Nawcz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nawcz
Kościół - Pomnik w Nawczu w 2011 roku.
Kościół - Pomnik w Nawczu w 2011 roku.
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat wejherowski
Gmina Łęczyce
Sołectwo Nawcz
Liczba ludności (2011) 253
Strefa numeracyjna (+48) 58
Tablice rejestracyjne GWE
SIMC 0167303
Położenie na mapie gminy Łęczyce
Mapa lokalizacyjna gminy Łęczyce
Nawcz
Nawcz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nawcz
Nawcz
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Nawcz
Nawcz
Ziemia 54°30′19″N 17°56′32″E/54,505278 17,942222

Nawcz (kaszb. Nôwcz) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Łęczyce.

Według danych na dzień 31 grudnia 2011 roku wieś zamieszkuje 253 mieszkańców na powierzchni 4,82 km2[1].

Położenie[edytuj]

Miejscowość jest na trasie obecnie zawieszonej linii kolejowej KartuzyLębork. Najbliżej położonym miastem jest Lębork, wieś znajduje się na południowy-wschód od tego miasta.

Historia[edytuj]

Pierwszy dokument poświadczający istnienie miejscowości pochodzi z 1356 roku - akt nadania Rozłazina. Przez kolejne wieki miejscowość była własnością różnych rodów szlacheckich. Od 1658 roku stosowano jednolitą nazwę Navitz, po 1947 r. zmieniono na Nawcz.
W czasie drugiej wojny w Nawczu w okresie od 02.02.1945 do 09.03.1945 roku przetrzymywano 800 więźniów hitlerowskiego obozu Stutthof przybyłych Marszem Śmierci. Około 600 osób zmarło lub zostało zabitych. W 1961 roku utworzono koło Nawcza "Cmentarz Ofiar Marszu Śmierci", na który przeniesiono zwłoki zmarłych i pomordowanych[2].

Cmentarz Ofiar Marszu Śmierci koło Nawcza

Na cmentarzu w Nawczu znajdują się groby 538[3] pomordowanych przez Niemców więźniów Stutthofu którym niedane było nigdy osiągnąć celu marszu śmierci.
W latach 1992-1994 na miejscu baraków w których przetrzymywano więźniów obozu Stutthof wybudowano kościół-pomnik ofiar, który jest kościołem filialnym parafii w Rozłazinie.

Pomiędzy 1945-1954 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego, powiatu lęborskiego, gminy Rozłazino.
Po zniesieniu gmin i pozostawienie w ich miejscu gromad, w latach 1957-1975 miejscowość dministracyjnie należała do województwa gdańskiego, powiatu lęborskiego.
W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
Obecnie miejscowość zaliczana jest do ziemi lęborskiej włączonej w skład powiatu wejherowskiego[4].

W latach siedemdziesiątych XX wieku odświeżono projekt zachodniej obwodnicy kolejowej trójmiejskich portów. Niezrealizowany projekt przewidywał wyprowadzenie nowej linii z Kościerzyny (francuska magistrala węglowa) do Sierakowic (do istniejącej już linii Kartuzy-Lębork) w Nawczu miało powstać nowe odgałęzienie wschodnie w kierunku Luzina doprowadzające do linii SzczecinSłupskGdynia.

Miejsca pamięci[edytuj]

  • Cmentarz Ofiar Marszu Śmierci koło Nawcza
  • kościół-pomnik w Nawczu

Przypisy

  1. Sołectwa. Gmina Łęczyce. [dostęp 2009-08-18].
  2. ks. W. Palmowski, Dzieje parafii Rozłazino, Kraków 2000, s 112,113
  3. Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa, lata wojny 1939-1945. Warszawa: Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, 1966, s. 103.
  4. Studium Ochrony Krajobrazu Województwa Pomorskiego, Gdańsk 2005 i załącznik Ryc 32. Proponowane formy ochrony krajobrazu na tle obszarów oraz regionów historyczno-kulturowych.

Zobacz też[edytuj]