Górczyn (Poznań)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy części Poznania. Zobacz też: Górczyn.
Herb Poznania Górczyn
jednostka pomocnicza Poznania
Miasto Poznań
Status jednostka pomocnicza
Powierzchnia 4,33 km²
Ludność (2010)
 • liczba ludności

13 230
Strefa numeracyjna (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
SIMC10 0969445
Położenie na planie Poznania
Położenie na planie Poznania
brak współrzędnych
Zabudowa z czasów wsi Górczyn
XVI-wieczna kopia dokumentu Przemysła II z 1284 r. lokującego Górczyn (ze zbiorów Archiwum Państwowego w Poznaniu)
Zabudowa ul. Górczyńskiej - XIXw., międzywojenna i powojenna
Nowa część Górczyna - ul. Arciszewskiego
Kościół parafialny pw. Św. Krzyża przy ul. Częstochowskiej
Zajezdnia tramwajowa
Zbór Ewangeliczny "Agape"

Górczyn – część miasta Poznania i osiedle administracyjne, w jego zachodniej części. Częściami Górczyna są także Górczynek i Osiedle ks. Ignacego Skorupki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o wsi Górczyn pojawiają się w dokumentach z XIII wieku. Część wsi nadał miastu król Władysław Łokietek w 1299, jednak pod warunkiem utrzymywania po czterech kuszników i stróżów. Druga część wsi była własnością mieszczanina poznańskiego, a trzecia wikariusza katedralnego. W 1469 miasto wykupiło część mieszczańską, należącą wówczas do Jana Słupskiego i chciało opanować całą wieś. W 1600 Piotr Górczyn rodem z tej wsi, kanonik krakowski i wikariusz przy katedrze poznańskiej, wytoczył miastu proces o cztery łany sołeckie. Proces przeciągał się do 1610, kiedy to miasto ostatecznie otrzymało całą wieś. Folwark górczyński przynosił Poznaniowi około 1500 złotych polskich dochodu rocznie[1]. Po zniszczeniach wojennych i epidemiach, które nawiedziły Wielkopolskę w XVII i XVIII wieku, w latach 1750-1753 władze Poznania sprowadziły do wsi kolonistów z okolic Bambergu - przodków Bambrów. 30 lipca 1814 około godz. 19.00 od Górczyna rozpoczęło się formowanie konduktu i wprowadzenie do Poznania zwłok księcia Józefa Poniatowskiego, wwiezionych przez generała Michała Sokolnickiego. W Górczynie kondukt powitał książę Kalikst Poniński. Oprócz Sokolnickiego kondukt dalej poprowadził też generał Jan Nepomucen Umiński[2]. Mieszkańcy Górczyna jako jedni z nielicznych, pod dowództwem swojego sołtysa, Macieja Palacza, wzięli udział w powstaniu 1846 roku. Po zniesieniu Twierdzy Poznań, w 1900 roku wieś włączono do Poznania. W czasach zaborów władze pruskie nadały wsi, a później części Poznania urzędową nazwę Gortschin. Szczególny rozwój dzielnicy miał miejsce w latach 20. i 30. wieku. W 1929 powołano odrębną parafię dla mieszkańców Górczyna pw. Świętego Krzyża. W czasie II wojny światowej władze okupacyjne nadały dzielnicy nazwę Golnau.

Górczyn w latach 1954–1990 należał do dzielnicy Grunwald.

