Krajowa Izba Rozliczeniowa

Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A.

Siedziba KIR przy ul. rtm. W. Pileckiego 65 w Warszawie
Państwo	Polska
Adres	ul. rtm. W. Pileckiego 65, 02-781 Warszawa
Data powstania	1991
Forma prawna	spółka akcyjna
Prezes	Piotr Alicki
Przewodniczący rady nadzorczej	Piotr Szpunar
Udziałowcy	Narodowy Bank Polski Związek Banków Polskich Bank Millennium S.A. mBank S.A. BNP Paribas Bank Polska S.A. Bank Polska Kasa Opieki S.A. Bank Polskiej Spółdzielczości S.A. Santander Bank Polska S.A. ING Bank Śląski S.A. Bank Handlowy w Warszawie S.A. Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. SGB-Bank S.A.
Nr KRS	0000113064
Dane finansowe
Kapitał zakładowy	5.445.000,00 PLN
Położenie na mapie Warszawy Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A.
Położenie na mapie Polski Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A.
Położenie na mapie województwa mazowieckiego Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A.
52°09′03,4″N 21°01′28,2″E
Strona internetowa

Krajowa Izba Rozliczeniowa S.A. (KIR) – polska spółka akcyjna, podmiot infrastruktury polskiego sektora bankowego, działający na podstawie art. 67 ustawy Prawo bankowe. Głównym obszarem działalności KIR są elektroniczne rozliczenia i płatności, realizowane za pomocą systemów i usług: Elixir, Euro Elixir, Express Elixir, Euro Express Elixir oraz Paybynet. KIR dostarcza również narzędzia służące wymianie informacji między organami uprawnionymi – system Ognivo, usługę zdalnej weryfikacji tożsamości – mojeID oraz usługi zaufania, w tym kwalifikowaną pieczęć elektroniczną oraz podpis elektroniczny – Szafir i mSzafir.

Działając wspólnie ze Związkiem Banków Polskich i bankami, KIR prowadzi Sektorowe Centrum Usług AML, którego zadaniem jest przeciwdziałanie wykorzystywaniu sektora bankowego w działalności przestępczej – w tym uniemożliwianie prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Jako hub usług wspólnych, KIR wspiera banki w realizacji koncepcji otwartej bankowości, zgodnie z dyrektywą PSD2, umożliwiając m.in. optymalizację kosztów i lepszą ochronę całego sektora przed zagrożeniami sieciowymi (np. nieuprawnionym dostępem, atakami DDoS, etc.). KIR wykorzystuje zaawansowane narzędzia kryptograficzne, rozwiązania chmurowe i algorytmy big data, które znajdują zastosowanie m.in. w analizach operacji finansowych na potrzeby administracji publicznej oraz w przeciwdziałaniu cyberprzestępczości i wyłudzeniom VAT. Realizując obowiązki ustawowe w zakresie działań służących uszczelnianiu systemu podatkowego, firma jest operatorem systemów STIR i split payment. Udostępnia usługę Trwały Nośnik opartą na technologii blockchain i macierzy WORM.

Z produktów i usług świadczonych przez KIR korzystają banki, instytucje finansowe, przedsiębiorstwa, administracja publiczna i użytkownicy indywidualni.

KIR został powołany z inicjatywy Związku Banków Polskich, 16 banków oraz Narodowego Banku Polskiego w listopadzie 1991.

