-902165-0-7​​ s. 83
  • Georg Kellmann, Historia parafii Klebark Wielki, jej wiosek i okolic. Parafia p.w. Znalezienia Krzyża Świętego i Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Klebarku Wielkim, Klebark Wielki 2007, ​ISBN 978-83-918968-1-5

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Strona polskawliczbach.pl
  2. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 136
  3. Iskra Dywity (pol.). 90 minut. [dostęp 2017-10-02].
  4. Iskra NIEzgłoszona (pol.). KS Iskra Dywity, 2013-07-15. [dostęp 2017-10-02].
  5. Uczniowski Klub Sportowy Frendo Dywity (pol.). Krajowy Rejestr Sądowy. [dostęp 2017-10-02].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]