Nicolae Titulescu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nicolae Titulescu
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 marca 1882
Krajowa, Królestwo Rumunii
Data i miejsce śmierci 17 marca 1941
Cannes, Francja
Minister finansów Rumunii
Okres od 1917
do 1918
Poprzednik Victor Antonescu
Następca Fotin Enescu
Minister finansów Rumunii
Okres od 1920
do 1921
Poprzednik Constantin Argetoianu
Następca Take Ionescu
Minister spraw zagranicznych Rumunii
Okres od 1927
do 1928
Poprzednik Ion I.C. Brătianu
Następca Gheorghe Mironescu
Minister spraw zagranicznych Rumunii
Okres od 1932
do 1934
Poprzednik Alexandru Vaida-Voevod
Następca Gheorghe Tătărescu (p.o.)
Minister spraw zagranicznych Rumunii
Okres od 1934
do 1936
Poprzednik Gheorghe Tătărescu (p.o.)
Następca Victor Antonescu
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Karola I (Rumunia) Order Ferdynanda I Order Ferdynanda I Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Rumunii Oficer Orderu Gwiazdy Rumunii Bareta Medaliei Avântul Țării.jpg Ribbon Crucea Barbatie si credinta.png Ribbon Crucea Comemorativă a Războiului 1916-1918.png UK Royal Victorian Order ribbon.svg Krzyż Wielki Orderu Orła Białego (Serbia) Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Krzyż Wielki Orderu Chrystusa Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Kawaler/Dama Wielkiego Krzyża Honoru i Dewocji Order Lwa Białego I Klasy (Czechosłowacja) Krzyż Wielki Orderu Piusa IX Wstęga Kategorii Specjalnej Orderu Orła Azteckiego (Meksyk) Wstęga Wielka Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii Wielka Wstęga Orderu Oswobodziciela (Wenezuela) Order Świętego Aleksandra (Bułgaria) Order Orła Białego

Nicolae Titulescu (ur. 4 marca 1882 w Krajowej, zm. 17 marca 1941 w Cannes) – rumuński polityk i dyplomata.

10 lipca 1917 został mianowany ministrem finansów w rządzie Iona I. C. Brătianu[1]. W 1919 reprezentował Rumunię na paryskiej konferencji pokojowej[2]. 13 czerwca 1920 ponownie objął kierownictwo ministerstwa finansów (do 17 grudnia 1921)[3]. Nadzorował przygotowanie pierwszego budżetu państwa po wprowadzeniu do obiegu emitowanych przez Generalny Bank Rumunii lei (przyjęty 1 kwietnia 1921). Zainicjował również reformę systemu podatkowego[4]. Dwukrotnie (od 6 lipca 1927[5] do 4 sierpnia 1928[6] oraz od 20 października 1932[7] do 29 sierpnia 1936[8]) pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych[a]. Był zwolennikiem zawierania traktatów dwustronnych; miały one w zamierzeniu zapewnić Rumunii bezpieczeństwo, poprzez powstanie systemu państw połączonych wzajemnymi zobowiązaniami[9]. Wspierał współpracę międzyrządową w ramach Małej Ententy. W lutym 1933 w Genewie podpisał protokół, na mocy którego utworzono jej Stałą Radę[10]. Doprowadził także do powołania Ententy Bałkańskiej (stosowne porozumienie podpisano w Atenach 9 lutego 1934)[11]. Początkowo sceptyczny wobec normalizacji stosunków z ZSRR, później działał na rzecz ich poprawy. Strona rumuńska złożyła swoje podpisy pod umową określającą agresora (3 lipca 1933) sygnowaną także przez Związek Radziecki i jego sąsiadów, w tym Polskę[12]. 9 czerwca 1934 w Genewie Titulescu spotkał się z ludowym komisarzem spraw zagranicznych Maksymem Litwinowem. Ministrowie wymienili między sobą listy mówiące między innymi o wzajemnym uznaniu suwerenności. 21 czerwca 1936 podpisano protokół mówiący o możliwości uregulowania spornych kwestii dotyczących Besarabii. Po dymisji Titulescu został on wymówiony przez stronę radziecką[13].

Był też cenionym dyplomatą. Pełnił funkcje ambasadora w Londynie i stałego reprezentanta przy Lidze Narodów. Przewodniczył Zgromadzeniu tej organizacji w 1930 i 1931[14].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Rumuńskie[15]
Zagraniczne[15]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. z przerwą między 2 a 10 października 1934

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. CABINET BRATIANU 4 (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 25 czerwca 2011].
  2. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 337. ISBN 83-88542-74-5.
  3. CABINET AVARESCU 2 (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 25 czerwca 2011].
  4. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 112. ISBN 83-88542-74-5.
  5. CABINET BRATIANU 7 (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 25 czerwca 2011].
  6. CABINET V.BRATIANU (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 25 czerwca 2011].
  7. CABINET MANIU 3 (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 25 czerwca 2011].
  8. CABINET TATARESCU 2 (ang.). Elisanet.fi. [dostęp 25 czerwca 2011].
  9. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 128. ISBN 83-88542-74-5.
  10. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 128-9. ISBN 83-88542-74-5.
  11. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 130. ISBN 83-88542-74-5.
  12. Konwencja o określeniu napaści, podpisana w Londynie 3 lipca 1933 r. (Dz.U. 1933 nr 93 poz. 712), Convention for the Definition of Aggression, Annex and Protocol of Signature. Signed at London, July 3rd, 1933 (1934 LNTSer 75; 147 LNTS 67)
  13. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 131. ISBN 83-88542-74-5.
  14. Małgorzata Willaume: Rumunia. Warszawa: Trio, 2004, s. 129. ISBN 83-88542-74-5.
  15. a b Ordine şi distincţii (ros.). titulescu.eu (Fundaţia Europeană Titulescu). [dostęp 2015-12-03].