Kiyoshi Itō

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kiyoshi Itō
Kiyoshi Itō
Kraj działania Japonia
Data i miejsce urodzenia 7 września 1915
Hokusei
Data i miejsce śmierci 10 listopada 2008
Kioto
doktor nauk matematycznych
Specjalność: procesy stochastyczne
Alma Mater Uniwersytet Kioto
Odznaczenia
Nagroda Wolfa, Nagroda Kioto

Kiyoshi Itō (jap. 伊藤 清 Itō Kiyoshi, ur. 7 września 1915 w Hokusei (obecnie Inabe) zm. 10 listopada 2008 w Kioto[1])japoński matematyk, zajmował się głównie procesami stochastycznymi. Twórca rachunku Itō. Laureat Nagrody Kioto, Nagrody Wolfa i Nagrody Gaussa (był jej pierwszym laureatem)[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kiyoshi Itō urodził się w 7 września 1915 roku w Hokusei w prefekturze Mie. W 1938 roku ukończył matematykę na wydziale nauk ścisłych Tokijskiego Uniwersytetu Cesarskiego (od 1947 roku Uniwersytet Tokijski) i w następnym roku rozpoczął pracę w japońskim urzędzie statystycznym, gdzie pracował do 1943 roku. Od 1943 do 1952 roku był wykładowcą na wydziale nauk Uniwersytetu Nagoja[a]. W 1945 roku uzyskał tytuł doktora nauk Uniwersytetu Tokijskiego. W latach 1952–1979 był profesorem na Uniwersytecie Kioto, następnie na Uniwersytecie Gakushūin (1979–1985). W latach 1976–1979 był dyrektorem Instytutu Badawczego Nauk Matematycznych na Uniwersytecie Kioto. Od 1979 roku był profesorem emerytem tej uczelni.

Pracował również na uczelniach zagranicznych: Uniwersytecie Stanforda (1961–1964), Uniwersytecie Aarhus (1966–1969), Uniwersytecie Cornella (1976–1979).

Zmarł w 2008 roku[2][3].

Działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

Itō w swoich pionierskich badaniach nad rachunkiem prawdopodobieństwa doprowadził do powstania nazwanego jego nazwiskiem rachunku Itō – stochastycznego rachunku różniczkowego, opisującego niedeterministyczne i przypadkowe ewolucje. Pierwsze publikacje na ten temat pojawiły się w 1942 roku. Formuła Itō ma zastosowanie nie tylko w innych dziedzinach matematyki, ale też innych naukach, jak fizyka, inżynieria, biologia czy ekonomia[2][3].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Znał cztery języki obce: angielski, chiński, niemiecki i francuski, choć opanował je głównie w piśmie. Miał trzy córki: Keiko, Kazuko i Junko. Żona Itō, Shizue, zmarła w 2000 roku[1].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W latach 1939–1947 uczelnia nosiła nazwę: Nagoya Teikoku Daigaku, ang. Nagoya Imperial University, obecnie Nagoya Daigaku, ang. Nagoya University.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Steve Lohrnov, Kiyoshi Ito, 93, Mathematician Who Described Random Motion, Dies, The New York Times, 23 listopada 2008 [dostęp 2019-01-11] (ang.).
  2. a b c d Kiyosi Itô, Kioto Prize [dostęp 2019-01-11] (ang.).
  3. a b c d e Kiyosi Itô, Research Institute for Mathematical Sciences | Kyoto University [dostęp 2019-01-01] (ang.).
  4. Recipients of the Asahi Prize, The Asahi Prize [dostęp 2019-01-11] (ang.).
  5. The Imperial Prize,Japan Academy Prize,Duke of Edinburgh Prize Recipients, The Japan Academy [dostęp 2019-01-11] (ang.).
  6. Kiyoshi Ito Winner of Wolf Prize in Mathematics - 1987, Wolf Fundation [dostęp 2019-01-11] (ang.).
  7. Carl Friedrich Gauss Prize for Applications of Mathematics 2006, International Mathematics Union [dostęp 2019-01-12] (ang.).
  8. Donald Keene, 7 others win Order of Culture, Daily Yomiuri Online, 29 października 2008 [dostęp 2019-01-01] [zarchiwizowane z adresu 2008-10-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]