Pęczelice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

50°26'55"N 20°47'16"E

- błąd

39 m

WD

50°27'N, 20°47'E

- błąd

2321 m

Odległość

370 m

Pęczelice
wieś
Ilustracja
Ruiny XVI w. ariańskiego zboru w centrum wsi.
Państwo

 Polska

Województwo

 świętokrzyskie

Powiat

buski

Gmina

Busko-Zdrój

Liczba ludności (2011)

124[1][2]

Strefa numeracyjna

41

Kod pocztowy

28-100[3]

Tablice rejestracyjne

TBU

SIMC

0232443[4]

Położenie na mapie gminy Busko-Zdrój
Mapa konturowa gminy Busko-Zdrój, w centrum znajduje się punkt z opisem „Pęczelice”
Ziemia50°26′55″N 20°47′16″E/50,448611 20,787778
Panorama wsi i okolicy z Ostrej Góry
Ostra góra w Pęczelicach
Ostra góra

Pęczelicewieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój[5][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez wieś przechodzi szlak turystyczny czerwony czerwony szlak turystyczny z Buska-Zdroju do miejscowości Solec-Zdrój.

Integralne części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Pęczelice[5][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0232450 Koral część wsi
0232466 Markówka część wsi
0232472 Nowa-Pęczelice część wsi
0232489 Podkapturów część wsi
0232495 Zakupniki część wsi
0232503 Żalówka część wsi

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według regestru poborów z 1579 należała ona do Stanisława Gnoińskiego. Był on arianinem. Wybudował we wsi zbór, który kolejni właściciele majątku adaptowali na spichlerz, lamus. Funkcję tę pełnił on aż do początków XX w. Z budynku do dziś zachowały się tylko wysokie piwnice, dwie izby ze śladami sklepienia kolebkowego i fragment późnorenesansowego obramienia okiennego[6].

W pierwszej połowie XIX w. właścicielem tutejszego folwarku był pułkownik Wojciech Dobiecki. Po uwłaszczeniu chłopów jego syn, Napoleon Dobiecki, sprzedał podupadające gospodarstwo Aleksandrowi Kuczkowskiemu[7].

Obecnie duży obszar pól wokół do wsi zajmują sady, których uprawę w tej okolicy zapoczątkowali już w XVI w. Bracia polscy. We wsi, pod skarpą u podnóża figury św. Floriana, bije źródło, dając początek strumykowi zwanemu przez miejscowych Strugą, uchodzącemu do Maskalisu.

Około 500 m. na południe od centrum wsi znajduje się strome wzniesienie zwane Ostrą Górą (263 m n.p.m.). Ta ciekawa forma geologiczna będąca jedną z kulminacji Garbu Wójczańsko-Pińczowskiego, o względnej wysokości ok. 40 m., jest starym mezozoicznym zrębem odsłaniającym się spod osadów trzeciorzędu. Wspomina o niej ks. Jan Wiśniewski w książce „Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Stopnickiem” pisząc: „Podczas mojej podróży historycznej w 1923 roku po dawnym dekanacie stopnickim z Dobrowody gdziem nocował, jechałem na mszę św. do Szczaworyża i pod tą wsią (Pęczelicami) przejeżdżałem obok wyniosłego wzgórza, które wzbudziło moją uwagę. Zowie się Ostra Góra. Przed kilkunastu laty geometra pracujący w okolicy, kazał na szczycie wkopać słupek. Wówczas natrafiono na sklepienie, które gdy przebito znaleziono tam grób, w którym było 12 trumien, mających kształt człowieka. Naturalnie – wandalska ręka dziczy musiała szukać skarbów i poniszczyć pamiątki. Gdym wszedł na szczyt góry, ujrzałem zawaloną rumowiskiem piwnicę, lecz trumien nie widziałem”. Nieco dalej dodaje, iż będąc w pobliskich Żernikach Górnych w rozmowie z mieszkańcami dowiedział się, że mógł to być grób Arian[6].

Do 1954 istniała gmina Pęczelice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. We wsi prowadzone jest gospodarstwo agroturystyczne.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Pęczelice w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2021-10-10] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 910 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b c GUS. Rejestr TERYT
  5. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b Leszek Marciniec: Szlak ariański na terenie powiatu buskiego. tmb.busko.pl. [dostęp 2011-03-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-19)].
  7. Pęczelice, wieś inna niż wszystkie. [dostęp 2011-03-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]