Marc-Vivien Foé

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marc-Vivien Foé
ilustracja
Data i miejsce
urodzenia
1 maja 1975
Jaunde, Kamerun
Data i miejsce
śmierci
26 czerwca 2003
Lyon, Francja
Pozycja pomocnik
Wzrost 188 cm
Kariera juniorska
1991–1992
1992–1994
Union de Garoua
Fogape Yaoundé
Kariera seniorska
Lata Klub M (G)
1994
1994–1999
1999–2000
2000–2003
2002–2003
Canon Jaunde
RC Lens
West Ham United
Olympique Lyon
Manchester City (wyp.)

85 (11)
38 (1)
43 (3)
35 (9)
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja M (G)
1993–2003  Kamerun 64 (8)

Marc-Vivien Foé (ur. 1 maja 1975 w Jaunde, zm. 26 czerwca 2003 w Lyonie) – piłkarz kameruński, uczestnik finałów Mistrzostw Świata w 1994 i 2002 roku.

26 czerwca 2003 roku zmarł w czasie meczu reprezentacji Kamerunu w ramach Pucharu Konfederacji w 2003 roku. Był wtedy zawodnikiem Manchesteru City.

Kariera klubowa[edytuj | edytuj kod]

Canon Jaunde[edytuj | edytuj kod]

Karierę piłkarską zaczynał w jednym z najsłynniejszych klubów w Afryce, kameruńskim klubie Canon Jaunde. Grał tam do grudnia 1995 roku. Zdobył z tym klubem dwa razy Puchar Kamerunu w 1993 roku i 1995 roku.

RC Lens[edytuj | edytuj kod]

W 1995 roku przeszedł do klubu francuskiego RC Lens, gdzie szybko trafił do pierwszej jedenastki klubu i został gwiazdą ligi francuskiej. W sezonie 1995/96 w barwach RC Lens zadebiutował już w pierwszym meczu ligowym zremisowanym bezbramkowo z AJ Auxerre. W Pucharze UEFA Lens również szło dobrze. Foé doprowadził swój zespół do zwycięstw nad drużynami: luksemburskim FC Anevir Beggen 7:0 i 6:0 i Czernomorcem Odessa 0:0 i 4:0, który wcześniej wyeliminował Widzew Łódź. W trzeciej rundzie Foé został wraz z klubem wyeliminowany przez czeski klub Slavia Praga. Na koniec sezonu 1995/96 wraz z klubem zajął piąte miejsce w lidze i awansował do Pucharu UEFA, w którym już w pierwszej rundzie Lens i Foé odpadli po dwumeczu z Lazio Rzym 0:1 i 1:1. Natomiast w lidze z RC Lens zajął dopiero 13 miejsce. Następny sezon 1997/98 był wymarzonym sezonem dla Foé, gdyż sięgnął z zespołem po jedyny w historii klubu tytuł mistrza Francji wygrywając bój lepszym stosunkiem bramek z FC Metz oraz dotarł do finału Pucharu Francji jednak przegrywając na Stade de France z Paris Saint-Germain 1:2. Później okazało się, że doznał kontuzji (złamana noga), co udaremniło jego transfer do Manchester United oraz wyjazdu na Mundial do Francji. Gdy leczył kontuzję, Lens grało słabo w lidze, gdzie zajęło 6. miejsce, i w Lidze Mistrzów, gdy przegrał walkę o 1/8 finału. Po wyleczeniu kontuzji Foé opuścił klub.

