Jacques-Louis David

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jacques-Louis David
David Self Portrait.jpg
Jacques-Louis David, autoportret
Imiona i nazwisko Jacques-Louis David
Data i miejsce urodzenia 30 sierpnia 1748
Paryż
Data i miejsce śmierci 29 grudnia 1825
Bruksela
Narodowość francuska
Dziedzina sztuki malarstwo, rysunek
Styl klasycyzm

Jacques-Louis David (ur. 30 sierpnia 1748 w Paryżu, zm. 29 grudnia 1825 w Brukseli) – francuski malarz, główny reprezentant klasycyzmu, nadworny malarz Napoleona Bonaparte. Uważany za filar sztuki oświecenia, oficjalny artysta rewolucji francuskiej, stworzył czytelny i nośny symbol rewolucyjny – Przysięgę Horacjuszy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował w pracowniach François Bouchera i Josepha-Marie Viena[1]. Udał się z nim razem do Rzymu i tam pod wpływem antyku odsunął się od malarstwa rokokowego. W roku 1774 otrzymał Prix de Rome[2]. W latach 1775–1780 namalował Portret konny Stanisława Kostki Potockiego oraz obraz przedstawiający oślepionego, żebrzącego Belizariusza.

Po powrocie do Paryża w roku 1780, został w 1783 roku przyjęty do Akademii, za obraz Cierpienie Andromachy[3]. Uznanie wywołał swoim obrazem wykonanym na zlecenie króla Francji Ludwika XVI Przysięga Horacjuszy (1784, obecnie w Luwrze), odpowiadającym nastrojom epoki rewolucji francuskiej[4]. Oddźwiękami rewolucji są: niedokończony obraz Przysięga rewolucjonistów malowany na polecenie Zgromadzenia Ustawodawczego oraz realistycznie ujęte Śmierć Marata, Przysięga w sali do gry w piłkę (1790), Portret Madame Sèriziat (1795, Luwr)[3]. Namalował też Sabinki (1799).

Jako członek Corps Electoral Paryża i deputowany Konwentu Narodowego głosował w 1792 roku za śmiercią króla[5]. Zasiadał w Komitecie Bezpieczeństwa Powszechnego[6]. Aresztowany jako przyjaciel Robespierre'a; uratowała go amnestia z 1795 roku[7].

Był dyktatorem mody. To jego pomysłem była fryzura à la Tytus oraz ubiór składający się z kusej bluzy, obcisłych spodni i wysokich do połowy uda butów. Marzeniem artysty było ozdobić rewolucję tak, by strój odpowiadał jej ideałom (na tym prawzorze oparty był uniform żołnierza z okresu cesarstwa)[8]. Zaprojektował również wiele dekoracji na uroczystości państwowe oraz komplet mebli wzorowanych na meblach rzymskich do swego atelier, który został wykonany przez czołowego ebenistę tamtych czasów Georges'a Jacoba[9][10].

Napoleon mianował go w roku 1804 swym nadwornym malarzem[11] i z tego okresu pochodzą główne dzieła Davida: Portret konny Napoleona na górze św. Bernarda, Le sacre zwany Koronacją Napoleona (1805–1807)[12], portret Napoleona w stroju koronacyjnym i Rozdanie orłów w 1810 roku[11]. Był też portrecistą (portret Madame Récamier na szezlongu[13]).

Po upadku Napoleona musiał uchodzić z Francji jako „królobójca”; w roku 1816 osiadł w Brukseli[14] gdzie nadal malował; wiek jednak sprawił, że dzieła te nie dorównywały już poprzednim.

Jacques Louis David wywarł decydujący wpływ na malarstwo francuskie i belgijskie XIX wieku. Pozostawił ponad czterystu uczniów, z których najwybitniejszymi byli m.in.: Antoine-Jean Gros, François Gérard, Jean-Germain Drouais[15], Anne-Louis Girodet de Roussy-Trioson, Jean-Auguste-Dominique Ingres, François Rude, Jean-Baptiste Isabey czy François Marius Granet; z Polaków m.in. Antoni Brodowski[11].

