Kopalnie rtęci w Almadén i Idrii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dziedzictwo rtęci. Almadén.[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo  Hiszpania
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 1313
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2012
na 36. sesji
38°46′32″N 4°50′52″W/38,775556 -4,847778
Dziedzictwo rtęci. Idrija.[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo  Słowenia
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 1313
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2012
na 36. sesji
46°00′11″N 14°01′38″E/46,003056 14,027222
Mapa lokalizacyjna Europy
Green pog.svg
Red pog.svg
Geographylogo.svg
Dziedzictwo rtęci
Green pog.svg Almadén
Red pog.svg Idrija

Kopalnie rtęci w Almadén i Idriiobiekt z listy Światowego Dziedzictwa UNESCO obejmujący dwie największe kopalnie rtęci rodzimej w EuropieAlmadén w Hiszpanii (gdzie rtęć wydobywano od starożytności do 2001 roku) i Idrija w Słowenii (gdzie złoża rtęci odkryto w 1490 roku i które były eksploatowane do 1999). Upamiętniają one międzykontynentalny handel rtęcią, który zapoczątkował kontakty i wymianę między Europą i Ameryką.

Kopalnia rtęci w Almadén[edytuj | edytuj kod]

Obiekt obejmuje tereny kopalni w Almadén, największego złoża rud rtęci w Europie[1], gdzie rtęć wydobywano od ponad 2000 lat (podaje się, że złoże zostało odkryte przez Greków w VII w p.n.e.)[1]. Głównym minerałem na tym obszarze jest cynober[1]. Działalność górniczą zakończono w 2001, natomiast hutniczą w 2004[2]. W obrębie Starego Miasta w skład obiektu wchodzą Zamek Retamar, kaplica św. Michała, szyb św. Michała, Akademia Górnictwa i Geografii Wód Podziemmnych (Academia de Minería y Geografía Subterránea de Almadén), pozostałości budynku nadzorcy kopalni, Dom Inkwizytora, Brama Karola IV, Brama Carrosa oraz tradycyjne domy mieszkalne[3][4].

Wykaz obiektów objętych ochroną w Almadén[5]:

Numer Współrzędne Miejscowość Lokacja Powierzchnia
ha
Zdjęcie
1313rev-001 38°46′21″N 4°50′37″W/38,772500 -4,843611 Almadén Stare Miasto 49,98
Almadén en verde y gris.jpg
1313rev-002 38°46′21″N 4°50′23″W/38,772500 -4,839722 Almadén Budynki Mina del Castillo 0,22
1313rev-003 38°46′18″N 4°50′03″W/38,771806 -4,834167 Almadén Królewskie Więzienie Pracy Przymusowej 0,11
1313rev-004 38°46′22″N 4°49′53″W/38,772778 -4,831389 Almadén Królewski Szpital Górniczy św. Rafała 0,1
Almadén (RPS 21-07-2012) Real Hospital de Mineros de San Rafael, fachada.jpg
1313rev-005 38°46′30″N 4°49′47″W/38,775000 -4,829722 Almadén Arena korridy 0,25
Almadén (RPS 21-07-2012) Plaza de toros hexagonal, interior.png

Kopalnia rtęci w Idrii[edytuj | edytuj kod]

Obiekt obejmuje tereny kopalni w Idrii, drugiego pod względem wielkości złoża w Europie, gdzie rtęć odkryto w 1490. Działalność górniczą oraz hutniczą zakończono w 1995. Głównym minerałem na tym obszarze jest cynober oraz rtęć rodzima. Podczas całego okresu eksploatacji wydobyto 107 700 ton płynnej rtęci. W obrębie Starego Miasta w skład obiektu wchodzą pozostałości składów rtęci i administracji kopalni w Zamku Gewerkenegg, szyb św. Franciszka, teatr dla górników, ratusz miejski, technikum Jurija Vegi, dawne domostwa górników oraz chodniki łączące kopalnię (w tym najważniejszy chodnik św. Antoniego Antonijev Rov)[3][4][6].

Wykaz obiektów objętych ochroną w Idrii[5]:

Numer Współrzędne Miejscowość Lokacja Powierzchnia
ha
Zdjęcie
1313rev-006 46°00′14″N 14°01′36″E/46,003889 14,026667 Idrija Stare Miasto 47,33
Idrija.jpg
1313rev-007 46°00′25″N 14°01′52″E/46,006944 14,031111 Idrija Zakład ekstrakcji rtęci 0,6
1313rev-008 45°59′56″N 14°01′51″E/45,998889 14,030833 Idrija Koło wodne „Kamšt”, kanał odwadniający „Rake” oraz zapora wodna „Kobila” 1,61
05 Kamšt (2).JPG
1313rev-009 46°01′04″N 13°56′22″E/46,017778 13,939444 Gorenja Kanomlja Zapora Kanomlja (Ovcjak) 0,71
1313rev-010 46°01′10″N 13°56′12″E/46,019444 13,936667 Vojsko Zapora na rzece Indrijca 1,21
Klavže na Idrijci.jpg
1313rev-011 45°58′34″N 13°56′01″E/45,976111 13,933611 Idrijska Bela Zapora Putriha na potoku Belca 1,21
Putrihove klavže.JPG
1313rev-012 45°58′34″N 13°56′01″E/45,976111 13,933611 Idrijska Bela Zapora Brusa na potoku Belca 2,49
Brusove klavže.JPG

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Iwona Jonczy, Łukasz Gawor. Historyczna kopalnia rud rtęci w Idriji (Słowenia). „Przegląd Górniczy”. 12, s. 119-123, 2014. 
  2. Montserrat García Gómez, José Diego Caballero Klink, Paolo Boffetta, Santiago Español, Gerd Sällsten, and Javier Gómez Quintana. Exposure to mercury in the mine of Almadén. „Occupational and Environmental Medicine”. 64 (6), s. 389–395, 2007. DOI: 10.1136/oem.2006.030940. PMID: 17227836 (ang.). 
  3. a b Dziedzictwo Kulturowe Hiszpania. Polski Komitet ds UNESCO. [dostęp 2015-10-06].
  4. a b Heritage of Mercury. Almadén and Idrija (Spain, Slovenia) No 1313rev (ang.). Republic of Slovenia Ministry of Education, Science and Sport. [dostęp 2015-10-07].
  5. a b Heritage of Mercury. Almadén and Idrija (ang.). UNESCO. [dostęp 2015-10-06].
  6. Tourist Mercury Mine. Anthony's Main Road. (ang.). Tourist Mercury Mine in Idrija. [dostęp 2015-10-07].