Olympique Lyon[edytuj | edytuj kod]

W 1999 roku trafił za 6 milionów euro[1] do angielskiego zespołu West Ham United. Zajął z tą drużyną wysokie dziewiąte miejsce. Dobra gra w tej drużynie zaowocowała w 2000 transferem do Olympique Lyon za 9 milionów euro[1]. Wraz z tą drużyną grał w Lidze Mistrzów, gdzie w 1 rundzie grupowej lepsza była tylko Valencia, zaś w drugiej Olympique Lyon przegrał z Bayernem Monachium i Arsenalem. Klub zdobył w 2001 roku Puchar Ligi pokonując w dogrywce 2:1 AS Monaco i tytuł wicemistrza Francji, przegrywając tytuł mistrzowski różnicą czterech punktów z FC Nantes. W sezonie 2001/02 w Lidze Mistrzów zespół nie spisywał się najlepiej, gdyż Lyon odpadł w pierwszej rundzie po porażkach z FC Barcelona i Bayerem Leverkusen. A w Pucharze UEFA został wyeliminowany przez czeski Slovan Liberec. Foé zdobył tytuł mistrza Francji, okazując się lepszym o dwa punkty od swojego byłego klubu RC Lens. Gdy jednak przegrał miejsce w składzie Lyonu, opuścił klub na zasadzie wypożyczenia.

Manchester City[edytuj | edytuj kod]

Po nieudanym dla Kamerunu Mundialu w Korei i Japonii w lecie 2002 roku Foé został wypożyczony do Manchesteru City. Od razu stał się jednym z wyróżniających się zawodników. Na koniec sezonu 2002/03 wraz z Manchesterem zajął dziewiąte miejsce i doprowadził klub do Pucharu UEFA.

Reprezentacja Kamerunu[edytuj | edytuj kod]

Marc-Vivien Foé zadebiutował w reprezentacji Kamerunu 22 września 1993 przeciwko Meksykowi. W 1994 zagrał na XV Mistrzostwach Świata w USA, gdzie reprezentacja Kamerunu nie wyszła jednak z grupy. W 1996 roku zadebiutował w Pucharze Narodów Afryki w RPA, gdzie Kamerun odpadł jednak już w rundzie grupowej. W 1997 roku awansował do finałów Mistrzostw Świata we Francji, gdzie jednak nie zagrał z powodu kontuzji. W 2000 roku zdobył wraz reprezentacją z trenera Pierre'em Lechantrem Puchar Narodów Afryki. W 2001 roku po niezbyt udanym występie w Pucharze Konfederacji trenerem reprezentacji został Niemiec Winfried Schäfer. W 2002 roku po raz drugi z rzędu sięgnął po Puchar Narodów Afryki. W czerwcu rozpoczęły się Mistrzostw Świata w Japonii i Korei, gdzie Foé został uznany gwiazdą mistrzostw, mimo odpadnięcia w fazie grupowej. W 2003 roku brał też udział Pucharu Konfederacji, który dla Foé zakończył się tragicznie. Foé zagrał dla reprezentacji 64 mecze i strzelił 8 bramek.

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Kwiaty złożone przed stadionem Manchesteru City ku czci Marca-Viviena Foe

26 czerwca 2003 w 72. minucie[2][3][4] meczu półfinałowego Pucharu Konfederacji FIFA reprezentacji Kamerunu z Kolumbią[5], Marc-Vivien Foé niespodziewanie zasłabł. Pomimo natychmiastowej pomocy trwającej 45 minut[4], lekarzom nie udało się go uratować i Foé zmarł wkrótce po przewiezieniu do szpitala[6]. Mecz ten był rozgrywany na Stade Gerland w Lyonie[3] – klubowym stadionie drużyny Olympique Lyon, w której Foé grał przez 3 sezony. Autopsja wykazała, że przyczyną śmierci piłkarza był atak serca, który był spowodowany niewykrytą wcześniej kardiomiopatią przerostową[7][8][9].

Mimo tragedii Kameruńczycy zdecydowanie wypowiadali się, aby reprezentacja ich kraju nie zrezygnowała z udziału w meczu finałowym przeciwko Francji, by w ten sposób uczcić pamięć Foé. Komisarz meczu finałowego, Michał Listkiewicz, potwierdził dwa dni przed meczem, iż finał zostanie rozegrany zgodnie z programem.

