Klasyfikacja samogłosek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Samogłoski klasyfikuje się według następujących cech artykulacyjnych

  • stopień otwarcia jamy ustnej względem jej osi pionowej, im bardziej grzbiet języka zbliża się do podniebienia twardego tym bardziej przymknięta samogłoska.
  • położenia języka względem poziomej osi jamy ustnej, im bardziej język zbliża się do podniebienia miękkiego tym bardziej tylna samogłoska
  • udział warg w artykulacji, które mogą być zaokrąglone lub niezaokrąglone.

Tabela samogłosek[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikację samogłosek w postaci tabeli (czworoboku samogłosek) przedstawia poniższa tabela:

Samogłoski kardynalne
Przednie Przednie scentr. Centralne Tylne
scentr.
Tylne
Przymknięte
Blank vowel trapezoid.png
i • y
ɨ • ʉ
ɯ • u
ɪ • ʏ
• ʊ
e • ø
ɘ • ɵ
ɤ • o
ɛ • œ
ɜ • ɞ
ʌ • ɔ
a • ɶ
ɑ • ɒ
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.


Kryteria podziału[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski według położenia języka przednieprzednie scentralizowanecentralnetylne scentralizowanetylne

Samogłoski według otwarcia jamy ustnej przymknięteprawie przymkniętepółprzymknięteśredniepółotwarteprawie półotwarteotwarte

Samogłoski według udziału warg zaokrągloneniezaokrąglone

Udział rezonansu nosowego ustnenosoweznazalizowane

Według stopnia otwarcia[edytuj | edytuj kod]

Od najbardziej przymkniętych do najbardziej otwartych:

Samogłoski przymknięte[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski prawie przymknięte[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski półprzymknięte[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski średnie[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski półotwarte[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski prawie otwarte[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski otwarte[edytuj | edytuj kod]

Według położenia języka[edytuj | edytuj kod]

Od najbardziej przednich do najbardziej tylnych

Samogłoski przednie[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski przednie scentralizowane[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski centralne[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski tylne scentralizowane[edytuj | edytuj kod]

Samogłoski tylne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]