Widuchowa (województwo świętokrzyskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Widuchowa
Kościółek w Widuchowej z 1791 r.
Kościółek w Widuchowej z 1791 r.
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat buski
Gmina Busko-Zdrój
Wysokość 259 m n.p.m.
Liczba ludności (2000) 658
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 28-100
Tablice rejestracyjne TBU
SIMC 0233075
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Widuchowa
Widuchowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Widuchowa
Widuchowa
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Widuchowa
Widuchowa
Ziemia 50°29′26″N 20°47′52″E/50,490556 20,797778

Widuchowawieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Busko-Zdrój[1].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Położenie[edytuj]

Wieś położona 6 km na wschód od Buska-Zdroju. Dojechać tam można skręcając za Buskiem na Skadlę z drogi krajowej nr 73 KielceTarnów. Leży w obrębie Szanieckiego Parku Krajobrazowego. Występują tam zwierzęta i rośliny chronione: miłek wiosenny oraz ptaki drapieżne jastrzębie i myszołowy.

Historia[edytuj]

W XV w. we wsi znajdowały się 2 folwarki rycerskie będące własnością Piotra Miedzygórskiego herbu Kopaszyna i Jana herbu Topór[2].

Zabytki[edytuj]

Dwór w Widuchowej z 1620 r.
  • Dwór zbudowany w 1620 r. przez Mikołaja Krupkę, dziedzica Mojkowic i Widuchowej. Oparty na planie kwadratu późnorenesansowy budynek, widoczny jest z głównej drogi biegnącej przez wieś. Stoi wśród starych drzew ocalałych z dawnego parku. Jest podobny do miejskiej kamienicy za sprawą pięcioarkadowych podcieni wspartych na jońskich kolumnach od frontowej strony. Nad wejściem widnieje tablica z napisem: „NICOLAVS KRVPKA IN MOYKOWICE ET WIDVCHOWA HERES ADIFICAVIT ANNO DOMINE 1620 VI POSTERITAS OPTINEAT OPTO”. Pierwotnie budynek miał charakter obronny. Murowany z kamienia, jednopiętrowy, częściowo podpiwniczony. Dach czterospadowy, gontowy[3].W XVIII w. dwór wraz z majątkiem nabył biskup krakowski Konstanty Szaniawski i w 1725 r. przeznaczył na uposażenie założonego przez niego seminarium kieleckiego. Przez kolejnych przeszło sto lat dochody z majątku zasilały kieleckich kleryków. W czasie Powstania styczniowego w okolicy Widuchowy dochodziło do licznych potyczek[4]. Po jego upadku, w ramach represji, władze carskie skonfiskowały majątek. Nowym właścicielem został zasłużony w tłumieniu powstania gruziński książę Dawid Wachwawidze[4]. Jego syn zamieszkał w Widuchowej na stałe. Po rewolucji w Rosji, przez cały okres międzywojnia Widuchowa stała się schronieniem dla gruzińskich emigrantów, a dwór ośrodkiem ich życia towarzyskiego. W 1937 r. księżna Ksenia sprzedała dwór kpt. Bolesławowi Makowskiemu, oficerowi wojska polskiego[5]. W 1956 r. dwór wraz z ogrodem wpisane zostały do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A-42/1-2 z 2.10.1956 i z 12.05.1965)[6].
  • Kościółek późnobarokowy zbudowany w 1791 r. na wzgórzu, otoczony drzewami i starym murem. Murowany z kamienia, otynkowany. Dachy dwuspadowe. Nad nawą wieżyczka na sygnaturkę, wieloboczna z latarnią. Ołtarzyk o charakterze barokowym z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem z napisem i datą „1680”[3]. W 1957 r. kościół wpisany został do rejestru zabytków (nr rej.: A-41 z 15.01.1957 i z 23.06.1967)[6].
  • Figura przydrożna. Kamienna. Na okrągłym słupie kapliczka, prawdopodobnie z XVI/XVII w.
  • Figura przydrożna. Kamienna. Na postumencie rzeźba św. Stanisława z Piotrowinem z 1782 r.
  • Figura przydrożna. Kamienna. Na postumencie rzeźba Chrystusa Frasobliwego z XVIII wieku[3].

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-04-12].
  2. Urszula Oettingen, Jerzy Szczepański, Miedzy Wisłą a Pilicą. Studia i materiały historyczne. Uposażenie dziesięcinne najstarszych kościołów parafialnych dekanatu Kije według Liber Beneficiorum Jana Długosza, Kielce 2007,s.35.
  3. a b c Jerzy Łoziński, Barbara Wolff, Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo Kieleckie. Powiat Buski.Tom III, Zeszyt 1, Warszawa 1957
  4. a b Widuchowa. Gruzińska Przystań na Ponidziu. [dostęp 2013-08-07].
  5. Michał Jurecki: Ponidzie - w świętokrzyskim stepie. [dostęp 2013-08-07]. s. 62-63.
  6. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 31 marca 2016. [dostęp 2015-10-08]. s. 2.