Kościół Adwentystów Dnia Siódmego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Adwentystów Dnia Siódmego
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Protestantyzm
   └ Adwentyzm
Nurty pobożnościowe milleryzm
Zasięg geograficzny ogólnoświatowy
Strona internetowa
Adwentyzm
Millerite 1843 chart 2.jpg
 PortalKategoria
Synagoga, od 1930 r. służy jako dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Ottawie
Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Campion, w stanie Kolorado, USA

Kościół Adwentystów Dnia Siódmego (ang. Seventh-day Adventist Church, w skrócie SDA Church) – kościół chrześcijański, wywodzący się z grona wyznań protestanckich, w wyniku przebudzenia adwentowego, które nastąpiło w pierwszej połowie XIX wieku na terenie Ameryki Północnej. Stosunek państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP reguluje ustawa z dnia 30 czerwca 1995 roku. Ważną rolę w doktrynie odgrywa eschatologia, od innych wyznań chrześcijańskich wyróżnia ich nauka o świątyni niebiańskiej, sądzie śledczym, czczenie sabatu.

Doktryna[edytuj]

Adwentyści dnia siódmego deklarują, że wyznają protestanckie zasady oparte na Biblii (zasada Sola scriptura), zbawienia wyłącznie na podstawie łaski (zasada Sola Gratia) i jedynie za pośrednictwem Jezusa Chrystusa (zasada Solus Christus). Postrzegają świat jako miejsce wielkiego boju między Bogiem a Szatanem, w który włączona jest cała ludzkość. Akceptują doktrynę trynitaryzmu, świętują biblijny sabatsobotę, nie praktykują kultu świętych, obrazów i figur. Sprawują trzy ustanowienia: chrzest wierzących przez zanurzenie, Wieczerzę Pańską oraz umywanie nóg jako obrządek pokory i służby, ale także jako nawiązanie do powszechnego kapłaństwa wierzących. Adwentyzm nie wyznaje nieśmiertelności duszy[1], uznaje zaś kondycjonalizm – nieśmiertelnością zostaną obdarzeni tylko zbawieni, wraz z nastaniem paruzji (drugiego adwentu) – czyli powtórnego przyjścia Chrystusa w chwale. Ciału, jako świątyni ducha należy się troska, co wiąże się z powstrzymywaniem od używania narkotyków, alkoholu, tytoniu oraz mocnej herbaty i kawy[2]. Zasadniczym i unikatowym składnikiem doktryny adwentystycznej jest wiara w naukę o świątyni niebiańskiej, w której arcykapłańską służbę pełni Jezus Chrystus. Opierając się na interpretacji księgi Daniela Dn 8,14 adwentyści nauczają, że od roku 1844 świątynia niebiańska jest oczyszczana i żyjemy w czasie niebiańskiego Dnia Pojednania (hebr. Jom Kippur)[3].

Ważną rolę w adwentystycznej doktrynie zajmuje eschatologia, bazująca na swoistej interpretacji Księgi Daniela i Apokalipsy. W 13 rozdziale Apokalipsy rozróżniają papiestwo (bestia wychodząca z morza) i Stany Zjednoczone (bestia wstępująca z ziemi). Twierdzą, że apokaliptyczny okres „1260 dni” (lat wg biblijnej zasady dzień za rok) rozpoczął się od dekretu cesarza Justyniana w roku 538, kiedy ich zdaniem biskup rzymski stał się głową wszystkich biskupów. Okres ten kończy się w roku 1798, kiedy aresztowano papieża Piusa VI. Tym samym w roku 1798 papiestwo otrzymało śmiertelną ranę. Gojenie rany rozpoczęło się w roku 1929, kiedy podpisano Traktaty Laterańskie[4]. W wielkiej wszetecznicy z Ap 17, nazywanej też Babilonem, upatrują Kościół katolicki, a ponieważ jest ona „matką nierządnic i obrzydliwości”, w jej córkach upatrują Kościoły protestanckie. W papieżu widzą antychrysta.

Według adwentystów do początku IV wieku cały Kościół świętował sabat, ale Konstantyn I Wielki zaprowadził niedzielę. Każdy, kto świętuje niedzielę przyjmuje „znamię bestii”. Kościołowi katolickiemu zarzucają, że przypisuje sobie autorytet większy od Biblii[5], a protestantom, że ulegli katolickiemu zwiedzeniu. Pomimo tego adwentyści prowadzą dialog ekumeniczny z Kościołem katolickim oraz Kościołami protestanckimi[6]. Od końca XX wieku toczy się dyskusja w łonie adwentyzmu nad zmianą interpretacji Apokalipsy[5].

