Edward Witten

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Edward Witten
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

26 sierpnia 1951
Baltimore

Zawód, zajęcie

fizyk, matematyk

Odznaczenia
Narodowy Medal Nauki (USA)

Edward Witten (ur. 26 sierpnia 1951 w Baltimore) – amerykański fizyk teoretyczny i matematyk, profesor Institute for Advanced Study (IAS) w Princeton[1]. Laureat prestiżowych nagród fizycznych, ustępujących statusem tylko Nagrodzie Nobla jak Medal Lorentza (2010) czy Nagroda Fizyki Fundamentalnej (2012), a także najwyższych wyróżnień matematycznych – w tym Medalu Fieldsa (1990); w 2021 roku Witten pozostaje jedynym fizykiem, który otrzymał tę nagrodę[2].

W 1986 i 2002 wygłosił wykłady plenarne na Międzynarodowym Kongresie Matematyków[3].

Witten zasłynął w teorii cząstek elementarnych i kwantowej grawitacji dzięki pracom nad teorią superstrun. W latach 90. zunifikował jej główne warianty – opisujące czasoprzestrzeń 10-wymiarową – oraz supergrawitację zawierającą jeszcze jeden, jedenasty wymiar. Zaproponował tak M-teorię[4]. Witten wprowadził również topologiczną kwantową teorię pola[potrzebny przypis] i miał wpływ na rozwój samej matematyki, przez badanie pokrewnych obszarów topologii i geometrii.

Członkostwa[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  1. 1985: Medal Diraca (ICTP),
  2. 1990: Medal Fieldsa,
  3. 1998: Dannie Heineman Prize for Mathematical Physics,
  4. 2000: Nagroda Frederica Essera Nemmersa w dziedzinie matematyki,
  5. 2002: National Medal of Science,
  6. 2008: Nagroda Crafoorda w dziedzinie matematyki,
  7. 2010: Medal Lorentza,
  8. 2010: Medal Isaaca Newtona,
  9. 2012: Nagroda Fizyki Fundamentalnej,
  10. 2014: Nagroda Kioto w dziedzinie matematyki[6],
  11. 2016: Albert Einstein World Award of Science.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Witten Edward, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-07-29].
  2. Christophe Galfard, Wszechświat w twojej dłoni, tłum. Sławomir Paruszewski, wyd. Otwarte, Kraków 2017, s. 234.
  3. ICM Plenary and Invited Speakers | International Mathematical Union (IMU), www.mathunion.org [dostęp 2022-10-09].
  4. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać The Second Revolution: Beyond Strings (Post 1995), whystringtheory.com [dostęp 2021-12-30].
  5. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Edward Witten (ang.), casinapioiv.va [dostęp 2021-10-20].
  6. Kyoto Prize. [dostęp 2017-06-24].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]