Korosteń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Korosteń
Коростень
ilustracja
Herb Flaga
herb Korostenia flaga Korostenia
Państwo  Ukraina
Obwód żytomierski
Rejon korosteński
Burmistrz Wołodymyr Moskałenko
Powierzchnia 42,308[1] km²
Populacja (2019)
• liczba ludności

62 894
Kod pocztowy 11500
Tablice rejestracyjne AM
Położenie na mapie obwodu żytomierskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu żytomierskiego
Korosteń
Korosteń
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Korosteń
Korosteń
Ziemia50°57′N 28°38′E/50,950000 28,633333
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Korosteń (ukr. Коростень) – miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, nad rzeką , dopływem Prypeci, siedziba administracyjna rejonu korosteńskiego. W 2019 roku liczyło ok. 62,9 tys. mieszkańców[2]. Węzeł kolejowy i ośrodek przemysłu maszynowego, porcelanowego, drzewnego, chemii gospodarczej, lekkiego i spożywczego. W pobliżu miasta znajdują się kamieniołomy granitu[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od VIII do XIII wieku na obszarze współczesnego miasta istniały trzy oddzielne grody, dwa od VIII do połowy X wieku, trzeci zaś od VIII do XIII wieku, które odpowiadały wspominanemu w latopisach Iskorosteniowi, głównemu ośrodkowi wschodniosłowiańskiego plemienia Drewlan. Iskorosteń wzmiankowany był w Powieści minionych lat, gdzie pod rokiem 945 opisano bunt Drewlan przeciwko wielkiemu księciu kijowskiemu Igorowi, który domagał się podwyższenia daniny, zakończony pokonaniem drużyny książęcej i zabójstwem samego księcia przez Drewlan. Rok później księżna Olga, małżonka Igora, w ramach odwetu najechała Drewlan i spaliła Iskorosteń, włączając przy tym ziemie plemienia do państwa kijowskiego. Po najazdach Tatarów na Ruś w latach 1237-1241 miejscowość opustoszała i z czasem przekształciła się w uroczysko, które zaczęto nazywać Drewlanką. W 1362 roku dawne ziemie Drewlan zostały wcielone do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Pod koniec XIV wieku utworzono nową osadę Iskorosteń, która wchodziła później w skład powiatu owruckiego w województwie kijowskim. W 1586 roku miejscowość stała się własnością Prokopa Mierzwińskiego, który uzyskał później od króla Zygmunta III Wazy zezwolenie na budowę miasteczka i wzniesienie fortyfikacji dla obrony przed Tatarami. W 1589 roku ukończono budowę zamku, a w 1598 roku król nadał Iskorosteniowi prawo magdeburskie[4].

W 1649 roku, w czasie powstania Chmielnickiego, Kozacy zdobyli miasteczko i zniszczyli jego fortyfikacje. W 1654 roku Iskorosteń stał się własnością zakonu karmelitów. W XVIII wieku region był miejscem działalności hajdamaków. W 1750 roku mieszkańcy Iskorostenia wsparli oddziały hajdamackie Iwana Podolaki. W 1761 roku karmelici sprzedali miasteczko, które później wielokrotnie zmieniało właścicieli[4].

Po drugim rozbiorze Polski w 1793 roku miejscowość znalazła się w granicach Rosji i początkowo wchodziła w skład namiestnictwa zasławskiego, od 1795 roku – namiestnictwa wołyńskiego, a od 1796 roku – guberni wołyńskiej. W 1797 roku Iskorosteń został siedzibą gminy w ujeździe owruckim. Istotne znaczenie dla rozwoju miasteczka miało doprowadzenie linii kolejowej Kijów-Kowel w 1902 roku. W 1904 roku otwarta została fabryka porcelany. W 1913 roku Iskorosteń liczył 3,7 tys. mieszkańców[4].

W latach 1914-1916 ze względów wojskowo-strategicznych wybudowano linię kolejową z Iskorostenia do Żytomierza, co przyczyniło się do rozwoju miejscowości jako węzła kolejowego. W 1917 roku miasteczko zostało przemianowane na Korosteń. W latach 1918-1921 w pobliżu miejscowości toczyły się walki między oddziałami Armii Ukraińskiej Republiki Ludowej a bolszewikami, m.in. w styczniu 1918 roku, prawie przez cały 1919 rok oraz w listopadzie 1921 roku[4]. Podczas wojny polsko-bolszewickiej w dniach 8–12 października 1920 roku odbył się zagon kawaleryjski korpusu jazdy polskiej pod dowództwem pułkownika Juliusza Rómmla, który doprowadził do zajęcia Korostenia i zniszczenia infrastruktury wojskowej i kolejowej wykorzystywanej przez bolszewików, a zakończył się ciężkimi walkami z bolszewicką 7. Dywizją Strzelców i wzięciem jej do niewoli oraz wycofaniem się wojsk polskich na pozycje w okolicach Nowogrodu Wołyńskiego[5].

W 1921 roku Korosteń ustanowiony został siedzibą nowo powstałego ujezdu korosteńskiego, a w latach 1923-1930 był siedzibą administracyjną okręgu korosteńskiego. W 1926 roku miejscowość otrzymała prawa miejskie. Korosteń liczył wówczas 9950 mieszkańców. W 1932 roku miasto włączono do obwodu kijowskiego, a w 1937 roku – do obwodu żytomierskiego[4].

W czasie II wojny światowej broniący dostępu do Kijowa korosteński rejon umocniony był miejscem zaciekłych walk niemiecko-radzieckich, toczonych od lipca do sierpnia 1941 roku oraz od listopada do grudnia 1943 roku. Korosteń był okupowany przez wojska hitlerowskie od 7 sierpnia 1941 roku do 17 listopada 1943 roku, a później także krótkotrwale od 19 listopada do 28 grudnia 1943 roku[4].

W 1989 roku Korosteń liczył 72 367 mieszkańców[6]. W 2011 roku liczba mieszkańców wynosiła 65 372[7].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Gmach dawnego sądu okręgowego
  • Gmach biblioteki z lat 1925-1927
  • Gmach szkoły zawodowej

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Od 20 stycznia 2007 roku miasto partnerskie z miastem Kraśnik (woj. lubelskie). Korosteń będzie jednym z kilkudziesięciu partnerów realizujących projekt "Polsko-Ukraiński Ośrodek Edukacji Publicznej".

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Про зміну і встановлення меж міста Коростень і Коростенського району Житомирської області (ukr.). Верховна Рада України – Законодавство України. [dostęp 2020-02-01].
  2. Чисельність населення (за оцінкою) на 1 грудня 2019 року та середня чисельність у січні–листопаді 2019 року (ukr.). Головне управління статистики у Житомирській області. [dostęp 2020-02-01].
  3. Korosten (ang.). Encyclopedia of Ukraine. [dostęp 2020-02-01].
  4. a b c d e f Історія міст і сіл Української РСР. Житомирська область. T. 6. Київ: Головна редакція Української радянської енциклопедїї Академії наук УРСР, 1973, s. 307-317.
  5. Korosteń, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-02-02].
  6. Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу (ros.). Демоскоп Weekly. [dostęp 2020-02-02].
  7. Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року. Київ: Державна служба статистики України, 2013, s. 57.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]