Serie A

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy włoskiej ligi piłkarskiej. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Serie A
Soccerball current event.svg 2018/2019
Państwo  Włochy
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek Lega Serie A
Data założenia 1929
Założyciel Włoski Związek Piłki Nożnej
Rozgrywki
Liczba drużyn 20
Zwycięzca Mistrz Włoch
Niższy poziom ligowy Serie B
Puchary: Puchar Włoch,
Superpuchar Włoch
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Genoa CFC (1898)
Obecny zwycięzca Juventus F.C. (2017/2018)
Najwięcej zwycięstw Juventus F.C. (34)
Strona internetowa

Serie A [ˈseːrje a] – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich we Włoszech, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1929 roku i zarządzana przez Lega Nazionale Profesionisti Serie A (do 2010 Lega Calcio), a wcześniej przez Włoski Związek Piłki Nożnej (FIGC). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 18 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Włoch, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do Serie B (II ligi włoskiej).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Mistrzostwa Włoch w piłce nożnej rozgrywane są od 1898 roku. Niejednokrotnie zmieniał się format rozgrywek. W 1929 została założona Serie A, rozgrywki której wystartowały po raz pierwszy w sezonie 1929/30[1].

System rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Obecny format ligi zakładający brak podziału na grupy obowiązuje od sezonu 1929/30. Po przerwie spowodowanej działaniami wojennymi, w roku 1945/46 rozegrany został sezon przejściowy, w którym wzięło udział 8 drużyn. Od sezonu 1946/47 reaktywowano obecną formułę rozgrywek.

Rozgrywki składają się z 38 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywa ze sobą dwa mecze – jeden w roli gospodarza, drugi jako goście. Od sezonu 2004/05 w lidze występuje 20 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła 16 oraz 18. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1993/94 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.

Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Włoch w piłce nożnej. Dodatkowo, zwycięska drużyna premiowana jest możliwością umieszczenia na swoim trykocie tarczy Scudetto. Mistrz Włoch, podobnie jak drużyna z drugiego i trzeciego miejsca zdobywa prawo gry w Lidze Mistrzów UEFA. Czwarta drużyna zdobywa prawo uczestniczenia w fazie Play-off Ligi Mistrzów. Piąta oraz szósta drużyna zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Również zwycięzca Pucharu Włoch startuje w fazie grupowej Lidze Europy lub, w przypadku, w którym zdobywca krajowego pucharu zajmie miejsce w czołowej czwórce ligi – możliwość gry w eliminacjach do Ligi Europy otrzymuje również siódma drużyna klasyfikacji końcowej. Zajęcie 2 ostatnich miejsc wiąże się ze spadkiem drużyn do Serie B. Trzeci zespół od końca, po zakończeniu rozgrywek rozgrywa mecze barażowe z trzecim zespołem Serie B o pozostanie w lidze.

W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest w oparciu o wynik dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności w przypadku remisu – różnicą bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie ogólnym bilansem bramkowym osiągniętym w sezonie, większą liczbą bramek zdobytych oraz w ostateczności losowaniem.

Oznaki mistrzowskie[edytuj | edytuj kod]

W sezonie następującym po sezonie wygranym przez daną drużynę, ma ona prawo występowania w koszulkach udekorowanym tarczą, (wł. Scudetto) czyli symbolem posiadania tytułu Mistrza Włoch. Tradycja ta sięga swoją historią do sezonu 1924/24, kiedy to po raz pierwszy na swoich koszulkach umieścili ją mistrzowie z Genoa CFC. Od sezonu 1960/61 zwycięski klub premiowany jest również Pucharem Mistrza Włoch, oficjalnym trofeum Serie A.

W roku 1958 związany z Juventusem F.C. Umberto Agnelli, zdecydował, iż jego klub uczci zdobycie dziesiątego w historii mistrzostwa Włoch poprzez umieszczenie ponad herbem symbolicznej złotej, 5-ramiennej gwiazdy. Juventus był pierwszą drużyną europejską która zdecydowała się celebrować zdobycie jubileuszowego tytułu mistrzów. Tradycja ta przyjęła się zarówno we Włoszech, jak i w innych krajach. Wzorem klubu z Turynu swoje dziesiąte mistrzostwo uczciły również Milan oraz Inter.

Aktualnie trzy drużyny posiadają prawo umieszczania gwiazdy nad herbem

Skład ligi w sezonie 2018/19[edytuj | edytuj kod]

Uczestnicy poprzedniej edycji
JUV Juventus FC Simple gold crown.svg Simple gold cup.svg Turyn 1
NAP SSC Napoli Neapol 2
ROM AS Roma Rzym 3
INT Inter Mediolan Mediolan 4
LAZ SS Lazio Rzym 5
MIL AC Milan Mediolan 6
ATA Atalanta BC Bergamo 7
FIO ACF Fiorentina Florencja 8
TOR Torino FC Turyn 9
SAM UC Sampdoria Genua 10
SAS US Sassuolo Sassuolo 11
GEN Genoa CFC Genua 12
CHV Chievo Verona Werona 13
UDI Udinese Calcio Udine 14
BOL Bologna FC Bolonia 15
CAG Cagliari Calcio Cagliari 16
SPA SPAL Ferrara 17
Aiga uparrow inv.svg Awans z Serie B 2017/2018
EMP Empoli FC Empoli 1
PAR Parma FC Parma 2
po barażach
FRO Frosinone Frosinone 3

Oznaczenia:

  • kolumna pierwsza – skróty nazw drużyn,
  • kolumna trzecia – siedziba klubu,
  • kolumna czwarta – miejsce zajęte w poprzednim sezonie.

