Petryków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Petryków
Петрыкаў
Ilustracja
Budynek administracji (2011).
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Białoruś
Obwód Coat of arms of Homyel Voblast.svg homelski
Wysokość 138 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności

10 500[1]
Nr kierunkowy 2350
Kod pocztowy 247940
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Petryków
Petryków
Ziemia52°08′N 28°30′E/52,133333 28,500000
Portal Portal Białoruś

Petryków (białorus. Петрыкаў) − miasto na Białorusi w obwodzie homelskim. Stolica administracyjna rejonu petrykowskiego, położone na lewym brzegu Prypeci. 10,5 tys. mieszkańców (2010).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Petryków (1918).

Wg legendy miasto założone zostało na początku X wieku przez jaćwieskiego księcia Petryka. Pierwsza wzmianka w źródłach pisanych pochodzi z 1523 roku (według innego źródła jeszcze z XV w.[2]), określając je jako miasteczko w księstwie słuckim Wielkiego Księstwa Litewskiego, stanowiące własność Olelkowiczów. W pierwszej połowie XVI wieku książę Jerzy Olelkowicz zbudował tu zamek, który został zniszczony w latach 1534-1537 w czasie walk Wielkiego Księstwa Litewskiego z Państwem Moskiewskim[2]. Petryków był ważnym ośrodkiem religijnym w prawosławnej eparchii turowsko-pińskiej. Mieściła się w nim siedziba dekanatu, w XVI w. funkcjonowały cerkwie św. Mikołaja, Opieki Matki Bożej, a być może także Zmartwychwstania Pańskiego[2], natomiast w najbliższej okolicy miasta istniał ośrodek prawosławnego życia pustelniczego - Pustelnia Hoholicka[3].

W latach 1595-1596 miasteczko było dwukrotnie zdobyte przez oddziały Semena Nalewajki. Podczas powstania Chmielnickiego było jedną z baz powstańców, z której broń trafiała do sąsiednich białoruskich miast.

Od wieku XVIII do 1917 roku miasto należało do Chodkiewiczów. 16 października 1776 roku Chodkiewiczowie otrzymali od króla polskiego i wielkiego księcia litewskiego Stanisława Augusta Poniatowskiego zezwolenie na dwukrotną w ciągu roku organizację w mieście wielkich jarmarków: na święto proroka Eliasza (20 lipca zgodnie z kalendarzem gregoriańskim) oraz na święto Opieki Matki Boskiej (1 października zgodnie z kalendarzem juliańskim).

Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w hrabstwie petrykowskim w powiecie mozyrskim województwa mińskiego[4].

Po II rozbiorze Polski w 1793 miasto weszło w skład Imperium Rosyjskiego jako centrum wołosti w powiecie mozyrskim guberni mińskiej. W 1897 w mieście było około 400 domostw, 5,5 tysiąca mieszkańców, 2 szkoły, szpital, 2 cerkwie i kościół. Do 1812 istniała stacja pocztowa na trasie pocztowej Mozyrz-Dawidgródek.

Od lutego do grudnia 1916 miasto okupowane było przez wojska niemieckie. W grudniu 1917 ustanowiona zostaje władza radziecka, a miasto wchodzi w skład Białoruskiej SRR.

Od marca do grudnia 1918 wojska niemieckie ponownie okupują miasto. W okresie od kwietnia do czerwca 1920 pod kontrolą wojsk polskich. Od 17 lipca 1924 miejscowość stała się centrum rejonu petrykowskiego w składzie okręgu mozyrskiego. W 1925 roku otrzymuje status miasta. Funkcjonował tu artel zajmujący się budową barek. Od 15 stycznia 1938 centrum rejonu petrykowskiego w obwodzie poleskim. Przed wybuchem II wojny światowej zamieszkiwało tu 5,8 tys. osób. W czasie wojny hitlerowcy zgładzili około 1,2 tys mieszkańców rejonu. Miasto wyzwolone zostało 30 czerwca 1944 przez wojska I Frontu Białoruskiego.

8 stycznia 1954 obwód poleski został zlikwidowany, a miasto weszło w skład rejonu mozyrskiego obwodu homelskiego. W 1959 roku miało już 7,2 tys. mieszkańców.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miasto znajduje się 190 km na zachód od Homla, 13 km od stacji kolejowej Muliarouka na linii Kalinkowicze-Łuniniec. Siecią drogową połączone jest z Kalinkowiczami, Mozyrzem oraz Żytkowiczami.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Historyczna zabudowa miasta (koniec XIX- początek XX wieku)
  • Kaplica (początek XX w.)
  • Park (XIX w.)
  • Cerkiew pw. św. Mikołaja (1839)
  • Staroobrzędowa cerkiew Opieki Matki Bożej (XVII w.)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. a b c Mironowicz A.: Biskupstwo turowsko-pińskie w XI-XVI wieku. Trans Humana, 2011, s. 258. ISBN 978-83-61209-55-3.
  3. Mironowicz A.: Biskupstwo turowsko-pińskie w XI-XVI wieku. Trans Humana, 2011, s. 272. ISBN 978-83-61209-55-3.
  4. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 111.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]