Młyny (województwo świętokrzyskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie świętokrzyskim, powiecie buskim. Zobacz też: Młyny.
Młyny
Stara kapliczka, widok od strony południowej
Stara kapliczka, widok od strony południowej
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat buski
Gmina Busko-Zdrój
Liczba ludności (2011) 538
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 28-100[1]
Tablice rejestracyjne TBU
SIMC 0232288
Położenie na mapie gminy Busko-Zdrój
Mapa lokalizacyjna gminy Busko-Zdrój
Młyny
Młyny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Młyny
Młyny
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Młyny
Młyny
Położenie na mapie powiatu buskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu buskiego
Młyny
Młyny
Ziemia50°33′00″N 20°43′24″E/50,550000 20,723333

Młynywieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój.

Części miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Młyny[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0232302 Piasek część wsi
0232319 Psia Górka część wsi
0232325 Ściegna część wsi
0232331 Wschodnia część wsi

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Miejscowość Młyny położona jest w północnej części Gminy Busko-Zdrój. Około 10 km od Miasta Buska, na pograniczu gmin Chmielnik i Pińczów. Wieś znajduje się na terenie Szanieckiego Parku Krajobrazowego, w zachodniej części Kotliny Borzykowskiej. Wzdłuż wsi od przysiółka Pomyków płynie rzeczka zwana „Bród”, ale powszechnie używana jest nazwa „Potok Pomykowski”. Płynie ona przez kotlinę Borzykowską i wpada do rzeczki Sanicy w rejonie wsi Palonki.

Nazwa wsi pochodzi od znajdujących się i działających we wsi 5 młynów wodnych wybudowanych nad Potokiem Pomykowskim i dlatego wieś otrzymała nazwę „Młyny”. W latach 1470–1480 pisano nazwę wsi „Mlini”.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XV wieku wieś należała do Krzesława z Kurozwęk herbu Róża a później do Wojciecha Padniewskiego. Następnie weszła w skład Ordynacji Myszkowskich. Pierwszym jej dziedzicem po rozpadzie ordynacji w 1813 roku był Jan Olrych Szaniecki, a kolejnymi m.in.: Józef Lubowidzki, Aniela Florentyna Kobylańska i Leokadia Sielska[4]. Na terenie wsi znajdował się dwór, datowany na przełom XVIII i XIX. Do dworu należały wówczas trzy osady młynarskie, każda złożona z młyna, stodół, chlewów, mieszkania młynarza, jak również funkcjonowała cegielnia. Do dziś z zespołu dworskiego nic nie pozostało. W 1827 r. wieś Młyny posiadała 46 domów i 360 mieszkańców[5].

W 1864 roku car Aleksander II Romanow wydał dekret o uwłaszczeniu włościan w Królestwie Polskim. Na mocy tego dekretu zniesiono pańszczyznę, a wieś Młyny stała się własnością mieszkających w niej rolników[6].

Folwarki w Młynach i Pomykowie posiadały 1170 mórg z czego grunty orne i ogrody stanowiły 627 mórg, łąki -121 mórg, pastwiska – 117, powierzchnie stawów wynosiły 11 mórg, lasu 197 mórg. W Młynach występowały pokłady torfu i wapienia[5].

W roku 1917 w miejscowości Młyny powstała Szkoła Podstawowa i świetlica.10 listopada 1937 r. szkoła ta została przemianowana na Publiczną Szkołę Powszechną roku 1937 została przemianowana w Publiczną Szkolę Powszechną pierwszego stopnia. Szkoła mieściła się w małym budynku, na miejscu której obecnie funkcjonuje remiza OSP i świetlica wiejska. W okresie okupacji hitlerowskiej obok szkoły powszechnej, w Młynach działała filia Rolniczej Szkoły Zawodowej Busku.

W 1968r. została wybudowana w miejscowości nowa szkoła. W roku 2000 ze względów oszczędnościowych i ze względu na małą liczbę uczniów została ona zamknięta. W budynku po byłej szkole zostały utworzone mieszkania komunalne dla 9 rodzin – funkcjonują one do dzisiaj. W miejscowości w odrębnym budynku działa do dziś Ochotnicza Straż Pożarna w Młynach, która powstała w 1928 r. Jej założycielką była nauczycielka Waleria Merwidówna. Strażacy z Młynów początkowo zbierali się w budynku szkoły, który po roku 1968 przejęli na własność. Na początku lat siedemdziesiątych rozpoczęto w Młynach budowę strażnicy. W 1974 r. otwarto nową strażnicę. W budynku są dwie sale, garaż, kotłownia i kuchnia. Obecnie OSP Młyny liczy ponad 40 członków. Strażacy biorą czynny udział w zawodach pożarniczych. Uczestniczą w akcjach przeciwpożarowych, wyjeżdżają do pożarów.

Obecnie wieś liczy około 156 domów i ponad 500 mieszkańców.

W roku 2010 odbyły się w Młynach Dożynki Gminne. W 2013r. świętowano jubileusz 85-lecie OSP Młyny połączony z nadaniem sztandaru dla tutejszej jednostki.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014-03-09].
  2. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-03-09]. 
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  4. Robert Zwierzyniecki, Zarys historii wsi parafii Szaniec, Kraków 2017, s. 19,20.
  5. a b Młyny (7) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VI: Malczyce – Netreba. Warszawa 1885.
  6. Robert Zwierzyniecki, Zarys historii wsi parafii Szaniec, Kraków 2017, s. 20.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sulimierski Filip - Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i Innych Krajów Słowiańskich. Warszawa.1880.