Marek Zagańczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marek Zagańczyk
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 10 lutego 1967 w Warszawie
Narodowość polska
Alma Mater Wydział Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej w Warszawie
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

Marek Zagańczyk (ur. 10 lutego 1967 w Warszawie) – pisarz, eseista, wydawca, zastępca redaktora naczelnego „Zeszytów Literackich”.

Absolwent Wydziału Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej w Warszawie. Pracę magisterską Tymon Terlecki – eseista teatralny pod kierunkiem prof. Zbigniewa Raszewskiego obronił w 1989. W latach 19891990 dziennikarz działu kultury dziennika „Obserwator”. Od 1989 do 1991 członek redakcji miesięcznika „Teatr”. Od 1989 wykładowca Akademii Teatralnej w Warszawie, 1991–2008 sekretarz redakcji, a od września 2008 zastępca redaktora naczelnego kwartalnika „Zeszyty Literackie”. Redaktor serii „Podróże” (Zeszyty Literackie). Kurator archiwum i spuścizny Pawła Hertza.

Eseje, szkice literackie i recenzje publikował w pismach: „Kultura Niezależna”, „Teatr”, „Gazeta Wyborcza” i „Zeszyty Literackie”.

Maratończyk, zdobywca Korony Maratonów Polskich, uczestnik maratonów w Berlinie, Florencji, Monachium, Paryżu.

Twórczość[edytuj]

Marek Zagańczyk, Krajobrazy i portrety

Autor szkiców z podróży. „Szkice Marka Zagańczyka traktują o lekturach i podróżach, czyli łączą w istocie opis dwóch podróży – podróży myślowej i podróży rzeczywistej. Są to medytacje nad kulturą i życiem, a zatem nad tym co jest istotą naszego bytu, trwamy bowiem w naturze i kulturze. W naturze, która jest żywiołem, i w kulturze, która ten żywioł ujarzmia, powściąga, czyni go domem” (Paweł Hertz). W swojej twórczości skupia się na podróżach włoskich, śladami pisarzy, humanistów i podróżników: Pawła Muratowa, Zbigniewa Herberta, E. M. Forstera, Patricka Leigh Fermora, Bruce’a Chatwina, Jarosława Iwaszkiewicza, Kennetha Clarka, Ferdynanda Gregoroviusa, Bernarda Berensona.

W książce Krajobrazy i portrety (1999) znalazły się szkice z podróży na Korsykę, do Włoch, Austrii, Holandii i Polski, a także sylwetki W.H. Audena, Maxa Beerbohma, Isaiaha Berlina, E. M. Forstera, Eugeniusza Fromentin, Hugo von Hofmannsthala, Jarosława Iwaszkiewicza, Henry’ego Jamesa, Jana Kotta, Vladimira Nabokova, Evelyn Waugh.

Marek Zagańczyk, Droga do Sieny

Droga do Sieny (2005), jest zbiorem szkiców poświęconych krajobrazom i sztuce Toskanii. „Droga do Sieny sytuuje się w XX-wiecznej tradycji podróży, a więc na skrzyżowaniu eseju i autobiografii, [...] w tytule kluczowym słowem jest «droga», a więc wędrowanie nie zaś jego cel. [...] Tekst żywi się nieustannym dialogiem ze słynnymi podróżnikami po Włoszech, od Stendhala do Camusa i Herlinga-Grudzińskiego, ma swoją niezatartą fizjonomię, wyraźny podpis autora, znak jego wrażliwości i inteligencji. [...] Jeśli klasyczna podróż włoska odbywała się po linii prostej, z północy na południe [...] to w wypadku Drogi do Sieny linia jest kapryśna, zatacza koło, nawraca, czytelnik zostaje od razu zanurzony w zmysłową rzeczywistość pejzażu, urodę niepowtarzalnego połączenia dzieł człowieka i natury” (Joanna Ugniewska). W książce znalazły się także sylwetki Erwina Axera, Nicolasa Bouvier, Bruce’a Chatwina, Giuseppe Tomasiego di Lampedusa, V. S. Naipaula, Vity Sackville-West, Jerzego Stempowskiego.

Marek Zagańczyk, Cyprysy i topole

Cyprysy i topole (2012) to „zbiór szkiców będących rodzajem pielgrzymek do miejsc, w których mieszkali, lub z którymi związani byli bliscy autorowi malarze i pisarze. Siłą tej książki jest wiedza o przedmiocie, czarem – czuły opis” (Julia Hartwig). Książka o sztuce podróżowania, o wpisanej w nią samotności. Przewodnik po miejscach, dziełach sztuki i literatury. Wśród miejsc wyróżnionych znalazły się: Asolo, Berlin, Byszewy, Dolina Orcii(ang.), Ferrara, Florencja, Inflanty, Korsyka, Kreta, Piza, Rzędziny, Wenecja.

Znawca współczesnego życia literackiego i eseistyki, o których prowadził zajęcia w Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie (zajęcia wyróżnione nagrodą rektora Akademii Teatralnej).

Wydawca[edytuj]

Zastępca redaktora naczelnego „Zeszytów Literackich”, ponadto na dorobek edytorski Marka Zagańczyka składają się m.in.: korespondencja Jarosława Iwaszkiewicza i Pawła Hertza ogłaszana na łamach „Zeszytów Literackich”; Portret młodego artysty. Listy Józefa Rajnfelda do Jarosława Iwaszkiewicza (Warszawa 1997 – wraz z Pawłem Hertzem); tom esejów Jana Kotta Nowy Jonasz i inne szkice (Wrocław 1994 – wstęp i opracowanie), a także współpraca edytorska nad tomami korespondencji Zbigniewa Herberta, Czesława Miłosza, Jerzego Stempowskiego. W redagowanej przez niego serii „Podróże” (Zeszyty Literackie) dotychczas ukazały się książki Ewy Bieńkowskiej, Wojciecha Karpińskiego, Claudio Magrisa, Sándora Máraiego, Pawła Muratowa, Jerzego Stempowskiego, Adama Szczucińskiego, Joanny Ugniewskiej, Tomasa Venclovy.

Książki[edytuj]

Stypendia[edytuj]

  • 1992 – Fonds d’Aide Aux Lettres Polonaises Indépendantes, Paryż
  • 1993 – Stypendium im. Stanisława Lema, Société Historique et Littéraire Polonaise, Paryż
  • 2011 – Akademie der Künste, Berlin
  • 2015 – fellow Santa Maddalena Foundation, Donnini
  • 2016 – Stypendium im. Albrechta Lemppa

Order[edytuj]

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 2012 za wybitne osiągnięcia w pracy twórczej oraz działalności publicystycznej i wydawniczej, za zasługi w popularyzowaniu literatury[1][2]

Przypisy

  1. Gala XXX-lecia Zeszytów Literackich. prezydent.pl, 17 grudnia 2012. [dostęp 2012-12-18].
  2. M.P. z 2013 r. poz. 303

Bibliografia[edytuj]

  • Olga Płaszczewska, Podróż włoska jako dialog z literaturą (J. Iwaszkiewicz, M. Zagańczyk), w: Archipelag porównań. Szkice komparatystyczne, red. Maria Cieśla-Korytowska, Universitas, 2007.

O Drodze do Sieny Marka Zagańczyka:

O Krajobrazach i portretach Marka Zagańczyka:

  • Jan Kott, Maria i Bohdan Paczowscy, „Zeszyty Literackie” 1999 nr 4/68

Linki zewnętrzne[edytuj]