Samogłoska prawie otwarta przednia niezaokrąglona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Samogłoska prawie otwarta przednia niezaokrąglona - typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to æ (ligatura ae).

Języki, w których występuje ten dźwięk[edytuj]

Samogłoska prawie otwarta przednia niezaokrąglona występuje w językach:

Język Słowo MAF Tłumaczenie Uwagi
angielski Received Pronunciation[1] cat [kʰæt] "kot" Wymowa konserwatywna; niekonserwatywni użytkownicy wymawiają tę samogłoskę jako całkowicie otwartą [a][1].
arabski ﺫﻬﺐ [ˈðæhæb] "złoto"
czeczeński lämnaş [ˈlæmnəʃ] "góry"
duński[2][3] Dansk [ˈd̥ænsɡ̊] "duński" Z reguły transkrybowana /a/; niektórzy konserwatywni użytkownicy wymawiają ją jako całkowicie otwartą [a][3].
polski[4] ten [t̪æn̪] "ten" Rzadka realizacja fonemu /ɛ/.

Prawdopodobnie występowała też w języku prasłowianiskim w wymowie litery jać.

W niektórych językach występuje samogłoska prawie otwarta przednia zaokrąglona, nieposiadająca odrębnego symbolu IPA, zapisywana [æ̹], [ɶ̝] lub [œ̞], kiedy niezbędne jest rozróżnienie:

Język Słowo MAF Tłumaczenie Uwagi
duński[2][5] grøn [ˈɡ̊ʁ̞æ̹nˀ] "zielony" Z reguły transkrybowana [ɶ]. Jest to alofon /ø, œ/ po /r/. Niektórzy użytkownicy wymawiają ją tak samo jak [œ][5].

Przypisy

  1. a b Received Pronunciation. [dostęp 2015-11-01].
  2. a b Grønnum 1998 ↓, s. 100.
  3. a b Basbøll 2005 ↓, s. 32.
  4. Rocławski 1976 ↓, s. 75, 108.
  5. a b Basbøll 2005 ↓, s. 46.

Bibliografia[edytuj]

  • Hans Basbøll: The Phonology of Danish. Nowy Jork: Oxford University Press, 2005. ISBN 0-203-97876-5. (ang.)
  • Nina Grønnum. Danish. „Journal of the International Phonetic Association”. 28 (1&2), s. 99–105, 1998. DOI: 10.1017/s0025100300006290 (ang.). 
  • Bronisław Rocławski: Zarys fonologii, fonetyki, fonotaktyki i fonostatystyki współczesnego języka polskiego. Gdańsk: Wydawnictwo Uczelniane Uniwersytetu Gdańskiego, 1976. (pol.)
Samogłoski podstawowe
 
  przednie   centralne   tylne
przymknięte iy   ɨʉ   ɯu
prawie przymknięte   ɪʏ   ʊ  
półprzymknięte eø   ɘɵ   ɤo
średnie     ə    
półotwarte ɛœ   ɜɞ   ʌɔ
prawie otwarte æ   ɐ    
otwarte aɶ       ɑɒ
 
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.

Przykład dźwiękowy i