Muzeum Narodowe w Kielcach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Muzeum Narodowe w Kielcach
National Museum in Kielce
Ilustracja
Dawny Pałac Biskupów Krakowskich od 1971 siedziba i główny budynek muzeum
Państwo  Polska
Miejscowość Kielce
Adres Plac Zamkowy 1
25-010 Kielce
Data założenia 1908
Zakres zbiorów sztuka polska i obca od poł. XVII w do współczesności, sztuka ludowa, archeologia, paleontologia
Dyrektor dr hab. Robert Kotowski
Oddziały
Położenie na mapie Kielc
Mapa lokalizacyjna Kielc
Muzeum Narodowe w Kielcach
Muzeum Narodowe w Kielcach
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Muzeum Narodowe w Kielcach
Muzeum Narodowe w Kielcach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Muzeum Narodowe w Kielcach
Muzeum Narodowe w Kielcach
Ziemia50°52′08,55″N 20°37′38,45″E/50,869042 20,627347
Strona internetowa muzeum

Muzeum Narodowe w Kielcach – placówka muzealna z ponad 100-letnią tradycją. W swoich zbiorach posiada cenne eksponaty z dziedziny malarstwa, rzemiosła artystycznego, sztuki ludowej, archeologii i przyrody.

Główną siedzibą muzeum jest pałac z XVII w., należący niegdyś do biskupów krakowskich.

Na ekspozycji stałej można podziwiać:

  • Wnętrza zabytkowe XVII-XVIII wieku,
  • Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego,
  • Galeria Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej,
  • Gabinet Numizmatyczny.

Muzeum organizuje również liczne wystawy czasowe. W pałacu odbywają się koncerty, wykłady, warsztaty dla dzieci i młodzieży a także imprezy adresowane do rodzin.

We wrześniu 2009 Muzeum zostało uhonorowane Certyfikatem ISO 9001:2008, w 2010 pałac został przystosowany dla osób niepełnosprawnych.

Muzeum posiada również salę wystawową przy ul. Orlej oraz cztery oddziały: Muzeum Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku, Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego, Muzeum Dialogu Kultur i Muzeum Archeologiczne w Wiślicy.

Historia Muzeum[edytuj]

Józef Pankiewicz, Portret dziewczynki w czerwonej sukni (Józefy Oderfeldówny), 1897

Muzeum zostało powołane do życia przez Kielecki oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w 1908, a pierwszym dyrektorem został Szymon Tadeusz Włoszek. W księdze inwentarzowej jako pierwszy eksponat figuruje okaz skamieniałego drzewa z Miedzianej Góry ze zbiorów Feliksa Rybarskiego, byłego nauczyciela szkól kieleckich; jako drugi wpisany został białogoński odlew popiersia Stanisława Staszica z oryginału Tatarkiewicza. W 1910 Muzeum posiadało już 1986 skatalogowanych obiektów. Już w 1922 czyniono starania, aby zbiory ulokować w dawnym pałacu biskupim, lecz spełzły one na niczym.

Po śmierci Szymona Włoszka w 1933 kierownictwo Muzeum obejmuje Sylwester Kowalczewski, nauczyciel szkół powszechnych w Bodzentynie, Oblęgorku i Kielcach, znawca regionu. Istotną, podjętą przez niego akcją było zorganizowanie w 1936 w Warszawie wystawy Świętokrzyskiej, na której zaprezentowano dorobek regionu i miasta. Od tegoż roku muzeum przybrało miano Świętokrzyskiego. W 1938 w płd.-zach. części parteru kieleckiego pałacu (siedzibie Urzędu Wojewódzkiego w latach 1919 -1939 i 1945-1971) powstało Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego i Muzeum Legionów.

