Muhammad Zia ul-Haq

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Muhammad Zia ul-Haq
محمد ضياء الحق
Muhammad Zia-ul-Haq 1982.jpg
Data i miejsce urodzenia 12 sierpnia 1924
Jalandhar
Data i miejsce śmierci 17 sierpnia 1988
Bahawalpur
Prezydent Pakistanu
Okres od 16 września 1978
do 17 sierpnia 1988
Poprzednik Fazal Ilahi Chaudhry
Następca Ghulam Ishaq Khan
Premier Pakistanu
Okres od 5 lipca 1977
do 24 marca 1985
Poprzednik Zulfikar Ali Bhutto
Następca Mohammad Khan Junejo
Okres od 9 czerwca 1988
do 17 sierpnia 1988
Poprzednik Mohammad Khan Junejo
Następca Benazir Bhutto

Muhammad Zia-ul-Haq (ur. 12 sierpnia 1924 w Jalandhar, zm. 17 sierpnia 1988 w Bahawalpur) – pakistański zawodowy wojskowy i polityk.

Życiorys[edytuj]

Uczestnik walk indyjsko-pakistańskich w 1965 i 1971 roku. Od 1976 szef sztabu pakistańskich sił zbrojnych, przywódca zamachu stanu z 5 lipca 1977, w wyniku którego obalono premiera Zulfikar Ali Bhutto. W latach 1977–78 szef rządu i przewodniczący Rady Wojskowej, w latach 1978–88 prezydent.

Zdelegalizował partie polityczne, zawiesił konstytucję i wprowadził stan wyjątkowy. Opierając się na armii dążył do stworzenia w kraju podbudowanej islamem bezpartyjnej polityki. Bezwzględnie rozprawiał się z opozycją polityczną, m.in. skazując w marcu 1979 roku na śmierć przez powieszenie byłego premiera Zulfikara Bhutto. Jako gorliwy muzułmanin prawo Koranu uczynił wykładnią prawa państwowego (wprowadził m.in. całkowitą prohibicję karaną pod groźbą chłosty publicznej[1]). Zwolennik powstania islamskiej broni atomowej, jako przeciwwagi dla Indii. Znany był ze skrajnie ascetycznego trybu życia (za swą pracę nie pobierał wynagrodzenia, spał na słomie). Po ataku ZSRR na Afganistan w 1979 ogłosił, że Pakistan stał się państwem frontowym, narażonym bezpośrednio na imperializm komunistyczny. Rozpoczął wówczas akcję pomocy militarnej i finansowej dla afgańskich mudżahedinów. Udzielił także schronienia 3 milionom afgańskich uchodźców. Oprócz tego wspierał sikhijskich separatystów w Indiach i dostarczał im broń[1].

W 1985 roku zniósł stan wojenny, dopuścił do władzy polityków cywilnych i pozwolił na odrodzenie się opozycji. Zezwolił w 1988 na powrót do kraju Benazir Bhutto, córce powieszonego premiera. Zginął w niewyjaśnionych okolicznościach w katastrofie lotniczej[2].

Przypisy[edytuj]

  1. a b Morderstwa polityczne, spiski, tajne zmowy. Bellona, 2007, s. 306-311. ISBN 978-83-11-11443-2.
  2. W. Tomaszewski: Kto zabił prezydenta? Zagadka śmierci Muhammada Zia ul-Haq. Portal historyczny, 2014-04-01. [dostęp 2017-04-10].

Bibliografia[edytuj]

  • Pakistan: Zia and After, pod red. A. Hyama, 1989
  • N. Wassem, Pakistan under Martial Law, 1977-1985, Lahore, 1987