Legia Naddunajska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Legia Naddunajska
Ilustracja
Historia
Państwo  Republika Batawska
 Francja
Sformowanie 8 września 1799
Rozformowanie 1802
Dowódcy
Pierwszy Karol Otto Kniaziewicz
Ostatni Władysław Franciszek Jabłonowski
Działania zbrojne
Wojny napoleońskie
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk Piechota, kawaleria
Legia naddunajska

Legia Naddunajska – to polska formacja wojskowa utworzona w dniu 8 września 1799 roku w Republice Batawskiej (obecna Holandia) z byłych żołnierzy armii austriackiej (Polaków), którzy dostali się do niewoli francuskiej lub zbiegli z szeregów wojsk austriackich.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Legia składała się z 4 batalionów piechoty, 4 szwadronów jazdy i kompanii lekkiej artylerii - łącznie 5970 żołnierzy. Początkowo oddziałami Legii Naddunajskiej dowodził generał Karol Otto Kniaziewicz.

Legioniści walczyli w latach 1800-1801 przeciw armii austriackiej (reńskiej). Przyczynili się do zwycięstwa w bitwie pod Marengo i pod Hohenlinden. Po pokoju w Lunéville legia skierowana została do Włoch. Wielu legionistów, łącznie z Kniaziewiczem, podało się do dymisji, wyrażając tym swój protest przeciwko pominięciu sprawy polskiej w układach pokojowych z Austrią.

Po podaniu się do dymisji generała Kniaziewicza i odejściu części legionistów, legia przeformowana została w 3 półbrygadę polską, a następnie w 113 półbrygadę francuską.

Półbrygadę pod dowództwem generała Władysława Franciszka Jabłonowskiego wysłano w 1801 na San Domingo (Haiti), gdzie zostali zdziesiątkowani przez choroby tropikalne i walki z miejscową ludnością, sprzeciwiającą się francuskiemu panowaniu. Legia Naddunajska przestała istnieć w roku 1802. Część legionistów z rozformowanego wojska nie kryła sympatii dla powstańców, za co dowódcy francuscy grozili im sądem wojennym. Około 400 Polaków przeszło na stronę rebeliantów i pomagało w walce z Francuzami. Ślady osiadłych na San Domingo Polaków obecne są w architekturze wiejskiej czy muzyce obecnego państwa Haiti. Istnieje tam też nieduża społeczność uważająca się za potomków polskich legionistów a nawet Polaków[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mała Encyklopedia Wojskowa, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1967, Wydanie I, Tom 2.
  • Szymon Askenazy, Napoleon a sprawa polska, t.1-3, Warszawa-Kraków 1918.
  • Stanisław Kirkor, Polacy w niewoli angielskiej w latach 1803-1814, Kraków 1981.
  • Tadeusz Korzon, Dzieje wojen i wojskowości w Polsce, t.2, Kraków 1912,
  • Eligiusz Kozłowski, Mieczysław Wrzosek, Dzieje oręża polskiego 1794-1938, Warszawa 1973.
  • Marian Kukiel, Dzieje wojska polskiego w dobie napoleońskiej 1795-1815, t.1-2, 1920.
  • Tadeusz Łepkowski, O polsko antylskim dramacie początków XIX w., w: Przegląd Historyczny, t.71:1980, s.809-817.
  • Tadeusz Łepkowski, Haiti, początki państwa i narodu, Warszawa 1964.
  • Jan Pachoński, Generał Jan Henryk Dąbrowski 1755-1818, Warszawa 1981.
  • Jan Pachoński, Legiony Polskie. Prawda i legenda 1794-1807, t.1-4, Warszawa 1969-1979.
  • Jan Pachoński, Polacy na Antylach i Morzu Karaibskim, Kraków 1979.
  • Adam Skałkowski, Polacy na San Domingo, Poznań 1921.
  • Zarys dziejów wojskowości polskiej do roku 1864, red. Janusz Sikorski, t.1-2, Warszawa 1966.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]