Ligue 1

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ligue 1
Le Championnat de France de football
Ligue 1
Soccerball current event.svg 2018/2019
Państwo  Francja
 Monako
Oficjalny skrót L1
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek Ligue de football professionnel
Data założenia 16 stycznia 1932,
Paryż
Założyciel Georges Bayrou
Emmanuel Gambardella
Gabriel Hanot
Poprzednia nazwa Première Division
(1932/33 – 2001/02)
Przekształcona
na zawodową
1932/1933
Prezes Nathalie Boy de la Tour
Partner TV Canal+, BeIN Sport
(we Francji)
Sponsor tytularny Conforama
Rozgrywki
Liczba drużyn 20 (od 2002/2003)
Zwycięzca Mistrz Francji
Niższy poziom ligowy Ligue 2
Puchary: Puchar Francji
Puchar Ligi Francuskiej
Superpuchar Francji
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Olympique Lille
(1932/1933)
Obecny zwycięzca Paris Saint-Germain
(2017/2018)
Najwięcej zwycięstw AS Saint-Étienne (10)
Strona internetowa
Mecz Ligue 1, pomiędzy PSG i SM Caen

Ligue 1 – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich we Francji, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1932 roku i zarządzana przez Ligue de football professionnel (LFP), a wcześniej przez Francuski Związek Piłki Nożnej (FFF). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 20 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Francji, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do Ligue 2 (II ligi francuskiej).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Era przedligowa[edytuj | edytuj kod]

Ligue 1: L'hexagoal

Przed "erą ligową" rozgrywki o piłkarskie mistrzostwo Francji toczyły się systemem pucharowym i miały charakter amatorski, a odpowiadała za nie federacja USFSA. Pierwszą ich edycję przeprowadzono w 1894 (między 15 kwietnia 1894 - 6 maja 1894) i do 1896 odbywały się systemem "wiosna-jesień". Od sezonu 1896/1897 wprowadzono formułę "jesień-wiosna". Ich ostatnią pełną edycję rozegrano w sezonie 1913/1914, bowiem przeprowadzenie kolejnych uniemożliwił wybuch I wojny światowej. Po jej zakończeniu udało się zorganizować faktycznie ostatnią edycję w sezonie 1919, po czym zaprzestano rozgrywania następnych. Od tej pory (nieprzerwanie do sezonu 1931/1932) najlepszą klubową drużynę kraju wyłaniano poprzez Puchar Francji, którego ranga i prestiż rosły z roku na rok.

Początki ligi[edytuj | edytuj kod]

16 stycznia 1932 utworzono w Paryżu pierwszą w historii zawodową ligę piłkarską we Francji, nadając jej nazwę Première Division (w skrócie Division 1 lub D1). Jej założycielami byli: Georges Bayrou, Emmanuel Gambardella i Gabriel Hanot. Premierową edycję przeprowadzono w sezonie 1932/1933 (od samego początku rozgrywki toczono systemem jesień-wiosna), gdy do rywalizacji przystąpiło 20 drużyn, podzielonych na dwie 10-zespołowe grupy (inauguracyjna kolejka odbyła się 11 września 1932). Pierwszymi triumfatorami zostały: Lille OSC (w grupie A) oraz FC Antibes (w grupie B), zaś 14 maja 1933 na stadionie Colombes w Paryżu rozegrano finał ligi, w którym Lille OSC pokonało drugie w tabeli grupy B AS Cannes 4:3 (FC Antibes zostało zdyskwalifikowane przez władze ligi i niedopuszczone do udziału w finale).

Ligue 1 jest częścią Ligue de Football Professionnel, obejmującej również Ligue 2. Od chwili powstania do sezonu 2001/2002 nosiła ona oficjalną nazwę Première Division, zaś w 2002 zmieniono ją na Ligue 1 (w skrócie L1) i pod tą nazwą rozgrywana jest od edycji 2002/2003[1].

System rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Obecny format ligi zakładający brak systemu pucharowego obowiązuje od sezonu 1932/33. Po przerwie spowodowanej działaniami wojennymi latach 1939–1945 od sezonu 1945/46 reaktywowano rozgrywki.

Rozgrywki składają się z 38 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywa ze sobą dwa mecze – jeden w roli gospodarza, drugi jako goście. Od sezonu 1970/71 w lidze występuje 20 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła od 14 do 18. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1993/94 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.

Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Francji w piłce nożnej. Mistrz Francji, podobnie jak drużyna z drugiego miejsca zdobywa prawo gry w Lidze Mistrzów UEFA. Trzecia drużyna zdobywa prawo uczestniczenia w fazie Play-off Ligi Mistrzów. Czwarta drużyna zdobywa możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Ekipy z piątego i szóstego miejsca również mają szansę na udział w tych rozgrywkach (Francja posiada bowiem możliwość wystawienia w nim 3 klubów), jednak zależy to od wyników Pucharu Francji oraz Pucharu Ligi Francuskiej (zwycięzcy tych dwóch rozgrywek również mają możliwość gry w Lidze Europy UEFA, jeśli nie znajdą się w czołowej "trójce" ligi). Zajęcie 2 ostatnich miejsc wiąże się ze spadkiem drużyn do Ligue 2. Trzeci zespół od końca, po zakończeniu rozgrywek rozgrywa mecze barażowe z trzecim zespołem Ligue 2 o pozostanie w lidze.

W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest w oparciu o wynik dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności w przypadku remisu – różnicą bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie ogólnym bilansem bramkowym osiągniętym w sezonie, większą liczbą bramek zdobytych oraz w ostateczności losowaniem.

Skład ligi w sezonie 2018/19[edytuj | edytuj kod]

Uczestnicy poprzedniej edycji
PSG Paris Saint-Germain Simple gold crown.svg Simple gold cup.svg Paryż 1
ASM AS Monaco Monako 2
LYO Olympique Lyon Lyon 3
OMA Olympique Marsylia Marsylia 4
REN Stade Rennes Rennes 5
BOR Girondins Bordeaux Bordeaux 6
STE AS Saint-Étienne Saint-Étienne 7
NIC OGC Nice Nicea 8
NAN FC Nantes Nantes 9
MHS Montpellier HSC Montpellier 10
DIJ Dijon FCO Dijon 11
GUI EA Guingamp Guingamp 12
AMI Amiens SC Amiens 13
ANG Angers SCO Angers 14
RCS RC Strasbourg Strasburg 15
CAE SM Caen Caen 16
LIL Lille OSC Lille 17
 Zwycięzca baraży o Ligue 1
TFC Toulouse FC Tuluza 18
Aiga uparrow inv.svg Awans z Ligue 2 (2017/2018)
REI Stade de Reims Reims 1
NÎM Nîmes Olympique Nîmes 2

Oznaczenia:

  • kolumna pierwsza – skróty nazw drużyn,
  • kolumna trzecia – siedziba klubu,
  • kolumna czwarta – miejsce zajęte w poprzednim sezonie.

Lista sezonów[edytuj | edytuj kod]

Ligowi mistrzowie Francji[edytuj | edytuj kod]

