Stefan Dybowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stefan Dybowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 31 sierpnia 1903
Kleczew
Data i miejsce śmierci 30 października 1970
Warszawa
Minister kultury i sztuki
Okres od 6 lutego 1947
do 21 listopada 1952
Przynależność polityczna Stronnictwo Ludowe / Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
Poprzednik Władysław Kowalski
Następca Włodzimierz Sokorski
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Grób Stefana Dybowskiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie

Stefan Dybowski, ps. „Wojciech Bandos” (ur. 31 sierpnia 1903 w Kleczewie, zm. 30 października 1970 w Warszawie) – polski nauczyciel, polityczny działacz ruchu ludowego, poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy (1947–1952), w latach 1947–1952 minister kultury i sztuki. Bibliofil, bibliograf, członek Towarzystwa Przyjaciół Książki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Stefan Dybowski był synem Zofii i Teodora Dybowskiego, który od czasu strajku szkolnego w 1905 pozostawał pod stałym nadzorem policyjnym. Ojciec Teodora brał udział w powstaniu listopadowym. Władze rosyjskie zmusiły Teodora Dybowskiego i jego rodzinę do opuszczenia Zduńskiej Woli i zamieszkania w Piwonicach (obecnie dzielnica Kalisza), gdzie Teodor został nauczycielem[1].

Stefan Dybowski w 1920 brał ochotniczo udział w obronie Warszawy jako członek Brygady Syberyjskiej. Od 1921 do 1932 był prezesem kaliskiego oddziału „Strzelca”. W Kaliszu ukończył Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki, podjął następnie pracę jako nauczyciel w jednej z kaliskich szkół. W 1923 był prezesem Koła Młodzieży Socjalistycznej w Kaliszu i przystąpił do Związku Nauczycielstwa Polskiego. W 1927 został sekretarzem nowo założonego Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Książki[2]. W 1937 ukończył studia w Państwowym Instytucie Nauczycielskim w Warszawie.

Od 1944 do 1945 był wicewojewodą kieleckim i członkiem prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach (w latach 1952–1954 jej przewodniczącym), a następnie – do 1947 – wojewodą białostockim. W latach 1947–1952 był ministrem kultury i sztuki w pierwszym rządzie Józefa Cyrankiewicza; w czasie urzędowania zorganizował m.in. Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu[3] i Państwowe Muzeum na Majdanku[4]. Ponadto był posłem do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy.

W latach 1954–1956 był zastępcą profesora i prorektorem Państwowej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Warszawie. Od 1959 do 1963 był prezesem Ludowej Spółdzielni Wydawniczej, po czym został wykładowcą na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1959–1961 kierował Towarzystwem Przyjaźni Polsko-Albańskiej. Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1946)[5].

Był żołnierzem Batalionów Chłopskich, działaczem Stronnictwa Ludowego „Wola Ludu”, Stronnictwa Ludowego, a następnie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Był członkiem Rady Naczelnej SL (1945–1949), członkiem Naczelnego Komitetu Wykonawczego SL (1946–1949), członkiem Naczelnego Komitetu Wykonawczego ZSL (1949–1956) i zastępcą członka Naczelnego Komitetu ZSL (od grudnia 1956 do marca 1969). Redaktorem czasopisma regionalnego „Ziemia Kaliska”.

Stefan Dybowski był bratem Janusza Teodora Dybowskiego. Jego córką była Zofia Dybowska-Aleksandrowicz. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A 2 Tuje m. 5).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Sobolewski: Dybowscy. Radio Centrum, 2014-12-10. [dostęp 2018-02-06].
  2. Ewa Andrysiak: Kaliscy bibliofile w międzywojniu. info.kalisz.pl. [dostęp 2018-02-06].
  3. Zarządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 17 stycznia 1950 r. w sprawie nadania statutu Państwowemu Muzeum Oświęcim-Brzezinka (M.P. z 1950 r. nr 13, poz. 132).
  4. Zarządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 17 stycznia 1950 r. w sprawie nadania statutu Państwowemu Muzeum na Majdanku (M.P. z 1950 r. nr 13, poz. 133).
  5. M.P. z 1947 r. nr 74, poz. 490

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]