Effodeildin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Formuladeildin)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Effodeildin
I liga Wysp Owczych
Sports current event.svg 2015
Państwo  Wyspy Owcze
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek Związek Piłkarski Wysp Owczych
Data założenia 1942
Założyciel Kluby: TB Tvøroyri, KÍ Klaksvík, HB Tórshavn, B36 Tórshavn
Poprzednia nazwa Vodafonedeildin (20092011)
Formuladeildin (20052008)
1.Deild (19762004)
Meistaradeildin (19421975)
Przekształcona
na zawodową
Nie jest zawodowa
Nowa nazwa Effodeildin (od 2012)
Partner TV Sjónvarp Føroya
Sponsor tytularny Effo (tytularny),
Atlantic Airways
Rozgrywki
Liczba drużyn 10
Zwycięzca Mistrz Wysp Owczych
Niższy poziom ligowy 1. deild
Puchary: Puchar Wysp Owczych,
Superpuchar Wysp Owczych
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca KÍ Klaksvík
Obecny zwycięzca B36 Tórshavn (2014)
Najwięcej zwycięstw HB Tórshavn (22)
Strona internetowa

Effodeildin – najwyższa w hierarchii klasa męskich rozgrywek piłkarskich na Wyspach Owczychautonomicznym terytorium Królestwa Danii na Morzu Norweskim, cieszącym się jednak odrębnym statusem w ramach FIFA i UEFA. Cyklicznie, co roku mecze rozgrywa tam 10 drużyn, z których dwie ostatnie spadają do drugiej ligi, pierwsze natomiast uzyskują możliwość gry w turniejach europejskich. Sezon na Wyspach Owczych w przeciwieństwie do sytuacji w wielu innych państwach, nie trwa na przełomie dwóch lat, natomiast ciągnie się on jedynie w jednym roku na modłę skandynawską, gdyż w miesiącach chłodnych trudno byłoby przygotować wiele boisk do rozgrywek ligowych. Współcześnie również często sprawia to problemy na początku wiosny, kiedy śnieg potrafi zalegać na murawie, dobrym przykładem przesunięcia przez to ligowego spotkania była druga kolejka w roku 2008[1].

Rozgrywkami zarządza Związek Piłkarski Wysp Owczych (far. Fótbóltssamband Føroya). Od początku swego powstania w 1942 do roku 1975 była zwana Meistaradeildin (Liga Mistrzów), nazwę zmieniono następnie na 1.Deild, tak jak współcześnie określa się ligę drugą. Nazwa ta utrzymała się przez trzydzieści lat, po czym w 2005 postanowiono ją zmienić na Formuladeldin, kiedy tytularnym sponsorem została firma IT Formula. W roku 2009 zmienił się sponsor rozgrywek ligowych, stała się nim międzynarodowa firma Vodafone, przez co ponownie zmieniona została ich nazwa. Od tamtej pory pierwszą ligę określa się na Wyspach Owczych Vodafonedeildin (Liga Vodafone). Kolejna zmiana nazwy nastąpiła w 2012 roku, kiedy sponsorem tytularnym została firma Effo. Obecnie liga nazywa się Effodeildin. Ciągłość rozgrywek została zakłócona tylko raz w historii, przez działania wojenne w roku 1944.

Skład ligi w sezonie 2014[edytuj | edytuj kod]

Uczestnicy Effodeildin 2014
B36 B36 Tórshavn Simple gold crown.svg 1
HB HB Tórshavn 2
VÍK Víkingur Gøta Simple gold cup.svg 3
NSÍ NSÍ Runavík 4
EBS EB/Streymur 5
KÍ Klaksvík 6
ÍF ÍF Fuglafjørður 7
AB AB Argir 8
Aiga uparrow inv.svg Awans z 1. deild 2014
TB TB Tvøroyri 1
FCS FC Suðuroy 2

Oznaczenia:

  • kolumna pierwsza – skróty nazw drużyn
  • kolumna trzecia – miejsce zajęte w poprzednim sezonie

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rozgrywki pierwszej ligi Wysp Owczych rozegrano po raz pierwszy w roku 1942. Miały one wtedy bardzo luźną formę, nie posiadały jasno określonych zasad, dotyczących takich kwestii, jak promocje i spadek do ligi drugiej, która rozpoczęła działalność w roku 1943. Cztery drużyny brały udział w pierwszych mistrzostwach, a były to: KÍ Klaksvík (zał. 1904) z północy archipelagu, TB Tvøroyri (zał. 1892, pierwszy klub na Wyspach Owczych) z południa, oraz dwa kluby ze stolicy archipelagu, mieszczącej się w jego centrum: HB Tórshavn (zał. 1904) i B36 Tórshavn (zał. 1936). Pierwszym mistrzem została drużyna KÍ Klaksvík, która zajęła pierwsze miejsce w tabeli[2].

