Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie

The State Ethnographic Museum in Warsaw
Siedziba muzeum
Siedziba muzeum
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Kredytowa 1
00-056 Warszawa
Data założenia 1888
Zakres zbiorów obiekty etnograficzne z Polski i świata
Wielkość zbiorów ponad 80 tysięcy obiektów, ok.120 tys. archiwaliów
Dyrektor dr Adam Czyżewski
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie
Ziemia 52°14′17,31″N 21°00′43,80″E/52,238142 21,012167
Strona internetowa muzeum
Pałac na Młocinach - pierwsza powojenna siedziba
Sala o zabawkach i jarmarkach - wystawa ,,Czas świętowania w Polsce i Europie"
Strój Lachów Sądeckich - fragment wystawy ,,Czas świętowania w kulturach Polski i Europy"
Fragment ekspozycji

Państwowe Muzeum Etnograficzne – jedno z najstarszych muzeów tego typu w Polsce mieszczące się w Warszawie przy ul. Kredytowej 1.

Muzeum powstało w 1888 roku i mieści ponad 80 tysięcy obiektów i ok. 120 tys. archiwaliów. Ma kilka wystaw stałych, a co roku organizowanych jest 12 wystaw czasowych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Muzeum Etnograficzne powstało z inicjatywy mecenasa J. M. Kamińskiego oraz Jana Karłowicza, którzy zainicjowali komitet organizacyjny. W roku 1888 powstała, przy Warszawskim Ogrodzie Zoologicznym, placówka gromadząca zbiory etnograficzne. W 1896 za sprawą Grona Miłośników Etnografii, zbiory zostały przeniesione do Muzeum Przemysłu i Rolnictwa, mającym swoją siedzibę przy Krakowskim Przedmieściu 66[1].

W 1921 roku pieczę nad zbiorami etnograficznymi przejął muzeolog i znawca etnografii Europy Eugeniusz Frankowski, który przekształcił placówkę w nowoczesne muzeum prowadzące działalność naukową i wystawienniczą. Zbiory muzealne liczące w 1922 roku 8954 eksponatów szybko powiększały się, by w roku 1939 liczyć ok. 30 000. Zbiory podzielono na trzy podstawowe grupy: pochodzące z ówczesnych terenów Polski, w tym cenne stroje i tkaniny ludowe oraz kolekcja huculska licząca 3000 okazów; zbiory ze Słowiańszczyzny i zbiory z innych krajów, stanowiące ponad 50 procent całości zasobów.

Wiele eksponatów pochodziło z prywatnych kolekcji polskich etnografów np. Leopolda Janikowskiego, Jana Kubarego, Bronisława Piłsudskiego, unikatowe zbiory indochińskie, pochodzące od Ignacego Zaremby Belakowicza oraz zbiory pochodzące z Chin, Japonii, Bliskiego Wschodu, Australii i innych rejonów świata.

Przed II wojną światową Biblioteka Muzeum Etnograficznego należała do najbogatszych bibliotek etnograficznych w kraju. W wyniku wybuchu wojny i bombardowań Warszawy Muzeum uległo całkowitemu zniszczeniu, a zbiory zostały zniszczone lub zaginęły.

W 1946 roku rozpoczęły się prace organizacyjne wskrzeszenia muzeum. Pierwotnie funkcjonowało pod nazwą Muzeum Kultur Ludowych a jego tymczasową siedzibą był zabytkowy XVIII-wieczny pałac Brühla na Młocinach przy ul. Muzealnej. W 1949 roku otworzono pierwszą wystawę w powojennej historii Muzeum. Ekspozycja nosiła nazwę „Polski strój ludowy”. W 1959 roku Muzeum otrzymało nową siedzibę – zniszczony XIX-wieczny gmach Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, usytuowany u zbiegu ulic Kredytowej i Mazowieckiej. Jego odbudowę, finansowaną z kredytów Ministerstwa Kultury i Sztuki, zaplanowano na lata 1962-1972. W dniu 15 grudnia 1973 roku nastąpiło uroczyste otwarcie Muzeum w nowej lokalizacji. Koordynatorem prac był dr Kazimierz Pietkiewicz pełniący urząd dyrektora od 1969 r.