Lista sezonów[edytuj | edytuj kod]

Statystyka[edytuj | edytuj kod]

Tabela medalowa[edytuj | edytuj kod]

Mistrzostwo Włoch zostało do tej pory zdobyte przez 16 różnych drużyn. 12 z nich zostało mistrzami od wprowadzenia obecnych zasad rozgrywek od sezonu 1929/30.

Stan na 31 maja 2018.

Drużyna Mistrzostwa Włoch w piłce nożnej Serie A
Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg Podium(%) Liczba sezonów
Juventus Turyn 34 21 12 34 17 9 68% 82
A.C. Milan 18 14 18 15 13 17 56% 81
Inter Mediolan 18 14 14 16 14 14 53% 83
Genoa CFC 9 4 2 0 1 1 4% 48
FC Torino 7 7 7 5 4 7 23% 71
FC Bologna 7 4 3 5 3 3 16% 68
Pro Vercelli 7 1 0 0 0 0 0% 6
AS Roma 3 14 7 3 15 7 26% 82
SSC Napoli 2 7 10 2 7 11 23% 69
Lazio 2 6 7 2 3 7 17% 72
ACF Fiorentina 2 5 6 2 5 6 17% 77
Cagliari Calcio 1 1 0 1 1 0 6% 36
UC Sampdoria 1 0 1 1 0 1 3% 58
AS Casale 1 0 0 0 0 0 4% 4
Hellas Werona 1 0 0 1 0 0 4% 26
Spezia Calcio 1 0 0 0 0 0 0% 0
U.S.D. Novese 1 0 0 0 0 0 0% 0
US Milanese 0 2 1 0 0 0 0% 0
Alba Roma 0 2 0 0 0 0 0% 0
AS Livorno 0 2 0 0 1 0 6% 18
Internazionale Turyn 0 2 0 0 0 0 0% 0
Vicenza Calcio 0 2 0 0 1 0 3% 12
AC Parma 0 1 2 0 1 2 13% 24
AC Wenecja 0 1 1 0 0 1 8% 12
Udinese Calcio 0 1 2 0 1 2 7% 42
Fortitudo Rzym 0 1 0 0 0 0 0% 0
Ginnastica Sampierdarenese 0 1 0 0 0 0 0% 3
Perugia Calcio 0 1 0 0 0 0 0% 13
Pisa Calcio 0 1 0 0 0 0 0% 7
Savoia Calcio 0 1 0 0 0 0 0% 0
Alessandria Calcio 0 0 1 0 0 0 0% 13
Calcio Padova 0 0 1 0 0 1 6% 16
FC Modena 0 0 1 0 0 1 8% 13

Najwięcej meczów[edytuj | edytuj kod]

Stan na 20 maja 2018.

Piłkarze z największą liczbą meczów w Serie A[2]
l.p. Gracz Liczba meczów Klub Lata gry
1. Włochy Paolo Maldini 647 Milan 1985–2009
2. Włochy Gianluigi Buffon 640 Parma, Juventus 1995–2018
3. Włochy Francesco Totti 619 Roma 1992–2017
4. Argentyna Javier Zanetti 615 Internazionale 1995–2014
5. Włochy Gianluca Pagliuca 592 Sampdoria, Internazionale, Bologna, Ascoli 1987–2007
6. Włochy Dino Zoff 570 Udinese, Mantova, Napoli, Juventus 1961–1983
7. Włochy Pietro Vierchowod 562 Como, Fiorentina, Roma, Sampdoria, Juventus, Milan, Piacenza 1980–2000
8. Włochy Roberto Mancini 541 Bologna, Sampdoria, Lazio 1981–2001
9. Włochy Silvio Piola 537 Pro Vercelli, Lazio, Juventus, Novara 1929–1954
10. Włochy Enrico Albertosi 532 Fiorentina, Cagliari, Milan 1958–1980

Najlepsi strzelcy[edytuj | edytuj kod]

Stan na 20 maja 2017.

10 najlepszych strzelców ligi[3]
l.p. Gracz Gole Mecze Kluby Lata gry
1. Włochy Silvio Piola 274 537 Pro Vercelli, Lazio, Juventus, Novara 1929–1954
2. Włochy Francesco Totti 250 619 Roma 1992–2017
3. Szwecja Gunnar Nordahl 225 291 Milan, Roma 1948–1958
4. Brazylia Włochy José Altafini 216 459 Milan, Napoli, Juventus 1958–1976
Włochy Giuseppe Meazza 216 367 Internazionale, Milan, Juventus 1929–1947
6. Włochy Antonio Di Natale 209 444 Empoli, Udinese 2002–2016
7. Włochy Roberto Baggio 205 452 Fiorentina, Juventus, Milan, Bologna, Internazionale, Brescia 1986–2004
8. Szwecja Kurt Hamrin 190 400 Juventus, Padova, Fiorentina, Milan, Napoli 1956–1971
9. Włochy Giuseppe Signori 188 344 Foggia, Lazio, Sampdoria, Bologna 1991–2004
Włochy Alessandro Del Piero 188 478 Juventus 1993–2012
Włochy Alberto Gilardino 188 514 Piacenza, Werona, Parma, Milan, Fiorentina, Genoa, Bologna, Palermo, Empoli, Pescara 1999–2017
Maj 2004: radość kibiców Milanu na Piazza del Duomo z okazji zdobycia 17. mistrzostwa Włoch.
Graffiti na jednym z rzymskich domów przedstawiające Francesca Tottiego, stworzone po zdobyciu przez AS Roma mistrzowskiego tytułu w sezonie 2000/2001.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Italy 1929/30 - RSSSF
  2. Italy – All-Time Most Matches Played in Serie A (ang.). rsssf.com, 31 maja 2015. [dostęp 31 maja 2015].
  3. Italy – All-Time Topscorers (ang.). rsssf.com, 31 maja 2015. [dostęp 31 maja 2015].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]