Muzeum Świętokrzyskie zostało wskrzeszone po II wojnie światowej w nowej formie prawnej przez powołane w 1945 Towarzystwo Muzeum Świętokrzyskiego, a otwarte oficjalnie przez Ministra Kultury Dybowskiego latem 1947 (jednak jego sytuacja prawna została uregulowana dopiero w 1949, kiedy zostało upaństwowione). Pierwszym dyrektorem po wojnie został Juliusz Nowak Dłużewski. W 1946 otwarto już pierwszą ekspozycję. Dyrektorem Muzeum w latach 1946-61 był Edmund Massalski - przyrodnik i regionalista. Będąc w latach trzydziestych prezesem PTK, któremu podlegało Muzeum, otoczył je szczególną troską, przyczynił się do ocalenia cennych zbiorów w czasie wojny. Należał do komitetu organizacyjnego Muzeum. Przeobraził je z lamusa staroci w placówkę o specjalistycznych wystawach, prowadzącą badania naukowe; inspirował powstawanie nowych muzeów na Kielecczyźnie.

Johann Liss, Ucieczka do Egiptu, I poł. XVII w.

Pierwszą wzorowo urządzoną wystawą Muzeum Świętokrzyskiego w okresie powojennym była otwarta w listopadzie 1958 wystawa archeologiczna autorstwa Zygmunta Włodzimierza Pyzika i Janusza Kuczyńskiego, której towarzyszył przewodnik "Pradzieje ziem województwa kieleckiego". Muzeum organizowało również placówki regionalne, m.in. w 1958 r. otwarto Muzeum Sienkiewicza w Oblęgorku, następnie w Szydłowie i w Czarnolesie.

W 1961 dyr. Massalski przeszedł na emeryturę, a jego miejsce zajął Alojzy Oborny historyk sztuki, dotychczasowy dyrektor muzeum w Raciborzu. Fatalny stan budynków sprawił, że pierwszymi czynnościami nowego dyrektora były kroki w celu podjęcia remontu, który trwał do 1967. Nie przeszkadzało to w działalności muzeum. W 1965 dzięki inwencji i zapałowi Aleksandry Dobrowolskiej otwarto Muzeum Stefana Żeromskiego. Trwa dobra passa Muzeum Sienkiewicza w Oblęgorku, które w 1967 zostało odwiedzone przez ponad 80 tys. osób. Zaczął się ukazywać Rocznik Muzeum Świętokrzyskiego. W związku z planami otwarcia Galerii Malarstwa Polskiego dokonywane są zakupy, do kolekcji trafiają obrazy takich artystów jak: Boznańska, Brandt, Fałat, Aleksander Gierymski, Grottger, Kostrzewski, Lampi, Malczewski, Malecki, Pankiewicz, Podkowiński, Siemiradzki, Wyspiański, oraz obce: Claude Callot, Luca Giordano, Johann Liss, Pierre Mignard, Andreas Möller czy David Teniers mł.. Działalność staje się coraz bardziej prężna. Następuje inauguracja Ogólnopolskiego Przeglądu Filmów o Sztuce; w 1968 w sześćdziesiątą rocznicę powstania Muzeum udostępniono stałe ekspozycje: historyczną, etnograficzną i galerię malarstwa polskiego. Wciąż trwały starania o pozyskanie na cele muzealne dawnego Pałacu Biskupów Krakowskich.

Pałac biskupi - plafon, (XVII - XVIII w.)

W 1971 Uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej przekazano Muzeum Świętokrzyskiemu w Kielcach zespół pałacowy wraz z przynależnymi budynkami. Ale na życzenie władz miejskich i wojewódzkich w bardzo krótkim czasie, bo w osiem miesięcy, ma zostać otwarta stała ekspozycja w pałacu. Przestrzeń 1306,5 m zostaje zagospodarowana, a podczas uroczystego otwarcia, z ust Profesora Stanisława Lorentza pada określenie "kielecki Wawel".[potrzebny przypis] W 1975 Muzeum w uznaniu zasług dla rozwoju kultury i nauki polskiej oraz wielkiego znaczenia tej placówki zarządzeniem Ministra Kultury i Sztuki podniesiono do rangi Muzeum Narodowego. Staje się jednym z siedmiu Muzeów Narodowych w Polsce.

