Frankówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Frankówka
Malá Franková
Ilustracja
Uliczka we wsi
Państwo

 Słowacja

Kraj

kraj preszowski

Powiat

Kieżmark

Starosta

Jozef Kromka[1]

Powierzchnia

10,80[2] km²

Wysokość

750[3] m n.p.m.

Populacja (2021)
• liczba ludności
• gęstość


190[4]
17,35[5] os./km²

Nr kierunkowy

+421 52[3]

Kod pocztowy

059 78[3]

Tablice rejestracyjne

KK

Położenie na mapie kraju preszowskiego
Mapa konturowa kraju preszowskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Frankówka”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, u góry znajduje się punkt z opisem „Frankówka”
49°19′N 20°18′E/49,316667 20,300000
Strona internetowa

Frankówka (słow. Malá Franková) – wieś (obec) w powiecie Kieżmark na Zamagurzu na Słowacji. Położona jest w dolinie Frankowskiego Potoku i na dwóch jego zboczach utworzonych przez dwa grzbiety górskie będące bocznymi odgałęzieniami Magury Spiskiej. Od zachodniej strony jest to północno-wschodni grzbiet Magurki opadający do doliny Osturniańskiego Potoku, od wschodniej dłuższy grzbiet odchodzący w rejonie Małej Polany na północ do Przełęczy Hanuszowskiej oraz krótki Pośredni Grzbiet. Do miejscowości prowadzi szosa z Frankowej[6].

Wieś powstała jako osada w majątku zakonu kartuzów z Czerwonego Klasztoru, początkowo jako część Frankowej. Pierwsza zachowana wzmianka historyczna wspominająca o Frankówce pochodzi z roku 1568, z kolei z zachowanej dokumentacji wynika, że oddzieliła się ona od Frankowej na przełomie XVI i XVII wieku. Jako odrębna wieś lokowana na prawie wołoskim Frankówka notowana była w roku 1611. Następnie wieś należała do rodu Rakoczych, biskupa nitrzańskiego Ladislava Matiašovskiego (od 1699), zgromadzenia kamedułów (od 1704), po likwidacji zakonów – do skarbu państwa (od 1782) i wreszcie do greckokatolickiego biskupstwa w Preszowie (od 1820 do zniesienia poddaństwa w 1848). W okresie od 1979 do 1990 Frankówka wchodziła w skład wsi (obec) Frankowa[7][8].

Frankówka tradycyjnie zaliczana jest do wsi góralskich, kultywowany jest w niej miejscowy folklor i lokalna mowa. Jest to gwara spiska, zaliczana przez polskich językoznawców jako gwara dialektu małopolskiego języka polskiego, przez słowackich zaś jako gwara przejściowa polsko-słowacka[9]. Zabudowania Frankówki skupione są w typowym dla Spiszu stylu – ciasno jedno przy drugim wzdłuż wąskiej ulicy nad potokiem[potrzebny przypis].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych pozyskanych podczas spisu powszechnego z 2011 roku mieszkańcy Frankówki przynależeli do następujących grup:

  • Według płci:[10][11][12]
    • mężczyźni – 94
    • kobiety – 92

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny czerwony – czerwony z Frankówki grzbietem Magurki do rozdroża pod Magurką. 2.05 h, ↓ 1.35 h
szlak turystyczny żółty – żółty z Frankówki przez Furmanec na Małą Polanę 1.10 h, ↓ 55 min

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-28]. (słow.).
  2. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce [om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter)]. 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
  3. a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika. 2015-04-17. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
  4. Statistical Office of the Slovak Republic: Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
  5. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce. 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
  6. Podhale. Spisz. Orawa. 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Sygnatura, 2004. ISBN 978-83-7499-004-2.
  7. História obce, Frankówka [dostęp 2021-10-26] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-26] (słow.).
  8. História Filiálky Malá Franková, farnostvelkafrankova.sk [dostęp 2021-10-26] [zarchiwizowane z adresu 2017-04-24] (słow.).
  9. Júlia Dudášová-Kriššáková, Goralské nárečia z pohľadu súčasnej slovenskej jazykovedy, Prešov: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity v Prešove, 2016, s. 20–24, ISBN 978-80-555-1714-8 (słow.).
  10. a b Malá Franková | TAB. 115 Obyvateľstvo podľa pohlavia a národnosti, Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2011 [dostęp 2021-10-26] (słow.).
  11. a b Malá Franková | TAB. 119 Obyvateľstvo podľa pohlavia a materinského jazyka, Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2011 [dostęp 2021-10-26] (słow.).
  12. a b Malá Franková | TAB. 118 Obyvateľstvo podľa pohlavia a náboženského vyznania, Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2011 [dostęp 2021-10-26] (słow.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]