Dzierżązna (województwo łódzkie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°55′56.6″N 19°25′10.3″E
- błąd 4 m
WD 51°55'N, 19°25'E
- błąd 2301 m
Odległość 1859 m
Dzierżązna
wieś
Ilustracja
11. sołectwo na mapie gminy
Państwo  Polska
Województwo  łódzkie
Powiat zgierski
Gmina Zgierz
Sołectwo Dzierżązna
Liczba ludności (2011) 237[1]
Strefa numeracyjna 42
Kod pocztowy 95-001
Tablice rejestracyjne EZG
SIMC 0416686
Położenie na mapie gminy wiejskiej Zgierz
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Zgierz
Dzierżązna
Dzierżązna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dzierżązna
Dzierżązna
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Dzierżązna
Dzierżązna
Położenie na mapie powiatu zgierskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zgierskiego
Dzierżązna
Dzierżązna
Ziemia51°55′56,6″N 19°25′10,3″E/51,932389 19,419528

Dzierżąznawieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Zgierz, nad rzeką Dzierżązną, dopływem Czarnawki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

W Dzierżąznej odbyły się trzy edycje Futrzakonu – pierwszego polskiego konwentu futrzaków[potrzebny przypis].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przed wybuchem II wojny światowej folwark w Dzierżąznej miał dwóch właścicieli: łódzkiego adwokata – Bolesława Duszyńskiego (50%) i Felicję Pawełczyńską (50%). Wcześniej, około 1930 roku, właścicielem 30 morgowej działki, wydzielonej z tegoż folwarku, stał się inny łódzki adwokat – Bolesław Słomnicki vel Adam Słomiński[2][a]. Tenże wybudował na niej dom wzorowany na pałacyku Józefa Piłsudskiego w Sulejówku[potrzebny przypis]. W pierwszych miesiącach okupacji niemieckiej oboje właściciele folwarku zostali z niego wysiedleni i wywłaszczeni, a obie jego części ponownie połączone. Majątek Słomnickiego objął miejscowy volksdeutsch – Alfred Krinke. Do końca 1942 roku folwark miał trzech administratorów, kiedy to przejęła go łódzka policja, z przeznaczeniem na filię powstającego w Łodzi obozu dla małoletnich Polaków.

Filia obozu dla małoletnich Polaków w Łodzi[edytuj | edytuj kod]

Polish children in Nazi-German labor camp in Dzierżązna.jpg
Obelisk Dzierżązna.jpg

Od stycznia 1943 do ok. 18 stycznia 1945 funkcjonowała w miejscowym majątku rolnym filia łódzkiego obozu dla młodocianych Polaków (Polen-Jugendverwahrlager der Sicherheitspolizei in Litzmannstadt), w której pracowały dziewczęta od 14 do 16 roku życia[2]. Zadaniem filii było przyuczenie więźniarek do pracy na roli w niemieckich gospodarstwach (do których miały być wysyłane po ukończeniu 16 roku życia) oraz zapewnienie dostaw żywnościowych do macierzystego obozu. Warunki bytowania w filii były lepsze niż łódzkim obozie. Nie odnotowano tu szczególnych przypadków znęcania się nad więźniarkami oraz śmierci.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. J. Witkowski w swojej monografii podaje nazwisko A. Słomiński, ale w „Księdze adresowej m. Łodzi, 1937–1939” jest wyłącznie B. Słomnicki.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Dzierżązna (łódzkie), Polska w liczbach [dostęp 2020-01-03] (pol.).
  2. a b VI – Filia w Dzierżązni, [w:] Józef Witkowski, Hitlerowski obóz koncentracyjny dla małoletnich w Łodzi, Wrocław: Ossolineum, 1975, s. 223–245.
  3. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo łódzkie. 2019-12-31. s. 118. [dostęp 2015-09-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]