W Muzeum stale przebiegają prace konserwatorsko – budowlane. Najważniejsze to odtworzenie schodów elewacji zachodniej z loggii do ogrodu, renowacja pierwszej kaplicy pałacowej, wymiana stolarki okiennej na parterze pałacu, odtworzenie murów obwodowych od strony północnej z rekonstrukcją siedemnastowiecznego puntone, rozpoczęto prace konserwatorskie przy stropie ramowym w Pierwszym Pokoju Senatorskim.

Dyrektorzy muzeum[edytuj]

Wystawy[edytuj]

2011

  • Kolor i geometria. Aktualne osiągnięcia sztuki europejskiej nurtu geometrii. kurator francuski Jean-Pierre Viot, kurator polski Bożena Kowalska
  • Od secesji do modernizmu. Szkło huty JOSEPHINE 1900 - 1950
  • Między naturą a abstrakcją.
  • Aforyzmy rysowane. Wystawa rysunków satyrycznych Adama Korpaka (Kamienica pod Trzema Herbami)
  • Sztuka i Magia – Diamenty Regionu Świętokrzyskiego. Krzemień pasiasty. Bruksela (Dom Polski Wschodniej), opr. Paweł Król

2010

  • Historia krzemienia. opr. Paweł Król, J.Gągorowska
  • Fiński epos Kalevala w ilustracjach Adama Korpaka (Kamienica pod Trzema Herbami)
  • Świętokrzyskie kolędowanie. opr. Janina Skotnicka
  • Sceny pasyjne w sztuce ludowej wystawa w MN Kielce oraz w Ostrowcu Świętokrzyskim. kurator Janina Skotnicka
  • Klocki drzeworytnicze Stefana Mrożewskiego. Warsztat artysty (Kamienica Pod Trzema Herbami)
  • Rodziny kieleckie. Fijałkowscy (zbiory geologiczne). komisarze Marcin Kolasa z Muzeum Historii Kielc i Paweł Król MN Kielce
  • Święty Florian w tradycji ludowej i pożarniczej. kurator Janina Skotnicka
  • Harmonia Wodnika. Witold Januszewski – malarstwo i rysunek. kurator Ewa Bobrowska
  • Zabawka ludowa. opr. Janina Skotnicka
  • Rzeźby weselsze niż życie. Andrzej Kozłowski. opr. Janina Skotnicka
  • Stefan i Majonez. Żeromski dla odmiany
  • Biblijne inspiracje. Motywy religijne w sztukach plastycznych. Kuratorzy Anna Kwaśnik-Gliwińska i Elżbieta Jeżewska
  • Archeolog na probostwie. Ks. Stanisław Skurczyński (1892 – 1972) (Kamienica pod Trzema Herbami)
  • Odmiany stroju ludowego na Kielecczyźnie
  • Dekada. 10 lat Instytutu Sztuk Pięknych UJK (Kamienica Pod trzema Herbami)
  • Tradycyjne i współczesne ozdoby świąteczne opr. Janina Skotnicka
  • Aniołowie w malarstwie Marianny Wiśnios opr. Janina Skotnicka (Kamienica Pod trzema Herbami)
  • Z ceramiką przez wieki. opr. Janina Skotnicka, Paweł Król, Jolanta Gągorowska, Magdalena Śniegulska-Gomuła

2009

  • Historia i Polonia. kurator wystawy Anna Myślińska
  • Śladami Kultury Żydowskiej (Kamienica Pod Trzema Herbami) projekt Otwockie Centrum Kultury i fotograf Tomasz Brzostek
  • W stronę Schulza - autorzy Jan Bończa-Szabłowski i Maciej Starczewski (Kamienica Pod Trzema Herbami)
  • Zapisy Przemian sztuka polska z kolekcji Krzysztofa Musiała. kurator wystawy Iwona Rajkowska
  • Broń palna Kuchenreuterów w zbiorach polskich. kurator wystawy Ryszard de Latour
  • Jerzego Kołacza Mapy pamięci. we współpracy z Ośrodkiem Kultury i Sztuki we Wrocławiu

2008

  • Gen. bryg. August Emil Fieldorf "Nil" w 55. rocznicę śmierci
  • Donatorzy Muzeum Narodowego w Kielcach
  • Początki...Pamiątki po Muzeum Kieleckiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego ze zbiorów Muzeum Narodowego w Kielcach