W 1992 r. Muzeum uzyskało status narodowej instytucji kultury, a w 1998 decyzją MKiS zostało wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów. Od stycznia 2008 r. dyrektorem placówki jest dr Adam Czyżewski.

Muzeum wydaje od 2009 roku czasopismo naukowe „Etnografia Nowa” – periodyk antropologiczny. W Muzeum działa Biblioteka z czytelnią. Zbiory biblioteczne liczą 30 tys. woluminów (w tym starodruki i materiały kartograficzne oraz czasopisma). W Muzeum funkcjonuje Dział Dokumentacji Archiwalnej i Fotograficzno-Filmowej z ponad 120 tys. rękopisów, fotografii, negatywów, plakatów, rycin itd.

W muzeum od 2012 roku działa Muzeum dla Dzieci.

Dyrektorzy[edytuj | edytuj kod]

Imię i nazwisko Okres pełnienia funkcji
Dr Stanisław Ciszewski, dr Jan Karłowicz 1888
Prof. Eugeniusz Frankowski 1921 – 31 marca 1939
Dr Tadeusz Dziekoński (1910–1980) 1 kwietnia 1939
Jan Żołna-Manugiewicz (1904–1988) 1 października 1946 – 30 listopada 1955
Prof. Ksawery Piwocki 31 stycznia 1956 – 31 stycznia 1968
Dr Kazimierz Pietkiewicz (1910–1983) 1 kwietnia 1969 – 1 lipca 1974
Dr Jan Krzysztof Makulski (1938-1989) 1 marca 1974 – 1989
Dr Jan Witold Suliga 1990–2006
Małgorzata Orlewicz p.o. dyr. 2006–2008
Dr Adam Czyżewski od 2008

Wystawy stałe[edytuj | edytuj kod]

  • Zwykłe - Niezwykłe. Fascynujące kolekcje w zbiorach Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie - wystawa przygotowana na jubileusz 120-lecia Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie w 2008 roku.
  • Czas Świętowania w kulturach Polski i Europy - wystawa przygotowana na 125-lecie Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, 2013 r. Wystawa jest największą ekspozycją w historii Muzeum, prezentującą stroje, rekwizyty, obiekty religijne, użytkowe, dekoracyjne i inne przedmioty związane z tradycjami świętowania w kulturze[2].

Działy i pracownie[edytuj | edytuj kod]

  • Dział Etnografii Polski i Europy
  • Dział Etnografii Krajów Pozaeuropejskich
  • Dział Naukowo-Oświatowy
  • Muzeum dla Dzieci
  • Biblioteka
  • Dział Dokumentacji Archiwalnej i Fotograficzno-Filmowej
  • Zespół Organizacyjny, Dział Finansowo-Księgowy, Dział Kadr, Dział Gospodarczo-Techniczny
  • Dział Inwentaryzacji, Dział Konserwacji, Centralny Magazyn Zbiorów, Archiwum Zakładowe
  • Pracownia Fotograficzna, Specjalista ds. filmu

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Jan Bujak: Muzealnictwo etnograficzne w Polsce. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 1975.
  2. Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie: „Czas świętowania” – nowa wystawa stała w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie (pol.). ethnomuseum.pl. [dostęp 2015-03-31].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Czasopismo ,,Wisła" : 1888-1905
  • Zwykłe - Niezwykłe. Fascynujące kolekcje w zbiorach Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, pod red. A. Czyżewskiego, PME w Warszawie, 2008 r., ISBN 978-83-88654-76-3
  • Czas świętowania w kulturach Polski i Europy, pod red. A. Czyżewskiego, PME w Warszawie, 2013 r., ISBN 978-83-88654-42-8
  • Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie - stulecie działalności (1888-1988), red. J.K. Makulski, Warszawa 1988.
  • E. Frankowski, Zbiory etnograficzne w Polsce, ,,Lud" 1922, s. 40.
  • T.Koperska, E. Łukomska, Bibliografia do dziejów Muzeum Przemysłu i Rolnictwa za lata 1875-1939, Warszawa 1973.
  • J.K. Makulski, M.Piwocka Wystawy Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie 1949-1988, wykaz tabelaryczny, PME, Warszawa 1988.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]