Gatczyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gatczyna
Гатчина
Ilustracja
Pałac w Gatczynie
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Obwód  leningradzki
Burmistrz Aleksander Kaługin
Powierzchnia 28,75 km²
Wysokość 100 m n.p.m.
Populacja (2014)
• liczba ludności
• gęstość

95 860
3072 os./km²
Nr kierunkowy +7 81371
Kod pocztowy 188300-188310, 188319
Tablice rejestracyjne 47
Położenie na mapie obwodu leningradzkiego
Mapa lokalizacyjna obwodu leningradzkiego
Gatczyna
Gatczyna
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Gatczyna
Gatczyna
Ziemia59°34′N 30°08′E/59,566667 30,133333
Strona internetowa
Portal Portal Rosja

Gatczyna (ros. Гатчина) – miasto w Rosji, w centralnej części obwodu leningradzkiego, 45 km na południowy zachód od Petersburga. Centrum administracyjne rejonu gatczyńskiego. Pierwsze wzmianki z 1499. Prawa miejskie 11 listopada 1796. Powierzchnia miasta wynosi 29 km². 89,1 tys. mieszkańców (2007). Gatczyna jest przemysłowym, naukowym, kulturalnym i edukacyjnym centrum obwodu leningradzkiego. Gatczyński Państwowy artystyczno-architektoniczny pałacowo-parkowy muzeum-rezerwat Gatczyna, a także historyczne centrum miasta znajdują się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO

Znajduje się tu pałac cara Pawła I, pochodzący z XVIII wieku.

Nazwy miasta[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze pałacu w Gatczynie

Na terytorium dzisiejszego miasta istniała w 1499 wieś Chotczyno, wzmiankowana w nowogrodzkiej księdze podatkowej. W okolicach 1670, w wyniku zamiany bezdźwięcznego „ch” na dźwięczne „g”, powstaje nazwa Gotczyno. W końcówce XVII wieku następuje transformacja do postaci współczesnej: Gatczyna.

W 1923 zmieniono nazwę na Trock, w celu uhonorowania radzieckiego działacza politycznego Lwa Trockiego. W 1929, w związku z deportowaniem Lwa Trockiego, zmieniono nazwę na Krasnogwardiejsk.

W 1942 niemieckie władze okupacyjne zmieniły z kolei nazwę na Lindemannstadt, dla uhonorowania dowódcy 18 Armii Georga Lindemanna.

W styczniu 1944 przywrócono miastu historyczną nazwę Gatczyna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze wykopaliska archeologiczne z terenu Gatczyny pochodzą z XIII wieku, lecz pierwsze dokumentalne świadectwo o osadnictwie datuje się na rok 1499, kiedy to w nowogrodzkich dokumentach miejskich jest wspomniana wieś Hotczyno nas jeziorem Hotczynym.

W ciągu kilku wieków Ziemie Iżorskie, na których znajdowała się wieś Hotczyno, były przedmiotem terytorialnych sporów pomiędzy Rosją i Szwecją. W 1617 roku został zawarty pokój w Stołbowie; na mocy umowy sporny teren został przyznany Szwecji. W sierpniu 1702 roku, podczas III wojny północnej, Gatczyna i jej okolice ponownie weszły w skład Rosji.

W roku 1765 Katarzyna II Wielka podarowała gatczyńskie posiadłości swojemu faworytowi grafowi Grigoriemu Orłowowi

Latem 1766 roku rozpoczęto budowę Wielkiego Pałacu Gatczyńskiego według projektu włoskiego architekta Antonio Rinaldi, i parku pejzażowego.

Po śmierci Orłowa w 1783 roku właścicielem Gatczyny został wielki książę Paweł I Romanow[1], a głównym architektem – Vincenzo Brenna. Według jego projektów stworzono wiele budowli parkowych, a w roku 1795 rozpoczęto przebudowę Pałacu. 11 listopada 1796 roku Paweł I przyznał Gatczynie prawa miejskie. W końcu XVIII wieku Gatczyna stała się centrum ujezdu gatczyńskiego. W 1792 roku Aleksiej Arakczejew został mianowany komennantem Gatczyny i w następstwie tego dowódcą wojsk lądowych Pawła I. W 1798 roku według projektu Nikołaja Lwowa został wzniesiony Pałac Prioracki, który jest jednym z symboli Gatczyny.

Po poniesionej w zamachu śmierci Pawła I w 1801 roku Gatczyna przeszła we władanie wdowy po nim, Marii Fiodorownej. Później właścicielami Gatczyny byli kolejno Mikołaj I, Aleksander II i Aleksander III.

W roku 1853 założono w Garczynie linię kolejową. W 1881 w Gatczynie po raz pierwszy w Imperium Rosyjskim pojawiło się elektryczne oświetlenie uliczne. Z początku zainstalowano je na placu przed pałacem.

W 1910 roku w Gatczynie zbudowno pierwsze w Rosji wojskowe lotnisko i działalność rozpoczęła pierwsza szkoła lotnicza. Swoje loty wykonywali tu Piotr Niestierow, Lidia Zwieriewa i inni znakomici piloci.

Pomnik okrętu podwodnego konstrukcji polskiego pioniera żeglugi podwodnej Stefana Drzewieckiego znajdujący się w Gatczynie

1 marca 1917 roku miało miejsce powstanie w Zachodnim batalionie lotniczym, później władzę przejął rejonowy komitet Piotrogrodzkie Rady. 24 października 1917 roku władza w mieście została przejęta przez komitet wojskowo-rewolucyjny. W okresie Wojny domowej Gatczyna była miejscem walk między wojskami generała Judenicza i Armii Czerwonej[2].

W okresie II wojny światowej miasto było okupowane przez wojska niemieckie. Zespół pałacowo-parkowy Gatczyny uległ niemal całkowitemu zniszczeniu. W okresie powojennym miasto zostało odrestaurowane. Zbudowano nowe osiedla mieszkaniowe, zakłady przemysłowe, instytut fizyki jądrowej. W 1985 roku zostały otwarte dla zwiedzających pierwsze odrestaurowane sale pałacu.

Do roku 2010 Gatczyna posiadała status historycznego miasta Rosji, jednak decyzją Ministerstwa Kultury została go pozbawiona.

Struktury wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Od 2013 r. Gatczyna jest siedzibą prawosławnej eparchii gatczyńskiej[3]. W mieście czynne są następujące cerkwie prawosławne: katedralny sobór św. Pawła, sobór Opieki Matki Bożej oraz cerkiew Opieki Matki Bożej[4].

W Gatczynie znajduje się także zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego[5].

Osoby[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Указ Екатерины II о пожаловании Гатчины Павлу Петровичу. 1783 год // Дворец и парк Гатчины в документах, письмах и воспоминаниях. XVIII век / Руководитель проекта Н. С. Батенин. – СПб.: Издательство Сергея Ходова, 2006. – С. 98. – 288 с. – 2000 экз. – ​ISBN 978-5-98456-027-6​.
  2. mojgorod.ru.
  3. Гатчинская епархия.
  4. Cerkwie w dekanacie gatczyńskim.
  5. afisha.drevolife.org.