Ignaz Pleyel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy Ignaza Pleyela. Zobacz też: inne znaczenia słowa Pleyel.
Ignaz Pleyel

Ignaz Josef Pleyel (także Ignace Joseph Pleyel) (ur. 18 czerwca 1757 w Ruppersthal w Dolnej Austrii, zm. 14 listopada 1831 w Paryżu) – francuski kompozytor, fabrykant i wydawca pochodzenia austriackiego.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako 24 dziecko miejscowego ubogiego nauczyciela Martina Pleyela i jego żony Anny Teresy z domu Forster. Jego rodzeństwo liczyło 28 osób (29 z nim). Rodzeństwo przyrodnie (po innej matce) liczyło 9 osób. Rodzina Martina Pleyela liczyła 38 dzieci. Ożenił sie w 1788 roku z Françoise-Gabrielle Lefebvre, córką miejscowego tkacza dywanów. Z małżeństwa urodziło się czworo dzieci, w tym m.in. Camille.

Pleyel Museum Muzeum Pleyela w miejscu urodzenia kompozytora w Ruppersthal w Dolnej Austrii

Lata nauki i podróże[edytuj | edytuj kod]

Będąc jeszcze młodym, prawdopodobnie uczył się u Johanna Baptist Vanhala, następnie od 1772 był uczniem m.in. Josepha Haydna w Eisenstadt. Uzyskał poparcie Władysława Erordy, który mianował go na stanowisko swego kapelmistrza. Podróżując po Europie, zwiedził Włochy (1781-1783). W latach 1783–1795 pracował jako kapelmistrz w Katedrze w Strasburgu. W grudniu 1791 roku przyjął zaproszenie londyńskiego stowarzyszenia Proffesional Concerst Cramera. Po powrocie do Strasburga został zadenuncjowany i aresztowany pod zarzutem sympatii proaustriackich. Zrehabilitowany przez skomponawanie hymnu patriotycznego dla kraju. Uwolniony z więzienia wrócił do Alzacji. Mimo braku perspektyw życiowych i utraconych stanowisk po latach tułaczki udał sie do Paryża i stworzył tam swoją oficynę wydawniczą (1796). W 1807 założył fabrykę fortepianów Pleyel pod Paryżem, którą później przejął jego syn Camille.

Nagrobek Ignacego Pleyela na cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Jego twórczość kompozytorska należy stylistycznie do klasycyzmu.

Muzyka instrumentalna[edytuj | edytuj kod]

  • Symfonie

Skomponował m.in. 41 symfonii i 6 symfonii koncertujących:

  • Ben111: na skrzypce, altówkę, wiolonczelę i obój, Es- dur (1786)
  • Ben112: na skrzypce i altówkę w razie dur (1791)
  • Ben113: na dwoje skrzypiec, altówkę, wiolonczelę, flet, obój i fagot, w F- dur (1792)
  • Ben114: na dwoje skrzypiec (lub skrzypce i fortepian) w dur (1792)
  • Ben115: na flet, obój, róg i fagot (lub skrzypce), w F- dur (1805)
  • Ben115a: na flet, obój, róg i fagot (w skrzypcach), w F- dur (1805)
  • Ben116: na fortepian i skrzypce, w F- dur (?)
  • Koncerty

Jest autorem 9 koncertów, w tym jednego zaginionego:

  • Ben101: na wiolonczelę, C- dur (1782-84)
  • Ben102: na wiolonczelę, D- dur (1782-84, zagubiony)
  • Ben103: na skrzypce, D- dur (1785-87)
  • Ben103a: na skrzypce, D- dur (1788)
  • Ben104: na wiolonczelę, C- dur (1788-89)
  • Ben105: na altówkę lub wiolonczelę, D- dur (1790)
  • Ben106: na klarnet lub flet lub wiolonczelę, C- dur (1797)
  • Ben107: na fagot B- dur (?)
  • Ben108: na wiolonczelę C- dur (?)
  • Muzyka kameralna

Skomponował 17 kwintetów i 87 kwartetów, w tym 70 kwartetów smyczkowych:

Twórca 48 kompozycji trzyosobowych (trio) i 64 dwuosobowych (duet). Napisał podręcznik szkolny do nauki gry na fortepianie (1797).

Muzyka wokalno-instrumentalna[edytuj | edytuj kod]

Stworzył dwie opery: „The Fairy Urgele”, opera dla marionetek w 4 aktach (1776), „Ifigenia w Aulidzie”, opera w 3 aktach (1785). W latach 1796-1797 skomponował Requiem, kompozycje mszalne wykonywane w Dzień Zaduszny lub podczas uroczystości żałobnych. Jest też autorem licznych pieśni.

Miejce spoczynku[edytuj | edytuj kod]

Został pochowany na cmentarzu Père-Lachaise w Paryżu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]