Sezon K T Mistrz Wicemistrz III miejsce Br. Król strzelców Uwagi
Première Division
1932/33     1 Olympique Lillois AS Cannes - 15 Francja Robert Mercier (Club Français)
Republika Weimarska Walter Kaiser (Stade Rennais)
2 grupy po 10 klubów
1933/34     1 FC Sète SC Fives Olympique Marsylia 28 Królestwo Węgier (1920–1946) István Lukács (FC Sète) 14 klubów
1934/35     1 FC Sochaux-Montbéliard RC Strasbourg RC Paryż 30 Szwajcaria André Abegglen (FC Sochaux-Montbéliard) 16 klubów
1935/36     1 RC Paryż Olympique Lillois RC Strasbourg 34 FrancjaSzwajcaria Roger Courtois (FC Sochaux-Montbéliard) 16 klubów
1936/37     1 Olympique Marsylia FC Sochaux-Montbéliard RC Paryż 30 III Rzesza Oskar Rohr (RC Strasbourg) 16 klubów
1937/38     2 FC Sochaux-Montbéliard Olympique Marsylia FC Sète 26 Francja Jean Nicolas (FC Rouen) 16 klubów
1938/39     2 FC Sète Olympique Marsylia RC Paryż 27 FrancjaSzwajcaria Roger Courtois (FC Sochaux-Montbéliard)
FrancjaKrólestwo Węgier (1920–1946) Désiré Koranyi (FC Sète)
16 klubów
1939/1940     D1 nie przeprowadzono
1940/1941     D1 nie przeprowadzono
1941/1942     D1 nie przeprowadzono
1942/1943     D1 nie przeprowadzono
1943/1944     D1 nie przeprowadzono
1944/1945     D1 nie przeprowadzono
1945/46     1 Lille OSC AS Saint-Étienne CO Roubaix-Tourcoing 28 Francja René Bihel (Lille OSC) 18 klubów
1946/47     1 CO Roubaix-Tourcoing Stade de Reims RC Strasbourg 33 Francja Pierre Sinibaldi (Stade de Reims) 20 klubów
1947/48     2 Olympique Marsylia Lille OSC Stade de Reims 31 Francja Jean Baratte (Lille OSC) 18 klubów
1948/49     1 Stade de Reims Lille OSC Olympique Marsylia 26 Francja Jean Baratte (Lille OSC)
Czechosłowacja Josef Humpál (FC Sochaux-Montbéliard)
18 klubów
1949/50     1 Girondins Bordeaux Lille OSC Stade de Reims 24 Francja Jean Grumellon (Stade de Reims) 18 klubów
1950/51     1 OGC Nice Lille OSC Le Havre AC 28 Francja Roger Piantoni (FC Nancy) 18 klubów
1951/52     2 OGC Nice Girondins Bordeaux Lille OSC 28 Szwecja Gunnar Andersson (Olympique Marsylia) 18 klubów
1952/53     2 Stade de Reims FC Sochaux-Montbéliard Girondins Bordeaux 35 Szwecja Gunnar Andersson (Olympique Marsylia) 18 klubów
1953/54     2 Lille OSC Stade de Reims Girondins Bordeaux 27 FrancjaPolska Édouard Kargu (Girondins Bordeaux) 18 klubów
1954/55     3 Stade de Reims Toulouse FC RC Lens 30 Francja René Bliard (Stade de Reims) 18 klubów
1955/56     3 OGC Nice RC Lens AS Monaco 31 FrancjaPolska Thadée Cisowski (RC Paryż) 18 klubów
1956/57     1 AS Saint-Étienne RC Lens Stade de Reims 33 FrancjaPolska Thadée Cisowski (RC Paryż) 18 klubów
1957/58     4 Stade de Reims Nîmes Olympique Angers SCO 34 Francja Just Fontaine (Stade de Reims) 18 klubów
1958/59     4 OGC Nice Nîmes Olympique RC Paryż 30 FrancjaPolska Thadée Cisowski (RC Paryż) 20 klubów
1959/60     5 Stade de Reims Nîmes Olympique RC Paryż 28 Francja Just Fontaine (Stade de Reims) 20 klubów
1960/61     1 AS Monaco RC Paryż Stade de Reims 28 Francja Roger Piantoni (Stade de Reims) 20 klubów
1961/62     6 Stade de Reims RC Paryż Nîmes Olympique 25 Wybrzeże Kości Słoniowej Touré Sékou (SO Montpellier) 20 klubów
1962/63     2 AS Monaco Stade de Reims CS Sedan 35 Francja Serge Masnaghetti (US Valenciennes-Anzin) 20 klubów
1963/64     2 AS Saint-Étienne AS Monaco RC Lens 30 Algieria Ahmed Oudjani (RC Lens) 18 klubów
