Kolej linowa „Elka”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Kolejka linowa Elka)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia kolejowa
Kolej linowa „Elka”
Dane podstawowe
Zarządca Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. Gen. Jerzego Ziętka S.A. w Chorzowie
Zdjęcie LK
Kolej linowa „Elka”, wrzesień 2013
Historia
Rok otwarcia 1967, 2013
Rok zawieszenia ruchu 2006
Portal Portal Transport szynowy
Kolej „Elka” w pierwotnej postaci, 2008 (po wstrzymaniu ruchu)
Kolej linowa „Elka”, wrzesień 2013
Widok z perspektywy osoby jadącej koleją

Kolej linowa „Elka” - całoroczna kolej linowa działająca na terenie Parku Śląskiego (dawniej WPKiW) położonego w Chorzowie. Operatorem kolei jest Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. Gen. Jerzego Ziętka S.A. w Chorzowie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kolej zaprojektowano jako widokowo-rekreacyjną, na terenie Parku Śląskiego. Autorem projektu było Biuro Projektów Budownictwa Przemysłowego z Krakowa, a wykonawcą Mostostal Zabrze[1]. Kolej została uroczyście otwarta 7 września 1967 przez Edwarda Gierka, ówczesnego I sekretarza Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach. Była to najdłuższa nizinna kolej linowa w Europie, o długości 5539 m. Nazwa Elka była skrótowcem od Elektryczne Linowe Koleje[1]. W pierwotnej postaci była to kolej krzesełkowa, z krzesełkami niewyprzęganymi[1]. W latach 70. przewoziła ponad 240 tysięcy osób rocznie, a szacuje się, że ogółem przewiozła 15,5 miliona pasażerów[1]. W takim kształcie funkcjonowała do końca sezonu (września) 2005 roku. W lecie 2006 roku uruchomiono tylko dwie linie łączące się w stacji Planetarium, po czym z uwagi na zły stan techniczny podpór podjęto decyzję o jej likwidacji[1]. Podpory i stacje rozebrano w 2012 roku[1].

Trasa historyczna[edytuj | edytuj kod]

Łączna długość trasy kolei w latach 1967-2007 wynosiła prawie 6 km. Trasa składała się z trzech odcinków, które połączone były w charakterystyczny trójkąt:

Przejazd wszystkimi trzema odcinkami zajmował około godziny. Podpory miały wysokość na ogół 8-10 m, najwyższe - 15 m[1]. Z wysokości kilku-kilkunastu metrów nad ziemią można było podziwiać przyrodę parku, w tym zwierzęta zgromadzone na terenie Śląskiego Ogrodu Zoologicznego i park dinozaurów. Zdolność przewozowa jednego odcinka wynosiła około 1300 osób na godzinę.

Stacja Planetarium położona była pomiędzy Planetarium Śląskim a Międzynarodowymi Targami Katowickimi. Do tej stacji można było dojść aleją parkową od okolic ośrodka TVP3 Katowice, znajdującego się przy granicy Katowic z Siemianowicami Śląskimi. Do stacji Stadion Śląski można było dojść aleją parkową od Katowic lub Chorzowa. Do stacji Wesołe Miasteczko można było dojść od Katowic. Znajdowała się ona na drugim przystanku tramwajowym na zachód od Silesia City Center.

Planetarium 50°17′29″N 18°59′47″E/50,291389 18,996389
Stadion Śląski 50°17′23″N 18°58′26″E/50,289722 18,973889
Wesołe Miasteczko 50°16′32″N 18°59′46″E/50,275556 18,996111

Trasa współczesna[edytuj | edytuj kod]

W 2011 roku zdecydowano o budowie nowej kolei linowej, z dofinansowaniem ze środków Unii Europejskiej[1]. Budowa rozpoczęła się w lutym 2013 roku[1]. Jej ponowne otwarcie, ale tylko na odcinku Śląskie Wesołe Miasteczko - Stadion Śląski (2,2 km), odbyło się 8 września 2013 o godzinie 15:00[2]. Obecnie kolej wykorzystuje wyprzęgane gondole i krzesełka, będąc koleją całoroczną[1].

Zbudowana jako pierwsza linia Wesołe Miasteczko - Stadion Śląski ma długość 2183,52 m; podpory są wyższe niż poprzednio i mają od 17 do 21 metrów[1]. Prędkość eksploatacyjna wynosi 3 do 4 m/s, przejazd trasy zajmuje poniżej 9 minut[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l m Marek Malczewski: Kolej linowa Elka, "Świat Kolei" nr 12/2013, s.36-38
  2. Martyna Dyszka: Kolejka Elka ruszyła! Pierwsza jazda w niedzielę i to za darmo (pol.). dziennikzachodni.pl, 2013-09-07. [dostęp 2016-08-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marek Baran: Koleje linowe i wyciągi narciarskie w Polsce. Historia i dzień dzisiejszy. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy Michał Koliński, 2010, s. 37. ISBN 978-83-7729-036-1.
  • Marek Malczewski. Kolej linowa Elka. „Świat Kolei”. 12/2013(221), s. 36-38, 2013. Łódź: EMI-Press. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]