Eero Saarinen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Eero Saarinen
Data i miejsce urodzenia 20 sierpnia 1910
Kirkkonummi
Data i miejsce śmierci 1 września 1961
Ann Arbor
Narodowość fińska, amerykańska
Uczelnia Yale School of Architecture
Nagrody AIA Gold Medal (pośmiertnie, 1962)
Praca
Budynki Miller House w Columbus w stanie Indiana
Projekty Gateway Arch, główny terminal na terenie Portu lotniczego Waszyngton-Dulles, Terminal TWA na terenie Portu lotniczego Nowy Jork-JFK, Bell Labs Holmdel Complex

Eero Saarinen (ur. 20 sierpnia 1910 w Kirkkonummi, zm. 1 września 1961 w Ann Arbor) – amerykański architekt i projektant wnętrz fińskiego pochodzenia, jedna z najważniejszych postaci amerykańskiej architektury lat 50. XX wieku.

E. Saarinen: Wnętrze terminalu w porcie lotniczym Dulles w Waszyngtonie

Biografia[edytuj]

Eero Saarinen urodził się w Kirkkonummi, w domu zaprojektowanym przez swego ojca Eliela i pełniącym zarazem rolę studia projektowego, zwanym Hvitträsk. Od dzieciństwa dużo rysował oraz rzeźbił. W 1923 roku Saarinenowie wyemigrowali do Ameryki, lecz kiedy była okazja odwiedzali rodzinne strony. Eero Saarinen odbył studia rzeźbiarskie w Paryżu, ale pod koniec 1931 roku wrócił do USA i rozpoczął studia architektoniczne na Yale University. W 1934 roku szkołę ukończył, po czym wraz ze swoim przyjacielem, rzeźbiarzem Carlem Milles, wyruszył w podróż po Europie i Bliskim Wschodzie. Zwiedził Grecję, Egipt, Syrię, Palestynę, Włochy, w Niemczech poznał szkołę Bauhausu, twórczość Miesa van der Rohe i Ericha Mendelsohna, w Finlandii podziwiał Alvara Aalto, we Francji Le Corbusiera, a w Szwecji Gunnara Asplunda[1]. Przez pewien okres pracował w Helsinkach przy renowacji XIX-wiecznego Szwedzkiego Teatru. W 1936 roku powrócił do Bloomfield Hills i zaczął wykładać na Cranbrook Academy of Art, gdzie dziekanem wydziału architektury był jego ojciec. Tam poznał Lily Swann, którą poślubił w 1939 roku. Miał z nią dwójkę dzieci, Erica i Susan[2]. Jego małżeństwo nie układało się pomyślnie, w 1952 roku poznał krytyczkę sztuki Aline Bernstein, która została jego drugą żoną w 1954, zaledwie kilka miesięcy po rozwodzie z Lily[3]. Z drugiego związku miał syna Eamesa. Na początku lat sześćdziesiątych zaczął poważnie chorować. Był coraz słabszy, cierpiał na częste zaniki pamięci. Zmarł po nieudanej operacji usunięcia guza mózgu[4].

Twórczość[edytuj]

Współtworzył specyficzny dla Stanów Zjednoczonych, zindustrializowany styl międzynarodowy, wzbogacony o doświadczenia europejskiego modernizmu. Z betonu formował śmiałe, organiczne formy. Wynalazł nowe materiały, które odtąd zaczęły być stosowane w budownictwie, m.in. eksperymentując z materiałami samochodowymi, skonstruował szyby, które odbijały 70% światła słonecznego dobiegającego z zewnątrz, a przyciemniały wnętrze budynku. Stosował porcelanową emalię, którą pokrywał ściany betonowe, stal z naturalną warstwą patyny, nazwaną COR-TEN, dzięki której metal nie ulegał korozji i był zabezpieczony przed opadami atmosferycznymi[5]. Współpracował z Eamsem nad meblami z giętej sklejki (od 1937). W 1949 roku poznał polskiego architekta Macieja Nowickiego. Razem wykonali szkice projektowe kampusu University of Brandeis[6]. Pracował razem z ojcem aż do jego śmierci w 1950 roku, po czym przejął jego przedsiębiorstwo. Od 1950 pracował z Césarem Pellim. Pod koniec lat pięćdziesiątych jego styl ewoluuje ze ścisłego modernizmu ku coraz większej ekspresji, zapowiadając nadejście postmodernizmu[7].

Główne dzieła[edytuj]

Terminal Trans World Airlines na Lotnisku Kennedy’ego w Nowym Jorku
  • General Motors Technical Center w Warren w stanie Michigan (1949-1956)
  • Kresge Auditorium w MIT (1953 – 1955)
  • International Business Machines (IBM) w Rochester w Minnesota (1956-1958)
  • IBM Research Center w Yorktown w Nowym Jorku (1956-1961),
  • Laboratoria dla Bell Telephone w Holmdel w New Jersey (1957-1962)
  • Siedziba Deere & Company w Moline, w stanie Illinois (1956-1964)
  • Budynek Ambasady Amerykańskiej w Londynie (projektowany z innymi architektami: Rosenbergiem, Yorkiem, Mardallem), (1955-1960)
  • Gateway Arch w St. Louis w stanie Missouri (1947-1965)
  • Budynek Terminalu TWA (Lotnisko Kennedy’ego, Nowy Jork), najbardziej znany projekt Saarinena, forma zbudowana z parabolicznych kształtów, przypominająca dynamikę rozłożonych skrzydeł (1956-1962)
  • Port Lotniczy Dulles w Waszyngtonie (1958-1963)


Przypisy

  1. J. Merkel, Eero Saarinen, Phaidon Press Ltd., 2005, s. 36.
  2. J. Merkel, Eero Saarinen, Phaidon Press Ltd., 2005, s. 37.
  3. J. Merkel, Eero Saarinen, Phaidon Press Ltd., 2005, s. 85.
  4. J. Merkel, Eero Saarinen, Phaidon Press Ltd., 2005, s. 230.
  5. J. Merkel, Eero Saarinen, Phaidon Press Ltd., 2005, s. 92.
  6. J. Merkel, Eero Saarinen, Phaidon Press Ltd., 2005, s. 107.
  7. J. Merkel, Eero Saarinen, Phaidon Press Ltd., 2005, s. 148-149.