Klasyfikacja samogłosek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Samogłoski klasyfikuje się według następujących cech artykulacyjnych

  • stopień otwarcia jamy ustnej względem jej osi pionowej, im bardziej grzbiet języka zbliża się do podniebienia twardego tym bardziej przymknięta samogłoska.
  • położenia języka względem poziomej osi jamy ustnej, im bardziej język zbliża się do podniebienia miękkiego tym bardziej tylna samogłoska
  • udział warg w artykulacji, które mogą być zaokrąglone lub niezaokrąglone.

Tabela samogłosek[edytuj]

Klasyfikację samogłosek w postaci tabeli (czworoboku samogłosek) przedstawia poniższa tabela:

Samogłoski podstawowe
 
  przednie   centralne   tylne
przymknięte iy   ɨʉ   ɯu
prawie przymknięte   ɪʏ   ʊ  
półprzymknięte eø   ɘɵ   ɤo
średnie     ə    
półotwarte ɛœ   ɜɞ   ʌɔ
prawie otwarte æ   ɐ    
otwarte aɶ       ɑɒ
 
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.

Kryteria podziału[edytuj]

Samogłoski według położenia języka przednieprzednie scentralizowanecentralnetylne scentralizowanetylne

Samogłoski według otwarcia jamy ustnej przymknięteprawie przymkniętepółprzymknięteśredniepółotwarteprawie półotwarteotwarte

Samogłoski według udziału warg zaokrągloneniezaokrąglone

Udział rezonansu nosowego ustnenosoweznazalizowane

Według stopnia otwarcia[edytuj]

Od najbardziej przymkniętych do najbardziej otwartych:

Samogłoski przymknięte[edytuj]

Samogłoski prawie przymknięte[edytuj]

Samogłoski półprzymknięte[edytuj]

Samogłoski średnie[edytuj]

Samogłoski półotwarte[edytuj]

Samogłoski prawie otwarte[edytuj]

Samogłoski otwarte[edytuj]

Według położenia języka[edytuj]

Od najbardziej przednich do najbardziej tylnych

Samogłoski przednie[edytuj]

Samogłoski przednie scentralizowane[edytuj]

Samogłoski centralne[edytuj]

Samogłoski tylne scentralizowane[edytuj]

Samogłoski tylne[edytuj]

Zobacz też[edytuj]