Samogłoska przymknięta centralna zaokrąglona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Samogłoska przymknięta centralna zaokrąglona – typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to ʉ (litera u z poziomym przekreśleniem).

W praktyce[edytuj | edytuj kod]

[ʉ] to głoska w pewnym sensie pośrednia między polskimi y i u.

Aby ją wymówić należy ułożyć wargi w dzióbek jak do polskiego u, a język jak do polskiego y (lub nieco wyżej, gdyż polskie y jest raczej głoską prawie przymkniętą, a nie przymkniętą).

Języki, w których występuje ten dźwięk[edytuj | edytuj kod]

Samogłoska przymknięta centralna zaokrąglona występuje w językach:

Język Słowo MAF Tłumaczenie Uwagi
angielski australijski soon [sʉːn] "wkrótce"
Estuary English
Received Pronunciation[1] Realizowana jako [uː] przez konserwatywnych użytkowników[1].
szwedzki ful [fʉːl] "brzydki"

W niektórych językach występuje także samogłoska prawie przymknięta centralna zaokrąglona, nie posiadająca odrębnego oficjalnego symbolu IPA (m. in. Oxford English Dictionary stosuje [ᵿ]), zapisywana [ʉ̞] lub [ʊ̈], kiedy niezbędne jest rozróżnienie:

Język Słowo MAF Tłumaczenie Uwagi
angielski euphoria [jʉ̞ˈfɔːɹiə] "euforia"
rosyjski[2] ютиться [jʉ̞ˈtʲit͡sə] "mieścić się" Występuje tylko w nieakcentowanych sylabach po miękkiej spółgłosce.
Samogłoski podstawowe
 
  przednie   centralne   tylne
przymknięte iy   ɨʉ   ɯu
prawie przymknięte   ɪʏ   ʊ  
półprzymknięte eø   ɘɵ   ɤo
średnie     ə    
półotwarte ɛœ   ɜɞ   ʌɔ
prawie otwarte æ   ɐ    
otwarte aɶ       ɑɒ
 
Uwaga. Jeśli podano dwa symbole, to znajdujący się po lewej stronie oznacza samogłoskę niezaokrągloną, a po prawej zaokrągloną.

Przykład dźwiękowy i

Przypisy

  1. a b Received Pronunciation. [dostęp 2016-01-31].
  2. Jones i Ward 1969 ↓, s. 38.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Daniel Jones, Dennis Ward: The Phonetics of Russian. Cambridge: Cambridge University Press, 1969. (ang.)