Dzierżązna (województwo łódzkie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dzierżązna
11. sołectwo na mapie gminy
11. sołectwo na mapie gminy
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat zgierski
Gmina Zgierz
Sołectwo Dzierżązna
Strefa numeracyjna (+48) 42
Kod pocztowy 95-001
Tablice rejestracyjne EZG
SIMC 0416686
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Dzierżązna
Dzierżązna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dzierżązna
Dzierżązna
Ziemia51°55′56,6″N 19°25′10,3″E/51,932389 19,419528

Dzierżąznawieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Zgierz, nad rzeką Dzierżązną, dopływem Czarnawki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

W Dzierżąznej odbyły się trzy edycje Futrzakonu – pierwszego polskiego konwentu futrzaków.

Historia[edytuj]

Przed wybuchem II wojny światowej folwark w Dzierżąznej miał dwóch właścicieli: łódzkiego adwokata – Bolesława Duszyńskiego (50%) i Felicję Pawełczyńską (50%). Wcześniej, około 1930 roku, właścicielem 30 morgowej działki, wydzielonej z tegoż folwarku, stał się inny łódzki adwokat – Bolesław Słomnicki vel Adam Słomiński[1][a]. Tenże wybudował na niej dom wzorowany na pałacyku Józefa Piłsudskiego w Sulejówku[2]. W pierwszych miesiącach okupacji niemieckiej oboje właściciele folwarku zostali z niego wysiedleni i wywłaszczeni a obie części ponownie połączone. Natomiast majątek Słomnickiego objął miejscowy volksdeutsch – Alfred Krinke. Do końca 1942 roku folwark miał trzech administratorów, kiedy to przejęła go łódzka policja z przeznaczeniem na filię powstającego w Łodzi obozu dla małoletnich Polaków.

Filia obozu dla małoletnich Polaków w Łodzi[edytuj]

Polish children in Nazi-German labor camp in Dzierżązna.jpg

W okresie od stycznia 1943 do ok. 18 stycznia 1945 funkcjonowała w miejscowym majątku rolnym filia łódzkiego obozu dla młodocianych Polaków w Łodzi (Polen-Jugendverwahrlager der Sicherheitspolizei in Litzmannstadt), w której pracowały dziewczęta od 14 do 16 roku życia[1]. Zadaniem filii było przyuczenie więźniarek do pracy na roli w niemieckich gospodarstwach (do których miały być wysyłane po ukończeniu 16 roku życia) oraz zapewnienie dostaw żywnościowych do macierzystego obozu. Warunki bytowania w filii były lepsze niż łódzkim obozie. Nie odnotowano tu szczególnych przypadków znęcania się nad więźniarkami oraz śmierci.

Zabytki[edytuj]

Uwagi

  1. J. Witkowski w swojej monografii podaje nazwisko A. Słomiński, ale w „Księdze adresowej m. Łodzi, 1937–1939” jest wyłącznie B. Słomnicki.

Przypisy

  1. a b Józef Witkowski, Hitlerowski obóz koncentracyjny dla małoletnich w Łodzi Wrocław 1975, s. 223–245: Rozdz. VI – Filia w Dzierżązni.
  2. polskaniezwykla.pl.
  3. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków – woj. łódzkie (stan na 30 czerwca 2015 r.). Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2015-09-15]. s. 118.

Linki zewnętrzne[edytuj]