Joanna Ugniewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Joanna Ugniewska-Dobrzańska
Ilustracja
fot. Bartłomiej Trzeszkowski
Data i miejsce urodzenia 1945
Zakopane
profesor nauk humanistycznych
Specjalność: filologia romańska
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Profesura 1 lipca 1989[1]
Uczelnia Uniwersytet Warszawski

Joanna Teresa Ugniewska-Dobrzańska (ur. 1945 w Zakopanem) – polska literaturoznawczyni, italianistka, profesor zwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego, tłumaczka literatury włoskiej, eseistka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1967 ukończyła studia na Uniwersytecie Warszawskim, karierę naukową rozpoczęła w 1971 w Instytucie Romanistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Profesorem zwyczajnym została w 1994. Była etatowym pracownikiem Katedry Italianistyki UW od początku jej powstania do 2015; w latach 1991–1997 pełniła funkcję kierownika tejże.

Jest autorką licznych monografii poświęconych literaturze włoskiej, między innymi o Giacomo Leopardim, współautorką Historii literatury włoskiej (red. P. Salwa), redaktorką naukową i współautorką Historii literatury włoskiej XX wieku, za którą w 2002 otrzymała we Włoszech prestiżową włoską nagrodę Premio Flaiano[2]. W 2008 opublikowała zbiór szkiców o współczesnej literaturze włoskiej Scritture del Novecento. Następnie wydała dwa zbiory esejów: Podróżować, pisać: o literaturze podróżniczej i współczesnych pisarzach włoskich (2011) oraz Miejsca utracone: szkice o pamięci i zapomnieniu we współczesnej literaturze włoskiej (2014). Współpracuje z „Zeszytami Literackimi”, „Odrą”, „Literaturą na Świecie”, „Przeglądem Politycznym”. Zasiadała w jury włoskiej nagrody Premio Alassio.

Przetłumaczyła z włoskiego kilkadziesiąt książek, przede wszystkim Antonia Tabucchiego i Claudia Magrisa[3] oraz takich klasyków literatury jak Umberto Eco, Alberto Moravia czy Luigi Pirandello. Polskim czytelnikom przybliżyła także takich twórców jak: Piero Camporesi, Pietro Citati, Matteo Collura, Gianrico Carofiglio, Benedetta Craveri, Oriana Fallaci, Massimo Gramellini, Riccardo Orizio, Tiziano Terzani, Ornela Vorpsi. Za działalność translatorską otrzymała wiele nagród.

W Bibliotece Narodowej znajduje się część jej archiwum, między innymi rękopisy przekładów oraz korespondencja z Tabucchim, Magrisem oraz Citatim[4].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

Monografie[edytuj | edytuj kod]

  • Miejsca utracone: szkice o pamięci i zapomnieniu we współczesnej literaturze włoskiej, Fundacja Zeszytów Literackich, Warszawa 2014
  • Podróżować, pisać: o literaturze podróżniczej i współczesnych pisarzach włoskich, Fundacja Zeszytów Literackich, Warszawa 2011
  • Scritture del Novecento: saggi e appunti, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2008
  • Elogio della poesia – saggi leopardiani, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 1991
  • Giacomo Leopardi, PWN, Warszawa 1991
  • Giuseppe Mazzini – historia jako narodowa terapia, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1986
  • Historia literatury włoskiej XX wieku, PWN, Warszawa 1985
  • Problematyka postępu i tradycji w kulturze włoskiej pierwszej połowy XIX wieku (1816-1848), Wydawnictwa UW, Warszawa 1979
  • Oświeceniowy kryzys pojęcia ładu w twórczości Leopardiego, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1976

Prace zbiorowe[edytuj | edytuj kod]

  • A. Tylusińska, J. Ugniewska, Włochy w czasach romantyzmu, Wydawnictwo DiG, Warszawa 2004
  • J. Ugniewska (red.), Historia literatury włoskiej XX wieku, PWN, Warszawa 2001

Wybrane przekłady[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Prof. dr hab. Joanna Ugniewska-Dobrzańska, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2019-11-04].
  2. Flaiano Prizes, ipfs.io [dostęp 2017-10-26].
  3. Konferencja "Kraków i świat": Spotkanie z Claudiem Magrisem. Międzynarodowe Centrum Kultury 2016-06-17. [dostęp 2017-11-02].
  4. Archiwum Joanny Ugniewskiej w Bibliotece Narodowej, „Biblioteka Narodowa” [dostęp 2017-10-26] (pol.).
  5. Nominowani - Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego - Ryszard Kapuściński - Kulturalna Warszawa, www.kulturalna.warszawa.pl [dostęp 2017-10-26] (pol.).