Obrazy[edytuj | edytuj kod]

tytuł rok powstania lokalizacja
Portret konny Stanisława Kostki Potockiego 1781 Polska, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
David Stanisław Kostka Potocki.jpg
Przysięga Horacjuszy 1784 Francja, Luwr
Jacques-Louis David, Le Serment des Horaces.jpg
Śmierć Sokratesa 1787 Stany Zjednoczone, Metropolitan Museum of Art
David - The Death of Socrates.jpg
Śmierć Marata 1793 Belgia, Królewskie Muzea Sztuk Pięknych
Jacques-Louis David 002.jpg
Koronacja Napoleona 1806 Francja, Luwr
Jacques-Louis David 006.jpg
Żebrzący Belizariusz 1781 Francja, Palais des Beaux-Arts w Lille
David - Belisarius.jpg
Andromacha opłakująca Hektora 1783 Francja, Luwr
Jacques-Louis David- Andromache Mourning Hector.JPG
Portret pana Lavoisier i jego żony 1788 Stany Zjednoczone, Metropolitan Museum of Art
David - Portrait of Monsieur Lavoisier and His Wife.jpg
Miłość Parysa i Heleny 1788 Francja, Luwr
Jacques-Louis David - The Loves of Paris and Helen - WGA6057.jpg
Liktorzy przynoszą Brutusowi ciała jego synów 1789 Francja, Luwr
David Brutus.jpg
Portret Madame de Verninac 1799 Francja, Luwr
Portrait de madame de Verninac by David Louvre RF1942-16 n2.jpg
Portret pani Récamier 1800 Francja, Luwr
Madame Récamier painted by Jacques-Louis David in 1800.jpg
Napoleon przekraczający przełęcz świętego Bernarda w 1800 roku 1801 Francja, pałac wersalski
Jacques-Louis David 007.jpg
Pius VII 1805 Francja, Luwr
Jacques-Louis David 018.jpg
Safona i Faon 1809 Petersburg, Ermitaż brak miniatury
Napoleon w swoim gabinecie 1812 Stany Zjednoczone, National Gallery of Art
Jacques-Louis David 017.jpg
Leonidas pod Termopilami 1814 Francja, Luwr
Léonidas aux Thermopyles (Jacques-Louis David).PNG
Étienne-Maurice Gérard 1816 Stany Zjednoczone, Metropolitan Museum of Art
David Etienne Maurice Gerard.jpg

Przypisy

  1. J. Baszkiewicz, S. Meller, s. 449.
  2. J. Baszkiewicz, S. Meller, s. 450.
  3. a b J. Baszkiewicz, S. Meller, s. 452.
  4. J. Baszkiewicz, s. 385.
  5. J. Baszkiewicz, S. Meller, s. 453.
  6. J. Baszkiewicz, S. Meller, s. 136.
  7. J. Baszkiewicz, s. 456.
  8. J. Baszkiewicz, S. Meller, s. 447.
  9. Guillaume Janneau: Encyklopedia sztuki dekoracyjnej. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1978, s. 127.
  10. Andrzej Dulewicz: Encyklopedia sztuki francuskiej. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997, s. 137.
  11. a b c K.Estreicher, s. 486.
  12. J. Baszkiewicz, s. 483.
  13. J. Baszkiewicz, s. 497.
  14. J. Baszkiewicz, s. 510.
  15. Jean-Germain Drouais (ang.). Encyklopedia Britannica. [dostęp 2012-01-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Baszkiewicz: Historia Francji. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1978.
  • Jan Baszkiewicz, Stefan Meller: Rewolucja francuska 1789-1794: Społeczeństwo obywatelskie. Warszawa: Państwowi Instytut Wydawniczy, 1983. ISBN 83-06-00848-0.
  • Karol Estreicher: Historia sztuki w zarysie. Warszawa-Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982. ISBN 83-01-03664-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]