29 czerwca 2003 na stadionie Stade de France w podparyskim St. Denis odbył się finał Pucharu Konfederacji pomiędzy reprezentacją Kamerunu a reprezentacją Francji[3]. Wcześniej piłkarze, trenerzy oraz kibice uczcili pamięć Foé minutą ciszy. Mecz wygrali Francuzi 1:0 po złotym golu w 97 minucie Thierry'ego Henry'ego, który zadedykował go dla Foé[9]. Po meczu na dekorację wprowadzając swoich kolegów kapitanowie Rigobert Song (Kamerun) oraz Marcel Desailly (Francja) nieśli wielki portret Foé[9]. Piłkarze mieli na rękawach koszulki czarne opaski. Marcel Desailly trofeum Pucharu Konfederacji zadedykował właśnie Foé.

Numer "17" jest zastrzeżony w piłkarskiej reprezentacji Kamerunu oraz we francuskich klubach Olympique Lyon i RC Lens. Wcześniej manager Kevin Keegan ogłosił, że zastrzeżony został również numer 23, z którym Foe grał w Manchesterze City[10].

11 listopada 2003 został zorganizowany mecz, gdzie piłkarska reprezentacja Kamerunu zmierzyła się z zespołem gwiazd rozegranym w Lyonie dla uczczenia pamięci zmarłego na tym boisku Foé. Kamerun wygrał 3:1, ale wynik miał dla kolegów zmarłego znaczenie drugorzędne. Wśród kameruńskich graczy i 23 962 widzów dominowało uczucie spełnienia obowiązku uczczenia pamięci Foé. W zespole gwiazd, nazwanym "Teamem Przyjaźni", zagrali tacy piłkarze, jak Thierry Henry, Robert Pirès, Sylvain Wiltord i Nicolas Anelka; gola strzelił Brazylijczyk Sonny Anderson– kolega Foé z Olympique Lyon. Dochód z tego spotkania przeznaczony został na fundusz charytatywny, którym kieruje wdowa po Foé, Marie-Louise.

Upamiętnienie w Manchesterze
Upamiętnienie w Lyonie

Sukcesy[edytuj | edytuj kod]

Canon Jaunde[edytuj | edytuj kod]

  • 1993 Puchar Kamerunu[11]
  • 1995 Puchar Kamerunu

RC Lens[edytuj | edytuj kod]

Olympique Lyon[edytuj | edytuj kod]

Reprezentacja Kamerunu[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. a b Marc-Vivien Foé † - Zmiany klubów (pol.). transfermarkt.pl. [dostęp 2013-08-05].
  2. Cameroon star Foé dies (ang.). bbc.co.uk, 2003-06-26. [dostęp 2013-08-05].
  3. a b c Le Lion dompté par la mort (fr.). afrik.com, 2003-06-28. [dostęp 2013-08-05].
  4. a b Ryan Cooper: Marc-Vivien Foe – 10 years on (ang.). kickoff.com, 2013-06-26. [dostęp 2013-08-05].
  5. Il y a 10 ans, Marc-Vivien Foé s'écroulait sur le terrain... (fr.). melty.fr, 2013-06-26. [dostęp 2013-08-05].
  6. Jaime Uribarri: Marc-Vivien Foé remembered at Confederations Cup (ang.). nydailynews.com, 2013-06-26. [dostęp 2013-08-05].
  7. Simon Austin: Marc-Vivien Foe death: His legacy 10 years after collapsing on pitch (ang.). bbc.co.uk, 2013-06-26. [dostęp 2013-06-27].
  8. Dr Armand Nghemkap: La vérité sur la mort de Foé (fr.). afrik.com, 2003-08-14. [dostęp 2013-08-05].
  9. a b c Puchar Konfederacji. Dziesięć lat temu zmarł Marc-Vivien Foe. Piłkarze uczcili jego pamięć (pol.). sport.pl, 2013-06-26. [dostęp 2013-08-05].
  10. Dziesięć lat temu zmarł Marc-Vivien Foé (pol.). transfery.info, 2013-06-26. [dostęp 2013-08-05].
  11. a b c d e La Fiche de Marc-Vivien Foé (fr.). lequipe.fr. [dostęp 2013-08-05].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]