Janina Broniewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Janina Broniewska
Janina Broniewska LWP.jpg
1945
Data i miejsce urodzenia 5 sierpnia 1904
Kalisz, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 17 lutego 1981
Warszawa, Polska
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura piękna
Styl literatura współczesna
Ważne dzieła Historia gałgankowej Balbisi
Filip i jego załoga na kółkach
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Janina Broniewska z domu Kunig (ur. 5 sierpnia 1904 w Kaliszu, zm. 17 lutego 1981 w Warszawie) – polska pisarka, autorka powieści dla dzieci i młodzieży, publicystka, pedagog; major Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj]

W 1926 w Kaliszu poślubiła Władysława Broniewskiego. W latach 1934–1937 była redaktorem „Płomyka”, a w latach 1944–1946 redaktorem naczelnym „Polski Zbrojnej”.

Wstąpiła do Związku Radzieckich Pisarzy Białorusi[1].

W czasie II wojny światowej była działaczką Związku Patriotów Polskich i korespondentem wojennym przy 1 Warszawskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Była autorem wzoru orła - Polskich Siły Zbrojnych w ZSRR tzw. wzór 43[2]. Wzorowała się na wizerunku orła[a] z sarkofagu Władysława Hermana znajdującego się w katedrze w Płocku[3]. W założeniach nawiązywał on do tradycji piastowskich, lecz nie miał tarczy amazonek ani korony.

W okresie stalinizmu jako jedna z prominentnych postaci Związku Literatów Polskich pełniła tam funkcję sekretarza POP PZPR. Była propagatorką socrealizmu, mającą wielki wpływ na życie kulturalne ówczesnej Polski[4]. Pełniła również funkcję wiceprezesa Rady Naczelnej ZBoWiD.

Odznaczona m. in. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1954)[5] i Złotym Krzyżem Zasługi (1952)[6].

Twórczość[edytuj]

  • Historia gałgankowej Balbisi (1936)
  • Historia toczonego dziadka i malowanej babki (1937)
  • Ciapek włóczęga (1939)
  • O Fuku i Puku aksamitnych pieskach (1939)
  • Czołg pułkownika Kukułki (1945)
  • Siostrzeńcy ciotki Agaty (1946)
  • O człowieku, który się kulom nie kłaniał (1948; o Karolu Świerczewskim)
  • Filip i jego załoga na kółkach (1949; w czasach PRL lektura szkolna do 3. klasy szkoły podstawowej)
  • Krystek z Warszawy (1949; historia "syna pułku")
  • Ogniwo (1951)
  • Z notatnika korespondenta wojennego (1953; wspomnienia)
  • Dziesięć serc czerwiennych (1964; wspomnienia)
  • Maje i listopady (1967; wspomnienia)
  • O takich jak każde z was (1970)
  • Opowieści wojenne (1973; wspólne wydanie O człowieku, który się kulom nie kłaniał i Krystka z Warszawy)
  • Tamten brzeg mych lat (1973; wspomnienia)
  • Dawno i jeszcze dawniej (1975)

Przypisy

  1. Bohdan Urbankowski, Czerwona msza czyli uśmiech Stalina, t. 1, Warszawa 1998, s. 123.
  2. Tomasz Zawistowski. Orzeł zwany "kuricą". „Biuletyn IPN „pamięć.pl””. 10 (19), s. 66, październik 2013. 
  3. Wanda Bigoszewska: Sztandary ludowego Wojska Polskiego 1943 – 1974. s. 6.
  4. Anna Bikont, Joanna Szczęsna: Lawina i kamienie: pisarze wobec komunizmu. Warszawa, 2006
  5. 16 lipca 1954 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1954 r. Nr 112, poz. 1565
  6. 22 lipca 1952 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1952 r. Nr 70, poz. 1076

Uwagi

  1. Autorem rysunku orła w katedrze w Płocku jest Zygmunt Vogel

Linki zewnętrzne[edytuj]

Biografia Janiny Broniewskiej w Wielkopolskim Słowniku Pisarek