Usługi

• Elixir – system rozliczeń międzybankowych w złotych umożliwiający realizację przelewów, poleceń zapłaty oraz czeków. Transakcje kierowane do systemu rozliczane są w czasie jednej z trzech sesji, polegających na wymianie komunikatów płatniczych między bankami, odbywających się w dni robocze. Elixir ma status systemowo ważnego systemu płatności. Działa od 1994 r.
• Euro Elixir – międzybankowy system rozliczeń w euro umożliwiający realizację płatności zarówno w relacjach krajowych, jak i międzynarodowych. System spełnia wymogi standardów europejskich, funkcjonuje w ramach zintegrowanej infrastruktury Jednolitego Obszaru Płatności w Euro (Single Euro Payments Area – SEPA). System działa od 2005 r.
• Express Elixir – system obsługujący płatności natychmiastowe, umożliwiający realizację przelewów międzybankowych w czasie liczonym w sekundach, 24 godziny na dobę, 365 dni w roku. Środki do rozliczania płatności w systemie Express Elixir utrzymywane są na rachunku powierniczym prowadzonym na potrzeby tego systemu przez Narodowy Bank Polski. Dostępny dla klientów banków od 2012 r.
• mojeID – usługa cyfrowej weryfikacji tożsamości umożliwiająca bezpieczne potwierdzanie danych osobowych za pomocą bankowości elektronicznej. Dzięki mojeID użytkownicy mogą zdalnie załatwiać formalności wymagające dotychczas osobistego kontaktu z dostawcą usługi, takie, jak rejestracja i zakładanie konta klienta, zawarcie umowy na usługi telekomunikacyjne, czy ubezpieczeniowe, zgłaszanie wniosków o odszkodowanie z ubezpieczenia, udzielanie zgody na polecenie zapłaty. mojeID jest dostępne dla ok. 98 proc. użytkowników bankowości elektronicznej. W e-administracji, mojeID umożliwia logowanie do usług świadczonych przez podmioty i serwisy sektora publicznego, m.in. ePUAP, Internetowe Konto Pacjenta, biznes.gov.pl, praca.gov.pl, gdzie można załatwiać sprawy urzędowe online, w tym np. składać wnioski, deklaracje podatkowe, rejestrować pojazdy. mojeID wspiera również procesy związane z zakładaniem i wykorzystywaniem Profilu Zaufanego oraz aktywację aplikacji mObywatel. Usługa uruchomiona w 2019 r.
• mSzafir – kwalifikowany podpis elektroniczny, który nie wymaga użycia karty kryptograficznej ani czytnika, dostępny w pełni online. mSzafir pozwala podpisywać dokumenty w trybie stacjonarnym i mobilnym, na urządzeniach z dostępem do internetu, np. komputer, smartfon, tablet. Umożliwia generowanie certyfikatów jednorazowych (do podpisania pojedynczego dokumentu) oraz certyfikatów długoterminowych - ważnych rok lub 2 lata, z wybranym limitem podpisów. Kwalifikowany podpis elektroniczny mSzafir jest zgodny z wymaganiami eIDAS i ma moc prawną równoważną podpisowi własnoręcznemu. Usługa uruchomiona w marcu 2020 r.
• pieczęć elektroniczna – rodzaj kwalifikowanego, w pełni cyfrowego certyfikatu, który potwierdza, że opieczętowany dokument pochodzi z danej firmy, instytucji czy urzędu. E-pieczęć jest wydawana podmiotom posiadającym osobowość prawną, m.in. firmom, organizacjom, urzędom administracji publicznej od 2014 r. Podobnie jak podpis elektroniczny, potwierdza formalny charakter dokumentów i gwarantuje ich skutki prawne. Mobilna wersja e-pieczęci jest dostępna w ofercie KIR od 2024 r.
• Szafir – Centrum Obsługi Podpisu Elektronicznego, świadczące usługi zaufania: kwalifikowanych i niekwalifikowanych certyfikatów podpisu elektronicznego i pieczęci elektronicznej oraz znakowania czasem. Rozwiązania oferowane w COPE umożliwiają m.in. podpisywanie faktur VAT, umów i innych prawnie wiążących dokumentów w formie cyfrowej, przesyłanie danych do ePłatnik ZUS, składanie deklaracji podatkowych, pobieranie informacji i zgłaszanie zmian w KRS oraz komunikację z urzędami drogą elektroniczną. Dostępne od 1994 r.
• Ognivo – system, który usprawnia elektroniczną wymianę informacji pomiędzy bankami, ZUS, Pocztą Polską, urzędami miast, administracyjnymi organami egzekucyjnymi oraz komornikami sądowymi, zgodnie z ich uprawnieniami. Umożliwia również poszukiwanie kont bankowych przez ich posiadaczy i spadkobierców, ułatwia przenoszenie rachunków między bankami oraz zarządzanie poleceniami zapłaty. Dostępny od 2007 r.
• Paybynet – system bezpośrednich płatności internetowych, zintegrowany z elektroniczną Platformą Usług Administracji Publicznej (ePUAP) oraz innymi systemami e-urzędów. Paybynet umożliwia dokonywanie online płatności za zakupy internetowe bezpośrednio pomiędzy klientem banku a odbiorcą, tj. sklepem internetowym lub e-urzędem oraz wnoszenie opłat administracyjnych i generowanie Elektronicznego Poświadczenia Opłaty. Obsługuje także płatności w relacjach z e-Urzędem Skarbowym. Udostępniony przez KIR w 2007 r.
• Trwały nośnik – usługa umożliwia przechowywanie dokumentów elektronicznych w sposób zgodny z wymogami regulacyjnymi określonymi dla trwałego nośnika. Oparta na technologii blockchain, z zastosowaniem Hyperledger Fabric oraz WORM. Pozwala na publikowanie dokumentów publicznych i prywatnych. Trwały Nośnik gwarantuje niezmienność i niezaprzeczalność dokumentów, a także łatwy dostęp do nich w przyszłości przez czas odpowiedni do celów, jakim te dokumenty służą. Usługa uruchomiona w 2018 roku.
• STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) – narzędzie wspierające funkcjonowanie Krajowej Administracji Skarbowej. System działający na podstawie ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych. STIR został uruchomiony w 2018 r.
• Mechanizm podzielonej płatności VAT (split payment) – rozwiązanie, którego celem jest uszczelnienie systemu podatkowego. MPP obowiązuje w Polsce od 1 lipca 2018 r.. Dotyczy on wyłącznie transakcji dokonywanych pomiędzy podatnikami VAT. Na potrzeby wdrożenia obsługi przelewów dla mechanizmu podzielonej płatności, KIR w systemie Express Elixir utworzył dedykowany kod zlecenia płatności RTSP. Dzięki temu rozwiązaniu płatności typu split payment mogą być wykonywane nie tylko standardowo w trybie sesyjnym za pośrednictwem systemu Elixir, ale również w sposób natychmiastowy.
• Usługi Swift – dostęp do międzynarodowej platformy transmisji danych finansowych, która służy do realizacji krajowych i transgranicznych operacji pomiędzy bankami i innymi instytucjami finansowymi. Od 2004 r. KIR, jest jedyną instytucją w Polsce, posiadającą status SWIFT Service Bureau nadawany przez organizację SWIFT SCRL.
• SYBIR – system służący do rozliczeń za pomocą dokumentów papierowych – dostępny w ofercie KIR do 2004 r.
• Qlips – usługa oferowana przez Związek Banków Polskich, która pozwala klientom banku – użytkownikom indywidualnym i firmom – wygodnie opłacać faktury za usługi masowe, bezpośrednio z serwisu transakcyjnego banku, zarówno poprzez strony www, jak i aplikacje mobilne. Usługa działa w oparciu o system informatyczny utworzony i obsługiwany przez KIR.
• HUB PSD2 – system teleinformatyczny KIR, umożliwiający dostęp do usług PSD2, z zachowaniem najwyższego poziomu bezpieczeństwa. Oferowany bankom zainteresowanym rolą ASPSP (Account Servicing Payment Service Provider) lub integracją z TPP (Third Party Provider) za pośrednictwem interfejsów HUB. Umożliwia spełnienie wymogów dyrektywy w zakresie usług compliance. Usługa w założeniu ma upraszczać wdrożenie standardu Polish API.
• Sektorowe Centrum Usług AML (SCU AML) – inicjatywa KIR, Związku Banków Polskich oraz banków, mająca na celu wspieranie procesów przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML) i finansowaniu terroryzmu (CFT). SCU AML umożliwia sektorowe współdzielenie danych, standaryzację i centralizację wybranych działań, co zwiększa skuteczność identyfikacji ryzyka oraz obniża koszty compliance.
• Blockchain – kryptograficznie zabezpieczona baza danych, działająca jako niezmienny rejestr transakcji. W kontekście KIR technologia ta znajduje zastosowanie w projektach takich jak Krajowa Sieć Blockchain – platforma PaaS umożliwiająca wdrażanie rozwiązań opartych na prywatnej sieci blockchain czy Trwały Nośnik – usługa umożliwiająca przechowywanie dokumentów w sposób zgodny z wymogami regulacyjnymi określonymi dla trwałego nośnika.
• Tokenizacja – proces cyfryzacji aktywów, polegający na przypisaniu im unikalnych, wirtualnych tokenów zapisanych na blockchainie. KIR udostępnia uniwersalne narzędzie oparte na własnej platformie technologicznej. Usługa umożliwia tokenizowanie dowolnego zasobu i jego zapis w formie cyfrowej w ramach Krajowej Sieci Blockchain. Szybkie i elastyczne emitowanie tokenów znajduje swoje zastosowanie, m.in. w finansach, logistyce czy sektorze nieruchomości.