Rozgrywki w tym stylu rozgrywane były do roku 1952. Mistrzami w tym czasie zostali: B36 Tórshavn – 3 razy, TB Tvøroyri – 2 razy, KÍ Klaksvík – 1 raz oraz pierwszy i ostatni raz w swej historii SÍ Sørvágur, który w tamtym czasie wszedł okazyjnie w skład pierwszej ligi (1947)[2]. W roku 1944 liga zawiesiła działalność na jeden sezon – z powodu brytyjskiej, pokojowej okupacji archipelagu zabrakło piłek[2]. W sezonie 1952 pojawiło się w rozgrywkach pięć drużyn – do standartowych czterech dołączył VB Vágur (zał. 1905), jednak nie było to trwałe i zespół często nie brał udziału w rozgrywkach[3]. W tamtym czasie ponownie wieloma tytułami mógł się poszczycić klub KÍ Klaksvík, jednak powoli do głosu dochodził zespół HB Tórshavn, a i pozostałym drużynom zdarzało się zdobyć mistrzostwo[2].

Od roku 1966 do regularnych rozgrywek dołączył już na stałe VB Vágur (nie było wtedy możliwości spadku do niższej ligi), nie zajmował on jednak najwyższych lokat w tabeli w tamtym okresie, stale utrzymując się w dolnej jej połowie[3]. Niedługo później, w 1971, do rozgrywek dołączył ÍF Fuglafjørður (zał. 1936), początkowo również nie oceniany najlepiej[3]. W pierwszej lidze od 1971 grało więc sześć drużyn.

Znacząca zmiana nadeszła w roku 1976, kiedy zupełnie zmieniono formułę rozgrywek. Zmianie uległa nazwa – dotychczas liga zwała się Meistaradeildin (Liga Mistrzów), a od tamtej pory zwano ją po prostu 1.Deild (1. Liga). Pieczę nad rozgrywkami objął, powstały w tym samym roku, Związek Piłkarski Wysp Owczych, stąd także usystematyzowanie rozgrywek, poprzez włączenie drugiej ligi do systemu rozgrywek archipelagu. Jedna drużyna, ostatnia miała być degradowana do niższego poziomu rozgrywek. W meczach 1.Deild miało brać udział siedem drużyn, pojawił się wśród nich klub NSÍ Runavík (zał. 1957), który, jako pierwszy został zdegradowany do drugiej ligi[3].

Dzięki nowemu systemowi wiele klubów uzyskało szansę gry w pierwszej lidze. Do 1979 po raz pierwszy zagrały w niej takie kluby, jak: Fram Tórshavn (zał. 1975) i MB Miðvágur (zał. 1905)[3]. W 1979 dokonała się kolejna niewielka zmiana – liczbę klubów poszerzono do ośmiu. W następnych latach, w tabeli pojawiły się następne drużyny: GÍ Gøta (zał. 1926), B68 Toftir (zał. 1962) i LÍF Leirvík (zał. 1928), z których dwie pierwsze na trwałe wpisały się do pierwszej ligi, powodując powolną degradację starych klubów, takich, jak TB Tvøroyri.

Ostatnie, jak dotąd, rozszerzenie liczby miejsc w tabeli pierwszoligowej miało miejsce w roku 1988, kiedy ich liczbę poszerzono do dziesięciu, a liczbę miejsc spadkowych do dwóch. Od tamtej pory, pojawiły się w pierwszej lidze B71 Sandoy (zał. 1970) oraz SÍF Sandavágur (zał. 1906), z których pierwszy już podczas swego sezonu zdobył mistrzostwo archipelagu, by jednak w kolejnym sezonie zostać zdegradowanym do niższej ligi[3]. Niewiele później pojawił się w tej lidze także, na krótko, kluby SÍ Sumba (zał. 1940) oraz EB/Streymur (zał. 1993). Drugi z nich jest dziś jednym z najlepszych klubów na archipelagu[3].

Od roku 1991 najlepsze kluby z Wysp Owczych występują w rozgrywkach międzynarodowych. Wtedy drużyna z pierwszego miejsca, tj. KÍ Klaksvík, zagrała w Lidze Mistrzów UEFA 1992/93, przegrawszy oba mecze eliminacyjne z łotewskim Skonto Ryga 1:3 i 0:3. Później, coraz większa liczba zespołów zaczęła się dostawać do rozgrywek organizowanych przez UEFA.

W latach 90. XX wieku na krótko organizowane były baraże – drużyna z dziewiątego miejsca miała szansę nie spaść do niższej ligi, zlikwidowano jednak ten system. Od rozgrywek w 1995 drużyny zdobywają za zwycięstwo trzy punkty, nie zaś dwa, jak to miało miejsce wcześniej[4].

Rozgrywki w 2008 roku wygrała drużyna EB/Streymur – po raz pierwszy w swej historii stając się najlepszym klubem na archipelagu[5], królem strzelców został młody reprezentant Wysp Owczych Arnbjørn Hansen. Każda drużyna rozegrała po 27 spotkań – trzy z każdym z pozostałych zespołów. Zasada grania dodatkowego meczu została wprowadzona w 2005 roku[6], kiedy zdecydowano także, że na modłę zachodnią, liga będzie się nazywać Formuladeildin.