1964/65     1 FC Nantes Girondins Bordeaux US Valenciennes-Anzin 24 Francja Jacques Simon (FC Nantes) 18 klubów
1965/66     2 FC Nantes Girondins Bordeaux US Valenciennes-Anzin 36 Francja Philippe Gondet (FC Nantes) 20 klubów
1966/67     3 AS Saint-Étienne FC Nantes Angers SCO 31 Francja Patrick Revelli (AS Saint-Étienne) 20 klubów
1967/68     4 AS Saint-Étienne OGC Nice FC Sochaux-Montbéliard 26 Francja Étienne Sansonetti (AC Ajaccio) 20 klubów
1968/69     5 AS Saint-Étienne Girondins Bordeaux FC Metz 25 Francja André Guy (Olympique Lyon) 18 klubów
1969/70     6 AS Saint-Étienne Olympique Marsylia CS Sedan 28 Francja Patrick Revelli (AS Saint-Étienne) 18 klubów
1970/71     3 Olympique Marsylia AS Saint-Étienne FC Nantes 44 Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Josip Skoblar (Olympique Marsylia) 20 klubów
1971/72     4 Olympique Marsylia Nîmes Olympique FC Sochaux-Montbéliard 30 Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Josip Skoblar (Olympique Marsylia) 20 klubów
1972/73     3 FC Nantes OGC Nice Olympique Marsylia 26 Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Josip Skoblar (Olympique Marsylia) 20 klubów
1973/74     7 AS Saint-Étienne FC Nantes Olympique Lyon 30 Argentyna Carlos Bianchi (Stade de Reims) 20 klubów
1974/75     8 AS Saint-Étienne Olympique Marsylia Olympique Lyon 30 Argentyna Delio Onnis (AS Monaco) 20 klubów
1975/76     9 AS Saint-Étienne OGC Nice FC Sochaux-Montbéliard 34 Argentyna Carlos Bianchi (Stade de Reims) 20 klubów
1976/77     4 FC Nantes RC Lens SC Bastia 28 Argentyna Carlos Bianchi (Stade de Reims) 20 klubów
1977/78     3 AS Monaco FC Nantes RC Strasbourg 37 Argentyna Carlos Bianchi (Paris Saint-Germain) 20 klubów
1978/79     1 RC Strasbourg FC Nantes AS Saint-Étienne 27 Argentyna Carlos Bianchi (Paris Saint-Germain) 20 klubów
1979/80     5 FC Nantes FC Sochaux-Montbéliard AS Saint-Étienne 21 Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Erwin Kostedde (Stade Laval) 20 klubów
1980/81     10 AS Saint-Étienne FC Nantes Girondins Bordeaux 24 Argentyna Delio Onnis (Tours FC) 20 klubów
1981/82     4 AS Monaco AS Saint-Étienne FC Sochaux-Montbéliard 29 Argentyna Delio Onnis (Tours FC) 20 klubów
1982/83     6 FC Nantes Girondins Bordeaux Paris Saint-Germain 27 Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Vahid Halilhodžić (FC Nantes) 20 klubów
1983/84     2 Girondins Bordeaux AS Monaco AJ Auxerre 21 Francja Patrice Garande (AJ Auxerre)
Argentyna Delio Onnis (Sporting Toulon)
20 klubów
1984/85     3 Girondins Bordeaux FC Nantes AS Monaco 28 Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Vahid Halilhodžić (FC Nantes) 20 klubów
1986/87     1 Paris Saint-Germain FC Nantes Girondins Bordeaux 23 Senegal Jules Bocandé (FC Metz) 20 klubów
1986/87     4 Girondins Bordeaux Olympique Marsylia Toulouse FC 18 Francja Bernard Zénier (FC Metz) 20 klubów
1987/88     5 AS Monaco Girondins Bordeaux Montpellier HSC 19 Francja Jean-Pierre Papin (Olympique Marsylia) 20 klubów
1988/89     5 Olympique Marsylia Paris Saint-Germain AS Monaco 22 Francja Jean-Pierre Papin (Olympique Marsylia) 20 klubów
1989/90     6 Olympique Marsylia Girondins Bordeaux AS Monaco 30 Francja Jean-Pierre Papin (Olympique Marsylia) 20 klubów