Adwentystyczne poglądy na Trójcę ewoluowały. Do roku 1890 dominował antytrynitaryzm, w latach 1890-1900 – trynitaryzm w wersji zalążkowej, lata 1900-1931 – burzliwy okres przejściowy, lata 1931-1957 – wkracza trynitaryzm[7].

Geneza i dzieje[edytuj]

Historycznie, adwentyści są spadkobiercami ruchu Williama Millera z lat 40. XIX wieku. William Miller — kaznodzieja, były kapitan armii amerykańskiej — był inicjatorem tzw. „ruchu drugiego adwentu” (Advent Awakening), który w latach 1831-1844 przetoczył się przez większą część Ameryki w postaci wielkiego ożywienia religijnego. Miller interpretując proroctwa z Księgi Daniela przewidział powtórne przyjście Jezusa Chrystusa na jesień 1844 roku. W wyniku tzw. wielkiego rozczarowania (22 października 1844), rozpoczęto szczegółowe badania teologiczne, których efektem było stworzenie przez kilkuset uczestników ruchu millerowskiego nowego Kościoła.

Głównym twórcą Kościoła Adwentystów D.S., był pastor Hiram Edson — jeden z wybitnych kaznodziejów ruchu millerowskiego, pastor Joseph Bates, a także pastor Jakub White i jego żona Ellen White (wcześniej: Ellen G. Harmon), uważana za osobowość charyzmatyczną obdarzoną darem proroczym. Nazwę - Kościół Adwentystów Dnia Siódmego - społeczność przyjęła na pierwszym spotkaniu przedstawicieli zborów w 1860 roku. Pierwsze zjednoczenie zborów (diecezja) oraz przyjęcie projektu struktury organizacyjnej Kościoła nastąpiło w 1861 roku. Oficjalne zorganizowanie, połączenie diecezji w jednolity organizm kościelny oraz powołanie naczelnych władz Kościoła nastąpiło w dniach 20-23 maja 1863 roku na zjeździe wyznawców w Battle Creek w stanie Michigan w USA.

Pierwszym, nieoficjalnym przedstawicielem adwentyzmu w Europie był Polak, pastor Michał Belina-Czechowski, dawny ksiądz katolicki. Adwentyzm dotarł do większości państw Europy dopiero w XX wieku. Do Austrii — w 1902 roku, do Hiszpanii — w 1903, do Portugalii — w 1904, do Jugosławii — w 1905, do Grecji — w 1907, na Litwę — w 1913, do Luksemburga — w 1918.

Ekumenizm[edytuj]

Od roku 1993 odbywają się regularne kontakty przywódców KADS i przedstawicieli Światowej Federacji Luterańskiej. Podczas tych kontaktów adwentyści jednoznacznie przyznali się do reformacyjnego dziedzictwa. Pierwsza konsultacja teologiczna odbyła się 1-5 listopada 1994 w Darmstadt. Jej celem było dojście do lepszego wzajemnego zrozumienia, przezwyciężenie stereotypów, ustalenie wspólnej podstawy wiary, wyakcentowanie różnic[8]. KADS nie jest członkiem Światowej Rady Kościołów. Raz do roku proszony jest o wysyłanie obserwatorów na sesje lub inne konferencje ŚRK[9], a KADS w RP nie jest członkiem Polskiej Rady Ekumenicznej. Adwentyści uznają, że ŚRK posiada szczytne cele i ma na swym koncie wiele pozytywnych dokonań[9], jednak istnieje kilka powodów dla których KADS nie może należeć do ŚRK[9].

Kościół włączył się w działalność Globalnego Forum Chrześcijańskiego[10].

Działalność medyczna[edytuj]

Adwentyzm znany jest z działalności medycznej[11]. Medyczna pomoc szpitali adwentystycznych tzw. „Emergency Medical Support”. Projekty na polu działalności medycznej[12]. Chorwacka Opieka Zdrowotna została założona przez adwentystów[13].

