Gheorghe Tătărescu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gheorghe Tătărescu
Gheorghe Tătărescu.jpg
Fotografia portretowa premiera Rumunii Gheorghe`a Tătărescu wykonana w listopadzie 1939 roku
Data i miejsce urodzenia 1886
Târgu Jiu
Data śmierci 1957
Premier
Okres od 24 listopada 1939
do 3 lipca 1940
Poprzednik Constantin Argetoianu
Następca Ion Gigurtu[1]
Premier
Okres od 3 stycznia 1934
do 28 grudnia 1937
Poprzednik Constantin Anghelescu
Następca Octavian Goga[2]

Gheorghe Tătărescu (ur. 21 grudnia 1886 w Târgu Jiu, zm. 28 marca 1957 w Bukareszcie) – rumuński polityk, dwukrotny premier Rumunii (1934–1937 i 1939–1940).

Życiorys[edytuj]

Liberał, minister przemysłu i handlu w rządach Iona Duki i Constantina Anghelescu (1933–1934)[3]. 3 stycznia 1934 objął stanowisko premiera. Stał na czele rządu do 28 grudnia 1937[4]. Jednocześnie pełnił liczne funkcje ministerialne (minister przemysłu i handlu 5 stycznia - 30 stycznia 1934; minister obrony narodowej 31 maja - 27 lipca 1934; minister armii 27 lipca 1934 - 23 lutego 1937[5][6]; minister spraw wewnętrznych 23 lutego 1937 - 14 listopada 1937; p.o. ministra sił powietrznych i marynarki 3 - 7 stycznia 1937[7]). 10 lutego 1938 jako minister stanu wszedł do rządu utworzonego przez patriarchę Mirona. Odpowiadał w nim również za sprawy zagraniczne (jako p.o.). Został zdymisjonowany 30 marca tego samego roku[8].

Ponownie został premierem 24 listopada 1939 (był nim do 3 lipca 1940[9]). Przejął też wówczas tymczasowy zarząd nad ministerstwem spraw wewnętrznych (do 30 listopada 1939[10]). Jego gabinet zezwolił na wyjazd z Rumunii internowanemu dotąd prezydentowi Ignacemu Mościckiemu[11]. Zdecydował też o dalszym utrzymywaniu z Polską stosunków dyplomatycznych (ambasada RP w Bukareszcie pozostawała otwarta do 4 listopada 1940)[12]. Opowiadał się za przyjęciem arbitrażu wiedeńskiego[13]. Przystąpił, wraz ze swoją Partią Liberalną, do Patriotycznego Frontu Antyfaszystowskiego występującemu przeciwko dyktaturze Iona Antonescu[14]. 31 stycznia 1945 ogłosił przyłączenie się związanego z nim środowiska politycznego do lewicowego Frontu Narodowo-Demokratycznego (FND)[15]. W powołanym 6 marca 1945[16] rządzie Petru Grozy pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych (do 1947[17]) i wicepremiera. Uczestniczył w pierwszej wizycie Grozy w ZSRR[18]. Przewodniczył delegacji rumuńskiej na konferencji pokojowej w Paryżu w 1946. Referując stanowisko rządu wykazywał, że Rumunia przystąpiła do wojny z III Rzeszą 24 sierpnia 1944, nie zaś 12 września 1944, po podpisaniu rozejmu ze Związkiem Radzieckim. Podniósł również kwestię liczebności rumuńskich sił zbrojnych oraz rumuńskiego uczestnictwa w wojnie z Węgrami[19]. Przewodniczył też delegacji, która ze strony rumuńskiej złożyła podpisy pod paryskim traktatem pokojowym (10 lutego 1947)[20]. Zwolennik uczestnictwa Rumunii w planie Marshalla, sceptycznie podchodził do radykalnej polityki gospodarczej forsowanej przez komunistów[21]. Po pokazowym procesie Iuliu Maniu i Iona Mihalache został odwołany[22].

Przypisy

  1. Romania (ang.). Worldstatesmen.org. [dostęp 2011-06-29].
  2. Countries QR (ang.). Rulers.org. [dostęp 2011-06-29].
  3. Cabinet Duca (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 2011-06-29].
  4. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 305. ISBN 8388542745.
  5. CABINET TATARESCU (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 2011-06-24].
  6. CABINET TATARESCU 2 (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 2011-06-24].
  7. CABINET TATARESCU 3 (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 2011-06-24].
  8. CABINET CRISTEA (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 2011-06-24].
  9. CABINET TATARESCU 7 (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 2011-06-24].
  10. CABINET TATARESCU 5 (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 2011-06-24].
  11. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 139. ISBN 8388542745.
  12. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 140. ISBN 8388542745.
  13. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 145. ISBN 8388542745.
  14. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 160. ISBN 8388542745.
  15. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 171. ISBN 8388542745.
  16. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 172. ISBN 8388542745.
  17. Foreign ministers L-R (ang.). Rulers.org. [dostęp 2011-06-24].
  18. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 177. ISBN 8388542745.
  19. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 181-2. ISBN 8388542745.
  20. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 183. ISBN 8388542745.
  21. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 185. ISBN 8388542745.
  22. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 187. ISBN 8388542745.