1990/91     7 Olympique Marsylia AS Monaco AJ Auxerre 23 Francja Jean-Pierre Papin (Olympique Marsylia) 20 klubów
1991/92     8 Olympique Marsylia AS Monaco Paris Saint-Germain 27 Francja Jean-Pierre Papin (Olympique Marsylia) 20 klubów
1992/93     - Olympique Marsylia[2] Paris Saint-Germain AS Monaco 23 Chorwacja Alen Bokšić (Olympique Marsylia) 20 klubów
1993/94     2 Paris Saint-Germain Olympique Marsylia AJ Auxerre 20 Francja Roger Boli (RC Lens)
Francja Youri Djorkaeff (AS Monaco)
Francja Nicolas Ouédec (FC Nantes)
20 klubów
1994/95     7 FC Nantes Olympique Lyon Paris Saint-Germain 22 Francja Patrice Loko (FC Nantes) 20 klubów
1995/96     1 AJ Auxerre Paris Saint-Germain AS Monaco 21 Brazylia Sonny Anderson (AS Monaco) 20 klubów
1996/97     6 AS Monaco Paris Saint-Germain FC Nantes 22 Francja Stéphane Guivarc’h (Stade Rennais) 20 klubów
1997/98     1 RC Lens FC Metz AS Monaco 21 Francja Stéphane Guivarc’h (AJ Auxerre) 18 klubów
1998/99     5 Girondins Bordeaux Olympique Marsylia Olympique Lyon 22 Francja Sylvain Wiltord (Girondins Bordeaux) 18 klubów
1999/00     7 AS Monaco Paris Saint-Germain Olympique Lyon 23 Brazylia Sonny Anderson (Olympique Lyon) 18 klubów
2000/01     8 FC Nantes Olympique Lyon Lille OSC 22 Brazylia Sonny Anderson (Olympique Lyon) 18 klubów
2001/02     1 Olympique Lyon RC Lens AJ Auxerre 22 Francja Djibril Cissé (AJ Auxerre)
Portugalia Pedro Pauleta (Girondins Bordeaux)
18 klubów
Ligue 1
2002/03     2 Olympique Lyon AS Monaco Olympique Marsylia 26 Demokratyczna Republika KongaBurundi Shabani Nonda (AS Monaco) 20 klubów
2003/04     3 Olympique Lyon Paris Saint-Germain AS Monaco 26 Francja Djibril Cissé (AJ Auxerre) 20 klubów
2004/05     4 Olympique Lyon Lille OSC AS Monaco 26 Szwajcaria Alexander Frei (Stade Rennais) 20 klubów
2005/06     5 Olympique Lyon Girondins Bordeaux Lille OSC 21 Portugalia Pauleta (Paris Saint-Germain) 20 klubów
2006/07     6 Olympique Lyon Olympique Marsylia Toulouse FC 15 Portugalia Pauleta (Paris Saint-Germain) 20 klubów
2007/08     7 Olympique Lyon Girondins Bordeaux Olympique Marsylia 15 Francja Karim Benzema (Olympique Lyon) 20 klubów
2008/09     6 Girondins Bordeaux Olympique Marsylia Olympique Lyon 14 Francja André-Pierre Gignac (Toulouse FC) 20 klubów
2009/10     9 Olympique Marsylia Olympique Lyon AJ Auxerre 18 Senegal Mamadou Niang (Olympique Marsylia) 20 klubów
2010/11     3 Lille OSC Olympique Marsylia Olympique Lyon 25 Senegal Moussa Sow (Lille OSC) 20 klubów
2011/12     1 Montpellier HSC Paris Saint-Germain Lille OSC 21 Francja Olivier Giroud (Montpellier HSC)
Brazylia Nenê (Paris Saint-Germain)
20 klubów
2012/13     3 Paris Saint-Germain Olympique Marsylia Olympique Lyon 30 Szwecja Zlatan Ibrahimović (Paris Saint-Germain) 20 klubów
2013/14     4 Paris Saint-Germain AS Monaco Lille OSC 26 Szwecja Zlatan Ibrahimović (Paris Saint-Germain) 20 klubów
2014/15     5 Paris Saint-Germain Olympique Lyon AS Monaco 27 Francja Alexandre Lacazette (Olympique Lyon) 20 klubów
2015/16     6 Paris Saint-Germain Olympique Lyon AS Monaco 38 Szwecja Zlatan Ibrahimović (Paris Saint-Germain) 20 klubów
2016/17     8 AS Monaco Paris Saint-Germain OGC Nice 35 Urugwaj Edinson Cavani (Paris Saint-Germain) 20 klubów
2017/18     7 Paris Saint-Germain AS Monaco Olympique Lyon 28 Urugwaj Edinson Cavani (Paris Saint-Germain) 20 klubów
2018/19     20 klubów