Rozwój Kościoła[edytuj]

Dom modlitwy Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Świdnicy

W roku 2006 Kościół zwiększył swą liczebność o 1.107.425 wiernych. Wśród tzw. wydziałów Kościoła najbardziej rozwijał się Wydział Ameryki Południowej. Na koniec roku 2007 członkostwo Kościoła obejmowało ogółem 15.435.470 ochrzczonych wyznawców. Skupieni byli oni w 61.818 zborach (parafiach), te natomiast organizacyjnie należą do 559 zjednoczeń (diecezji), 102 kościołów krajowych (unii) i 13 wydziałów. Kościół zatrudniał 15.813 ordynowanych i aktywnych duchownych, 17.343 aktywnych misjonarzy, którzy wraz z innymi pracownikami tworzyli rzeszę 201.646 osób. Prowadził również 168 szpitali i sanatoriów oraz 442 przychodnie lecznicze, 172 domy opieki i sierocińce, 29 zakładów zdrowej żywności oraz 63 instytuty wydawnicze, jak również posiadał 10 dużych centrów medialnych oraz 5.523 stacje radiowe i 2.279 stacji telewizyjnych (w tym telewizje: Hope Channel i 3ABN). W swoich publikacjach adwentyści posługiwali się 361 językami i dialektami, a gdyby wziąć pod uwagę także mowę, byłoby ich 885.

Oficjalnie w Kościele funkcjonuje tzw. szkoła sobotnia (odpowiednik szkółek niedzielnych w innych wyznaniach). Skupia ona nie tylko wiernych ochrzczonych, ale także sympatyków nauki głoszonej przez Kościół. Liczba takich szkół w roku 2006 wyniosła 131.892. W skali światowej Kościół prowadzi bardzo rozbudowany system oświatowy, prowadząc 5.666 szkoły podstawowe, 1.470 szkoły średnie, 106 szkół wyższych i uniwersytetów (w Polsce Wyższa Szkoła Teologiczno-Humanistyczna im. M. Beliny-Czechowskiego w Podkowie Leśnej[14]).

Statystyka członków Kościoła[edytuj]

  • 1961: 1(+) mln
  • 1980: 3,5 mln
  • 1990: ok. 7 mln
  • 2000: ok. 11 mln
  • 2002: ok. 12,9 mln
  • 2005: ok. 13,9 mln
  • 2006: ok. 14,5 mln
  • 2007: ok. 15,4 mln
  • 2011: ok. 17,2 mln[15]
  • 2015: 19,126,438[16]

Dane liczbowe (2007 r.)[edytuj]

  • 23 mln wiernych,
  • 15 mln ochrzczonych,
  • 13 wydziałów światowych,
  • 102 kościoły krajowe (unie),
  • 559 diecezji,
  • ponad 61 tys. zborów (parafii) i grup kościelnych,
  • ponad 200 tys. duchownych i innych pracowników,
  • ponad 16 tys. różnych instytucji oświatowo-wychowawczych i naukowych, zdrowotnych (szpitale, sanatoria, domy opieki), wydawniczych i masowego przekazu.

Według krajów[edytuj]

Krajem z najliczniejszą liczbą adwentystów jest Brazylia, na drugim miejscu są Stany Zjednoczone, następnie Indie, Filipiny.

  • Brazylia – 1,3 mln
  • Stany Zjednoczone – 948 tys.
  • Indie – 917 tys.
  • Filipiny – 750 tys.
  • Peru – 664 tys.
  • Meksyk – 548 tys.
  • Kenia – 530 tys.[17].

Krytyka[edytuj]

Adwentyści są przedmiotem krytyki już od chwili swego powstania. Jednym z pierwszych krytyków był Dudley Marvin Canright (1840-1919), który początkowo był jednym z ważniejszych działaczy adwentyzmu, a później został baptystycznym pastorem[18][19]. Protestanccy teolodzy i religiolodzy często się zastanawiają nad przynależnością adwentystów do protestantyzmu, jak i chrześcijaństwa. Początkowo Walter Ralston Martin odmawiał adwentystom miana chrześcijańskiego wyznania, jednak w połowie XX wieku uznał, że adwentyści są chrześcijańskim wyznaniem, pomimo iż niektóre z ich doktryn mają heterodoksalny charakter[20]. Natomiast Anthony A. Hoekema (1913-1988) odmówił adwentystom miana chrześcijańskiego wyznania i zaliczył ich do kultów, obok mormonów, Świadków Jehowy i Christian Science[21]. Krytyczne oceny wynikają m.in. ze szczególnej roli jaką adwentyści przyznają Ellen White.

