Klasyfikacja samogłosek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Samogłoski klasyfikuje się według następujących cech artykulacyjnych

  • stopień otwarcia jamy ustnej względem jej osi pionowej, im bardziej grzbiet języka zbliża się do podniebienia twardego tym bardziej przymknięta samogłoska.
  • położenia języka względem poziomej osi jamy ustnej, im bardziej język zbliża się do podniebienia miękkiego tym bardziej tylna samogłoska
  • udział warg w artykulacji, które mogą być zaokrąglone lub niezaokrąglone.

Tabela samogłosek[edytuj]

Klasyfikację samogłosek w postaci tabeli (czworoboku samogłosek) przedstawia poniższa tabela:

Samogłoski kardynalne
Przednie Przednie scentr. Centralne Tylne
scentr.
Tylne
Przymknięte
Blank vowel trapezoid.png
i • y
ɨ • ʉ
ɯ • u
ɪ • ʏ
• ʊ
e • ø
ɘ • ɵ
ɤ • o
ɛ • œ
ɜ • ɞ
ʌ • ɔ
a • ɶ
ɑ • ɒ
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.


Kryteria podziału[edytuj]

Samogłoski według położenia języka przednieprzednie scentralizowanecentralnetylne scentralizowanetylne

Samogłoski według otwarcia jamy ustnej przymknięteprawie przymkniętepółprzymknięteśredniepółotwarteprawie półotwarteotwarte

Samogłoski według udziału warg zaokrągloneniezaokrąglone

Udział rezonansu nosowego ustnenosoweznazalizowane

Według stopnia otwarcia[edytuj]

Od najbardziej przymkniętych do najbardziej otwartych:

Samogłoski przymknięte[edytuj]

Samogłoski prawie przymknięte[edytuj]

Samogłoski półprzymknięte[edytuj]

Samogłoski średnie[edytuj]

Samogłoski półotwarte[edytuj]

Samogłoski prawie otwarte[edytuj]

Samogłoski otwarte[edytuj]

Według położenia języka[edytuj]

Od najbardziej przednich do najbardziej tylnych

Samogłoski przednie[edytuj]

Samogłoski przednie scentralizowane[edytuj]

Samogłoski centralne[edytuj]

Samogłoski tylne scentralizowane[edytuj]

Samogłoski tylne[edytuj]

Zobacz też[edytuj]