W 1993 roku utworzono jednostkę pomocniczą miasta Osiedle Górczynek[3]. W 1994 r. utworzono Osiedle Ks. Ignacego Skorupki[4]. Następnie w 1999 r. utworzono Osiedle Górczyn[5]. W 2002 r. zmieniono granice Osiedla Górczynek[6]. W 2010 r. w Poznaniu przeprowadzono reformę funkcjonalną jednostek pomocniczych i zdecydowano o połączeniu z dniem 1 stycznia 2011 roku osiedli administracyjnych Górczyn, Górczynek i Os. Ks. Ignacego Skorupki w jedno Osiedle Górczyn[7].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Przy takich ulicach jak Palacza, Sielska, Kuźnicza i Kosynierska pozostały zabudowania z XIX wieku, w tym pozostałości wiejskich zagród. W latach 2004-2007 znaczna część budynków została ocieplona i uzyskała nową kolorystykę. Przy ul. Głogowskiej, przed Wiaduktem Kosynierów Górczyńskich, można podziwiać wzniesione w latach 1927-1929 według projektu Jerzego Tuszowskiego pierwsze w Poznaniu modernistyczne osiedle mieszkaniowe, zwane popularnie Budowkami. W połowie lat 70. XX wieku na Górczynie zaczęły powstawać bloki mieszkalne z wielkiej płyty. Na skraju Górczyna, przy ul. Ściegiennego, położony jest Cmentarz Górczyński. Na Górczynie są zlokalizowane szkoły i gimnazja - Szkoła Podstawowa nr 10 im. Arkadego Fiedlera przy ul. Bosej oraz Szkoła Podstawowa nr 69 im. Jarogniewa Drwęskiego, Gimnazjum nr 53 przy ul. Winklera oraz Gimnazjum nr 50 na ul. Ściegiennego; a także dwa przedszkola: w Parku Górczyńskim i przy ulicy Bosej. W związku z tym, iż teren jest uzbrojony we wszystkie media wykorzystuje się każdy wolny kawałek ziemi. Powstają nowe budynki. I tak zbudowany w 2010 roku budynek przy ul. Górczyńskiej 42, budowany obecnie budynek przy ul. Górczyńskiej 46, a także budowany obecnie budynek przy ulicy Jarochowskiego między ulicami Sielską a Górczyńską.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Na Górczynie znajduje się Wiadukt Kosynierów Górczyńskich. Pod wiaduktem znajduje się stacja kolejowa Poznań Górczyn, skąd można pojechać w kierunku Zbąszynka, Zielonej Góry, Nowego Tomyśla a także do stacji Poznań Główny. Przez Poznań Górczyn przebiegają również tory kolejowe dla pociągów jadących bezpośrednio (bez wjazdu na Poznań Główny)w kierunku stacji Poznań Starołęka i dalej. W związku z meczami EURO 2012 w Poznaniu stacja kolejowa Poznań Górczyn miała być znacznie zmodernizowana, do czego ostatecznie nie doszło.

Z pętli tramwajowej Górczyn odjeżdżają tramwaje linii: 5 (kierunek: Stomil), 8 (kierunek: Miłostowo) oraz 14 (kierunek: Osiedle Jana III Sobieskiego).

Na Górczynie znajduje się również dworzec autobusowy MPK dla linii: 49 (kierunek: Azaliowa), 50 (kierunek: Ogrody), 63 (kierunek: Garbary Dworzec), 75 (kierunek: Dębiec), 80 (kierunek: Auchan/Sycowska), 82 (kierunek: Os. Wichrowe Wzgórze), 93 (kierunek: Osiedle Jana III Sobieskiego) oraz nocnych 249 (Rondo Kaponiera - Dębiec), 252 (Rondo Kaponiera - Kacza); linii podmiejskich funkcjonujących na zlecenie ZTM Poznań: 611, 614 (przewoźnik Translub Luboń), 616 (przewoźnik MPK) oraz 701, 702, 703 i 710 (przewoźnik PUK Komorniki).

Niedaleko dworca autobusowego na Górczynie, na małej pętli obok starego dworca kolejowego Poznań Górczyn zatrzymują się autobusy linii P3 przewoźnika Polski Bus kursujące na trasie Warszawa - Łódź - Poznań - Berlin.

Po trzech latach remontu w dniu 14 maja 2009 oddano do użytku zmodernizowany odcinek ulicy Głogowskiej na odcinku od Wiaduktu Kosynierów Górczyńskich aż do węzła Poznań Komorniki z południową obwodnicą Poznania (autostrada A2).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski, W dawnym Poznaniu, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1971, s.152
  2. Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski, W dawnym Poznaniu, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1971, s.241-242
  3. Uchwała Nr XCI/530/93 Rady Miasta Poznania z dnia 19 października 1993 r. w sprawie powołania Osiedla Poznań-Górczynek
  4. Uchwała Nr CVI/620/94 Rady Miasta Poznania z dnia 17 maja 1994 r. w sprawie powołania Osiedla Ks. Ignacego Skorupki
  5. Uchwała Nr XVII/191/III/99 Rady Miasta Poznania z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie utworzenia Osiedla Górczyn w Poznaniu
  6. Uchwała Nr XCVII/1117/III/2002 Rady Miasta Poznania z dnia 24 września 2002 r. w sprawie zmiany granic Osiedla Górczynek w Poznaniu
  7. Uchwała Nr LXXV/1057/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 6 lipca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r. Nr 180, poz. 3355)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Poznań - atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008, ISBN 978-83-7445-018-8
  2. Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz, Poznań od A do Z, wyd. KAW, Poznań, 1986, s.42, ISBN 83-03-01260-6
  3. Praca zbiorowa, Atlas architektury Poznania, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2008, s.82, 102, 262, ISBN 978-83-7503-058-7
  4. Praca zbiorowa, Poznań - spis zabytków architektury, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2004, ISBN 83-89525-07-0
  5. Marcin Libicki, Poznań - przewodnik, Wydawnictwo Gazeta Handlowa, Poznań, 1997, s.94, ISBN 83-902028-4-0