2007

  • Pasja zbierania. Kolekcja Ryszarda Z. Janiaka. kurator Ryszard de Latour
  • Prezentacja ceramiki ćmielowskiej z daru Grażyny i Wiesława Stachurskich

2006

  • Motywy mitologiczne w sztukach plastycznych (ze zbiorów Muzeum Narodowego w Kielcach i Muzeum Pałacu w Wilanowie)
  • Biblioteka klasztoru benedyktynów na Świętym Krzyżu
  • Gwiazdozbiór czyli Sienkiewicz a środowiska artystyczne

2005

  • W dawnych Kielcach. Fotografie ze zbiorów Działu Historii Muzeum Narodowego w Kielcach - kurator Jan Główka
  • Danuta Leszczyńska-Kluza. Malarstwo i grafika
  • Tak nas nauczał..... Jan Paweł II w fotografii Arturo Mari
  • Sztuka Kielecczyzny po 1945 roku...

2004

  • Fantastyczne Światy Wojciecha Siudmaka - kurator wystawy: Iwona Rajkowska
  • Szkło europejskie XVII - XX wieku
  • Malarstwo Bolesława Cetnera. Budzą nas kolory
  • Wolski. Obecność w sztuce
  • Samuel Tepler ( 1918 - 1998). malarstwo, rysunek, grafika z kolekcji Davida Malka
  • Leszka Mądzika - pejzaże wyobraźni. Fotografia – Plastyka – Teatr

2003

  • Leszek Wyczółkowski - grafika
  • Żydzi w Polsce. Swoi czy obcy?
  • Karol Hiller (1891 - 1939). Nowe widzenie - malarstwo - heliografika - rysunek - grafika
  • Leon Wyczółkowski ( 1852 -1936). W 150 rocznicę urodzin artysty
  • Sztuka inspirowana tradycją
  • XXV lat pontyfikatu Ojca Świętego Jana Pawła II
  • Dar Mariana i Ireny Ney - Bigo

2002

  • Zwiewne piękno. Wachlarze Zachodu i Wschodu
  • Marian Czapla w 30-lecie pracy twórczej
  • Era krzemu, opr. Paweł Król, Jolanta Studencka (PIG Kielce)

2001

  • Piotr Michałowski (1800-1855)
  • Henryk Czarnecki (1889-1972) - komisarz wystawy Iwona Rajkowska
  • Józef Czapski - 18 obrazów z kolekcji rodziny Popiel de Boisgelin - komisarz wystawy Elżbieta Jeżewska
  • Świat fantazji Józefa Deskur - komisarz wystawy Małgorzata Gorzelak
  • Pokaz ilustracji Juliusza Kossaka do powieści Henryka Sienkiewicza Ogniem i mieczem
  • Pod opieką św. Barbary, opr. Paweł Król, Jolanta Studencka (PIG Kielce).

2000

  • Pan Tadeusz - sztuka filmowa w muzeum - komisarz wystawy Jan Główka
  • Ornamenta ecclesiae. Sztuka sakralna diecezji kieleckiej - komisarz wystawy Krzysztof Myśliński
  • Rafał Olbiński. Malarstwo i grafika - komisarz wystawy Iwona Rajkowska
  • Wapienne skarby, opr. Paweł Król, Jolanta Studencka (PIG Kielce)

Wystawy przed 2000 rokiem

  • Sztuka Kielecczyzny po 1945 r.
  • Motywy mitologiczne w sztukach plastycznych
  • Sztuka niemiecka 1450-1800 w zbiorach polskich (1996)
  • Sławne bitwy oręża polskiego (1997)

Struktura organizacyjna[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  1. Początki... Pamiątki po Muzeum Kieleckiego Oddziału Towarzystwa Krajoznawczego ze zbiorów Muzeum Narodowego w Kielcach. Kielce: Muzeum Narodowe w Kielcach, 2008.
  2. Rocznik Muzeum Narodowego w Kielcach, T. 24. Kielce: Muzeum Narodowe w Kielcach, 2009.