Nagrody

• 2024: KIR został nominowany do Nagrody Gospodarczej Prezydenta RP w kategorii „Narodowy Sukces”
• 2023: Nagroda eDukat  w kategorii „Najlepsza proekologiczna inicjatywa świata bezgotówkowego” za „Przewodnik dla przedsiębiorców dbających o (dobry) klimat”
• 2022: Nagroda 30-lecia Miesięcznika Finansowego BANK za wkład i zaangażowanie KIR w budowę cyfrowej gospodarki
• 2021: KIR otrzymał nagrodę za usługę Trwały Nośnik w konkursie Mistrz Innowacyjnej Transformacji w kategorii Technologia i Rynek, godło "Teraz Polska" dla mojeID oraz nagrodę Digital Excellence Awards w kategorii Digital Strategic Perspective za usługi mSzafir, mojeID i Trwały Nośnik
• 2020: mSzafir otrzymał tytuły Projekt Fintech 2020 oraz Projekt Roku (XV Kongres Gospodarki Elektronicznej)
• 2019: tytuł Partnera Roku (XIV Kongres Gospodarki Elektronicznej)
• 2018: nagrody IT@Bank w kategorii Produkt Roku za trzy projekty: usługę Trwały Nośnik wdrożoną w oparciu o technologię blockchain, system STIR umożliwiający przeciwdziałanie przestępstwom skarbowym dzięki wykorzystaniu analizy big data oraz mechanizm podzielonej płatności VAT

Zobacz też

• bankowość elektroniczna
• podpis elektroniczny
• polecenie przelewu
• polecenie zapłaty
• Rada Bankowości Elektronicznej
• Blockchain
• open banking
• WORM
• trwały nośnik
• Dyrektywa PSD2

Linki zewnętrzne

• Strona Krajowej Izby Rozliczeniowej