Statystyka[edytuj | edytuj kod]

Do tej pory we francuskiej ekstraklasie wystąpiło łącznie 77 klubów (stan po zakończeniu sezonu 2017/2018), jednak żaden z nich nie uczestniczył w jej wszystkich edycjach (najwięcej sezonów pierwszoligowych ma na swym koncie Olympique Marsylia, który jednocześnie rozegrał najwięcej meczów w D1/L1). Rekordzistą w liczbie mistrzowskich tytułów jest natomiast AS Saint-Étienne (10-krotny triumfator ligi). Spośród wszystkich zawodników występujących w historii D1/L1 najwięcej spotkań rozegrał w niej bramkarz Mickaël Landreau (618 meczów), a najwięcej goli zdobył Delio Onnis (299 bramek).

Tabela medalowa[edytuj | edytuj kod]

Mistrzostwo Francji zostało do tej pory zdobyte przez 19 różnych drużyn. Stan na 31 maja 2018.

Lp. Drużyna Miejsca na podium
Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg
1. AS Saint-Étienne 10 3 2
2. Olympique Marsylia 9 11 5
3. AS Monaco 8 7 11
4. FC Nantes 8 7 2
5. Olympique Lyon 7 5 8
6. Paris Saint-Germain 7 8 3
7. Girondins Bordeaux 6 9 4
8. Stade Reims 6 3 4
9. OGC Nicea 4 3 1
10. Lille OSC 3 5 5
11. FC Sochaux-Montbéliard 2 3 4
12. FC Sète 2 0 1
13. RC Lens 1 4 2
14. RC Paryż 1 2 5
15. RC Strasbourg 1 1 3
16. Olympique Lillois 1 1 0
17. AJ Auxerre 1 0 5
18. CO Roubaix-Tourcoing 1 0 1
Montpellier HSC 1 0 1
20. Nîmes Olympique 0 4 1
21. Toulouse FC 0 1 2
22. FC Metz 0 1 1
23. AS Cannes 0 1 0
SC Fives 0 1 0
25. Angers SCO 0 0 2
CS Sedan 0 0 2
US Valenciennes-Anzin 0 0 2
28. Le Havre AC 0 0 1
SC Bastia 0 0 1

Prawa telewizyjne w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Lata Stacja telewizyjna Źródło
1997–2015 Canal+ [3]
2008–2012 Orange Sport [4]
2015–2018 Eleven Sports Network [5]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. France 2002/03 - RSSSF
  2. Tytuł odebrany w związku z aferą korupcyjną.
  3. Canal+ z ligą francuską (pol.). satkurier.pl, 2008-08-08.
  4. Nowe mecze w Orange Sport (pol.). satkurier.pl, 2008-08-12.
  5. Grupa Eleven Sports Network nabyła prawa do ligi włoskiej i francuskiej (pol.). wirtualnemedia.pl, 2015-07-07.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]