Zarzuca się adwentystom, że gwiazdozbiór Oriona uczynili przedmiotem osobliwego kultu[22]. Jest to zarzut popularyzowany przez chrześcijan dnia sobotniego (wyłonionych przez ruch, na czele którego stał Alfred Kube). Austriaccy adwentyści poparli Anschluss[23].

Od końca lat 70. XX wieku adwentystyczne szpitale w USA stały się miejscem nadużyć finansowych w wysokości setek milionów dolarów. Ponadto w adwentystycznych szpitalach nieadwentystyczna część kadry jest dyskryminowana[24][25][26][27].

Adwentyści odpowiadają zwykle, że Dudley Marvin Canright nigdy nie był czołowym działaczem adwentystycznym. Twierdzą, że gwiazdozbiór Oriona nie jest przedmiotem kultu religijnego w Kościele Adwentystów[28].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Łyko 1970 ↓, s. 37-38.
  2. Kościół Adwentystów Dnia Siódmego w RP - Dział Pytań Trudnych.
  3. 24. Służba Jezusa w niebiańskiej świątyni – Apologetyka, apologetyka.adwentysci.org [dostęp 2016-04-14].
  4. Wierzyć tak jak Jezus, Wydawnictwo Znaki Czasu, s. 181-183.
  5. a b Arkadiusz Piętka, Katolicy KADS 2008
  6. Czy adwentyści są sektą? Apologetyka.info
  7. Merlin D. Burt, Trójca w historii Kościoła Adwentystycznego (2009) KADS w RP Zbór Warszawa Centrum
  8. Karski 2004 ↓, s. 67.
  9. a b c Bert B.B. B. Beach Bert B.B. B., JohnJ. Graz JohnJ., Adwentyści pytają : odpowiedzi na 101 pytań, Wydawnictwo "Znaki Czasu", 2000, ISBN 83-7295-000-8.
  10. A presentation to the 48th International Ecumenical Seminar Non-denominational and Trans-confessional Movements July 2-9, 2014 Strasbourg, France. www.strasbourginstitute.org. [dostęp 2016-10-27].
  11. Humanitarian: Official website of the Seventh-day Adventist world church
  12. A miracle hospital opens in Hong Kong adventist.org
  13. Zdravko Plantak: The Silent Church: Human Rights and Adventist Social Ethics (Seventh-Day Adventism, Human Rights and Modern Adventist Soc). New York: St. Martin's Press, 1998, s. 211. ISBN 978-0-333-72448-4.
  14. Wyższa Szkoła Teologiczno-Humanistyczna im. M. Beliny-Czechowskiego.
  15. adventist.org
  16. Seventh-Day Adventist World Church Statistics 2015
  17. Religion > Seventh-day Adventist Membership: Countries Compared NationMaster.com 2003-2016.
  18. D.M. Canright: Seventh-day Adventism Renounced. New York: 1914.
  19. Duch Proroctwa i krytycy (cz. I) – Apologetyka, apologetyka.adwentysci.org [dostęp 2016-10-11].
  20. Walter Martin: The Truth About Seventh-Day Adventism. Zondervan, 1960.
  21. Anthony A. Hoekema: The Four Major Cults: Christian Science, Jehovah's Witnesses, Mormonism, Seventh-day Adventism. Wm. Eerdmans, 1963. ISBN 0-85364-094-7.
  22. Nobilis O. Streda: Odkrycie tajemnicy Oriona. Wydawnictwo Duch Czasów.
  23. Christine E. King: The Nazi State and the New Religions: Five Case Studies in Non-Conformity. E. Mellen Press, 1982, s. 99.
  24. Douglas Hackleman, Who Watches Who Cares, Morrison, Colorado 2008, s. XXI nn ISBN 978-0-9814520-0-5
  25. More Siphoning of Money out of an Adventist Hospital – Shady Grove the Shakes Church
  26. Florida Hospital Pays More Than $1.4 Million to Settle Health-Care Fraud Allegations
  27. Walter Rea, The Pirates of Privilages December, 1984
  28. Ellen White and Orion Nebula

Literatura[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]