Lechnica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lechnica
Ilustracja
Ogólny widok miejscowości (z Trzech Koron)
Państwo  Słowacja
Kraj  preszowski
Powiat Kieżmark
Starosta Jozef Musala[1]
Powierzchnia 12,43[2] km²
Wysokość 485[2] m n.p.m.
Populacja (2016-12-31)
• liczba ludności
• gęstość

239[2]
19,22[2] os./km²
Nr kierunkowy 052
Kod pocztowy 059 06 (pošta Červený Kláštor)
Tablice rejestracyjne KK
Położenie na mapie kraju preszowskiego
Mapa konturowa kraju preszowskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Lechnica”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, u góry znajduje się punkt z opisem „Lechnica”
Ziemia49°23′00″N 20°24′18″E/49,383333 20,405000
Strona internetowa

Lechnica – wieś (obec) na słowackim Spiszu w powiecie Kieżmark, pomiędzy Czerwonym Klasztorem a Starą Wsią Spiską.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Jest to typowa ulicówka, położona w dolinie potoku Havka, który w sąsiednich Szwabach Niżnych (obecnie jest to część Czerwonego Klasztoru) uchodzi do Dunajca. Znajduje się na obszarze Magury Spiskiej. Z dwóch stron otaczają ją bezleśne, częściowo pokryte polami uprawnym grzbiety tego pasma: po zachodniej stronie jest to Szpica (Špica 630 m), po wschodniej Pasieka (Kama 622 m) i Szajba (Šajba 730 m). Wzdłuż doliny Hawki prowadzi od Niżnych Szwabów droga, która ślepo kończy się w górnej części zabudowań wsi. Centrum miejscowości znajduje się na wysokości około 485 m n.p.m.[3] Powierzchnia pól uprawnych wynosi około 880 ha[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Jest jedną z najstarszych miejscowości Zamagurza. Wymienia ją dokument z 1297 roku, być może też tej miejscowości dotyczy dokument Henryka z Podolińca z 1303 (opisana jest w nim jako Spitzenberg, co może pochodzić od wzniesienia Szpica, po niemiecku Spitz). Lokowana była na prawie niemieckim. W 1319 węgierski magnat Kokosz Berzewiczy oddzielił od Lechnicy część terenu (62 łany) i dał go kartuzom. Na terenie tym powstał kompleks klasztorny zwany Czerwonym Klasztorem, dawniej nazywany Lechnickim Klasztorem, a później włączony do miejscowości Czerwony Klasztor. Parafia powstała w Lechnicy w połowie XIV wieku i należała do Czerwonego Klasztoru aż do tzw. józefińskiej kasaty zakonu w 1782 roku. Od tego czasu Lechnica stała się własnością Györgya Horvátha z Palocsy. W 1820 miejscowość liczyła 74 domy, w 1913 było już 480 mieszkańców. Utrzymywali się głównie z rolnictwa i pasterstwa, dorabiali także łowieniem ryb i jako furmani[4].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Istnieją jeszcze drewniane domy budowane w spiskim stylu z malowanym na modry kolor szparami między belkami. Dawniej było ich więcej i stały w szeregu wzdłuż drogi. Otoczony kamiennym murem kościół pod wezwaniem św. Jodoka pochodzi z XIV wieku i był wybudowany w stylu gotyckim. Jednakże z tego okresu zachowała się tylko jego dolna część, cała reszta została potem przebudowana w innym stylu[4].

Kultura[edytuj | edytuj kod]

We wsi jest używana gwara spiska, zaliczana przez polskich językoznawców jako gwara dialektu małopolskiego języka polskiego, przez słowackich zaś jako gwara przejściowa polsko-słowacka[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Starosta (słow.). W: Oficjalna strona internetowa Lechnicy [on-line]. [dostęp 2017-09-28].
  2. a b c d Základné Info (słow.). W: Oficjalna strona internetowa Lechnicy [on-line]. [dostęp 2017-09-28].
  3. Pieniny polskie i słowackie: Właściwe, Małe, Spiskie, J. Czorsztyńskie: mapa turystyczna 1:25 000. Piwniczna: Agencja Wydawnicza „Wit” s.c. ISBN 83-907671-3-9.
  4. a b c Józef Nyka: Pieniny. Przewodnik. Wyd. IX. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2006. ISBN 83-915859-4-8.
  5. Júlia Dudášová-Kriššáková, Goralské nárečia z pohľadu súčasnej slovenskej jazykovedy, Prešov: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity v Prešove, 2016, s. 20-24, ISBN 978-80-555-1714-8 (słow.).