Piet Mondrian

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piet Mondrian
Piet Mondrian 2.jpg
Piet Mondrian (1922)
Imiona i nazwisko Pieter Cornelis Mondriaan
Data i miejsce urodzenia 7 marca 1872
Amersfoort, Holandia
Data i miejsce śmierci 1 lutego 1944
Nowy Jork, Stany Zjednoczone
Narodowość holenderska
Dziedzina sztuki malarstwo
Styl neoplastycyzm
Ważne dzieła Kwitnąca jabłoń, New York City I, Broadway Boogie Woogie
Muzeum artysty Mondriaanhuis
Strona domowa
Miejsce narodzin Mondriana, obecnie muzeum "Dom Mondriaana" (Mondriaan Huis)

Piet Mondrian, właściwie Pieter Cornelis Mondriaan (ur. 7 marca 1872 w Amersfoort, Holandia, zm. 1 lutego 1944 w Nowym Jorku, Stany Zjednoczone) – malarz holenderski. Współzałożyciel grupy De Stijl (1917), twórca neoplastycyzmu, jednego z najwcześniejszych kierunków postulujących w malarstwie abstrakcję geometryczną. Operował prostymi, poziomymi i pionowymi liniami, prostokątami i kolorami podstawowymi, np. w "Kompozycji z czerwienią, żółcieniem i błękitem" (1921). Wywarł wpływ na rozwój abstrakcji w malarstwie i na architekturę XX w.

Piet Mondrian - Wiatrak 1917
Wiatrak (ok. 1917 r.)
Kompozycja Nr III. Czerwony, niebieski, zółty i czarny. 1929

Holandia (1872–1911)[edytuj]

Piet Mondrian urodził się jako drugie z pięciorga dzieci Pietera Cornelisa Mondriaana (1839–1915) i Johanny Christiny Mondriaan (1839–1909). W roku 1880 rodzina przeprowadziła się do Winterswijk, niedaleko granicy niemieckiej, gdzie ojciec podjął pracę nauczyciela rysunku. Matka Mondriana często chorowała i najstarsza siostra Christina, już w wieku ośmiu lat, musiała zajmować się domem. Ojciec, zagorzały kalwinista, często wyjeżdżał służbowo w ramach działalności kościelnej.

Od roku 1886 Mondrian uczył się rysunku u ojca oraz wuja, Fritza Mondriaana (ucznia Willema Marisa), który był już uznanym pejzażystą Szkoły Haskiej. Zgodnie z wolą ojca, Piet Mondrian miał również zostać nauczycielem rysunku. Nabył prawa do wykonywania tego zawodu i podjął pracę nauczyciela w szkole podstawowej, lecz nie czuł się do tego powołany. W roku 1892 zdecydował się wstąpić na Akademię Sztuk Pięknych w Amsterdamie.

Prace z tego okresu to głównie pejzaże, przedstawiające rodzime krajobrazy, wiatraki, rzeki i pola, w stylu impresjonizmu holenderskiego. Są to obrazy realistyczne, w których widać wpływ ówczesnych nurtów malarskich, takich jak pointylizmu i fowizmu na Mondriana.

Paryż (1911-1914)[edytuj]

W roku 1911 Mondrian przeniósł się do Paryża i zmienił nazwisko z Mondriaan na Mondrian, zrywając w ten sposób z holenderską przeszłością i intergrując się z paryską awangardą. W obrazach z tego okresu widoczne są wpływy kubistów Pabla Picasso i Georges Braque.

Holandia (1914-1919)[edytuj]

Drugi pobyt w Paryżu (1919-1938)[edytuj]

Londyn i Nowy Jork (1938-1944)[edytuj]

We wrześniu 1938 roku, w obliczu narastającego faszyzmu Mondrian opuścił Paryż i przeniósł się do Londynu. Po zajęciu Holandii i upadku Paryża w 1940 roku, wyjechał do Ameryki, gdzie pozostał aż do śmierci.

Śmierć[edytuj]

Piet Mondrian zmarł na zapalenie płuc 1 lutego 1944 roku i został pochowany na cmentarzu Cypress Hills na Brooklynie w Nowym Jorku.

Spuścizna[edytuj]

Wybrane prace[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Robert Genaille, [red.]: Słownik malarstwa holenderskiego i flamandzkiego. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1975, s. 136-138.

Linki zewnętrzne[edytuj]