W sezonie 2012 liga po raz kolejny zmieniła nazwę, w związku z tym, że jej sponsorem została firma Effo, nazywa się ona teraz Effodeildin (Liga Effo). Obecnie trwa sezon 2015.

Zwycięzcy[edytuj | edytuj kod]

     

Dotychczas na Wyspach Owczych odbyło się 71 edycji pierwszej ligi, od roku 1942 do 2014 (przerwa w roku 1944). Mistrzami Wysp Owczych zostawali[2]:

LP Klub Miejscowość Wyspa L.mistrz.
1. HB Tórshavn Tórshavn Streymoy 22
2. KÍ Klaksvík Klaksvík Borðoy 17
3. B36 Tórshavn Tórshavn Streymoy 10
4. TB Tvøroyri Tvøroyri Suðuroy 7
5. GÍ Gøta Gøta Eysturoy 6
6. B68 Toftir Toftir Eysturoy 3
7. EB/Streymur Streymnes Streymoy 2
8. B71 Sandoy Sandur Sandoy 1
8. ÍF Fuglafjørður Fuglafjørður Eysturoy 1
8. NSÍ Runavík Runavík Eysturoy 1
8. SÍ Sørvágur Sørvágur Vágar 1
8. VB Vágur Vágur Suðuroy 1

Kluby biorące udział[edytuj | edytuj kod]

Poniższe kluby kiedykolwiek brały udział w pierwszoligowych rozgrywkach[7]:

Tabela wszech czasów[edytuj | edytuj kod]

Stan na koniec sezonu 2014. Tabela zawiera informacje od 1968 roku.

Źródło: Effodeildin. FaroeSoccer.com. [dostęp 2015-03-09].

Lp. Nazwa klubu Sezony SO Tytuły mistrza ligi M Pkt Z Z3 R P B+ B– +/–
1 HB Tórshavn 47 47 17 812 1386 478 257 173 161 1958 975 +983
2 B36 Tórshavn 45 27 5 784 1115 350 248 167 267 1365 1154 +211
3 KÍ Klaksvík 46 4 6 784 1017 331 169 186 267 1495 1214 +281
4 NSÍ Runavík 29 18 1 586 790 235 197 123 228 958 927 +31
5 GÍ Gøta1 28 0 6 499 715 246 124 99 154 975 692 +283
6 B68 Toftir 31 1 3 593 684 209 121 145 239 866 942 -76
7 EB/Streymur 15 14 2 360 588 171 170 76 113 673 522 +151
8 ÍF Fuglafjørður 30 7 1 561 545 161 101 122 278 777 1160 -383
9 TB Tvøroyri 33 0 4 496 493 181 26 105 210 804 907 -103
10 VB Vágur2 30 0 1 435 458 150 67 91 194 636 806 -170
11 Víkingur Gøta1 7 7 0 189 326 93 93 47 49 343 241 +102
12 B71 Sandoy 15 0 1 307 288 88 47 65 154 384 593 -209
13 Skála ÍF 8 1 0 135 206 53 53 47 89 227 306 -79
14 AB Argir 5 2 0 135 121 30 30 31 74 143 264 -121
15 LÍF Leirvík1 9 0 0 138 98 31 0 36 71 174 264 -90
16 FS Vágar3 6 0 0 108 76 21 21 13 74 132 313 -181
17 MB Miðvágur3 6 0 0 90 62 19 0 24 47 108 180 -72
18 07 Vestur3 3 0 0 81 57 13 13 18 50 94 198 -104
19 VB/Sumba3 3 0 0 81 55 13 13 16 52 87 201 -114
20 SÍF Sandavágur3 3 0 0 54 43 16 16 11 27 73 99 -26
21 SÍ Sumba3 4 0 0 72 35 9 7 10 53 75 238 -163
22 FC Suðuroy3 2 0 0 54 31 7 7 10 37 31 111 -80
23 Sumba/VB3 1 0 0 18 20 6 6 2 10 26 39 -13
24 Fram Tórshavn4 1 0 0 12 4 1 0 2 9 6 33 -27

Legenda:
     uczestnicy Effodeildin sezonu 2015
     kluby nieistniejące, nieposiadające obecnie sekcji piłkarskiej lub te, które zmieniły nazwę

Objaśnienia:

  1. W 2007 roku GÍ Gøta połączył się z LÍF Leirvík, tworząc Víkingur Gøta.
  2. VB Vágur i SÍ Sumba w 1995 roku połączyły się na jeden sezon w Sumba/VB, następnie od 2005 istniały wspólnie, jako VB/Sumba, który w 2010 przekształcono w FC Suðuroy.
  3. W 1993 roku kluby MB Miðvágur oraz SÍF Sandavágur połączyły się, tworzac FS Vágar. W 1998 dołączył do nich SÍ Sørvágur. FS Vágar rozpadł się w 2004 na MB, FS Vágar 2004 i SÍ. W 2007 SÍ Sørvágur połączył się ponownie z FS Vágar 2004, tworząc 07 Vestur.
  4. Fram Tórshavn przekształcono w FC Hoyvík w 2008 roku.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]