Powiat wołowski

powiat wołowski
	powiat
	; Opactwo Cystersów w Lubiążu
Herb	Flaga
Państwo	Polska
Województwo	dolnośląskie
Data powstania	1 stycznia 1999
TERC	0222
Siedziba	Wołów
Starosta	Jan Janas
Powierzchnia (2025)	674,97 km²
Populacja (2024); • liczba ludności	; 45 112
• gęstość	67 os./km²
Urbanizacja	53,9%
Nr kierunkowy	71
Kod pocztowy (2025)	56–1XX
Tablice rejestracyjne	DWL
	Adres urzędu:pl. Piastowski 2; 56–100 Wołów
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gmin miejsko-wiejskich	2
Liczba gmin wiejskich	1
Liczba sołectw	95
Liczba miejscowości	119
	Położenie na mapie województwa;
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Informacje w Wikipodróżach
	Strona internetowa
	Biuletyn Informacji Publicznej

Powiat wołowski – powiat w Polsce, położony w północnej części województwa dolnośląskiego. Jego siedzibą jest miasto Wołów.

Podział administracyjny

Powiat wołowski powstał 1 stycznia 1999 roku wskutek reformy administracyjnej, której jednym z aspektów było wprowadzenie powiatów jako drugiego szczebla administracji, pomiędzy województwami i gminami^[1].

Został stworzony z części znoszonego województwa wrocławskiego^[2]^[3]. Terytorium powiatu zostało określone w kształcie identycznym do tego, jaki posiadał on przed swoją likwidacją w 1975 roku^[4]^[5]^[6].

Z powiatem wołowskim graniczą jednostki^[7]:

powiat górowski od północy,
powiat trzebnicki od wschodu,
powiat średzki od południa,
powiaty legnicki i lubiński od zachodu.

W skład powiatu wchodzą 3 gminy: 2 miejsko-wiejskie oraz 1 wiejska. Na jego terenie położone są 2 miasta: Brzeg Dolny oraz Wołów^[8].


Gmina^[8]				Pow. (2025)^[9]	Ludność (2024)^[9]	Siedziba^[10]
TERYT	Typ	Nazwa		Pow. (2025)^[9]	Ludność (2024)^[9]	Siedziba^[10]
0222013	miejsko-wiejska		Brzeg Dolny	94,40	15 992	Brzeg Dolny
0222022	wiejska		Wińsko	249,48	7786	Wińsko
0222033	miejsko-wiejska		Wołów	331,09	21 334	Wołów

Od chwili powstania powiatu, doszło do dwóch nieudanych próby zmiany jego granic. Pod koniec 2018 roku, Rada Gminy Miękinia w powiecie średzkim wystąpiła o włączenie w swoje granice części wsi Pysząca z gminy Brzeg Dolny^[11]. Z kolei w 2020 roku, władze gminy Wińsko rozpoczęły starania o przyłączenie do powiatu lubińskiego^[12]. Obydwa wnioski zostały zaopiniowane przez MSWiA negatywnie – odpowiednio w 2019^[13] i 2021 roku^[14].

Pokrycie terenu

Powiat wołowski według danych z 2025 roku zajmował powierzchnię 674,97 km², co stanowiło 3,4% powierzchni województwa dolnośląskiego. Pod względem powierzchni zajął 16. lokatę spośród 26 powiatów w województwie oraz 231. miejsce wśród 314 powiatów Polski^[15]. Największą część powierzchni powiatu zajmowały grunty rolne (57,3%) oraz leśne (36,1%). Zabudowanych i zurbanizowanych było 5,1% terenów, zaś pod wodami znajdowało się ich 1,2%^[16].

**Pokrycie terenu w powiecie wołowskim**
stan na 1 stycznia 2025^[16]

Demografia

Liczba mieszkańców w powiecie wołowskim w latach 1998–2024
Źródło: Bank Danych Lokalnych^[17]. Stan w dniu 31 grudnia.

Według stanu z 31 grudnia 2024 roku w powiecie wołowskim zamieszkiwało 45 112 mieszkańców: 23 054 kobiety (51,1% ludności) i 22 058 mężczyzn (48,9%), czyli 1,6% ludności województwa dolnośląskiego. Gęstość zaludnienia w powiecie wyniosła 67 osób na km². Pod względem ludności powiat wołowski zajął w 2024 roku 20. miejsce spośród 26 powiatów w województwie oraz 250. lokatę wśród 314 powiatów Polski^[15].

Wskaźnik urbanizacji wyniósł 53,9%; w miastach w tym dniu mieszkało 24 337 osób, zaś na wsi 20 775 osób^[17].

**Sytuacja demograficzna w powiecie wołowskim**
stan na 31 grudnia 2024^[17]

**Piramida wieku mieszkańców powiatu wołowskiego**
stan na 31 grudnia 2024^[17]

Gospodarka

W końcu września 2019 roku liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie obejmowała około 1,8 tys. mieszkańców, co stanowiło stopę bezrobocia na poziomie 10,5% do aktywnych zawodowo^[18].

Starostowie wołowscy

Na podstawie źródła^[19]:

Jacek Włosek (9 listopada 1998 – 30 lipca 2001),
Jerzy Więcławski (30 lipca 2001 – 14 grudnia 2006),
Maciej Nejman (14 grudnia 2006 – 9 grudnia 2010),
Marek Gajos (9 grudnia 2010 – 15 grudnia 2014),
Maciej Nejman (15 grudnia 2014 – 27 listopada 2018),
Janusz Dziarski (27 listopada 2018 – 7 maja 2024),
Jan Janas (od 7 maja 2024)^[20].

Przypisy

↑ Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603).
↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz. U. z 1996 r. Nr 130, poz. 612).
↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652).
↑ Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych : stan w dniu 1 I 1974 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, 1974, s. 219.
↑ Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1974 r. do 1 I 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, marzec 1975, s. 2-3 [dostęp 2025-08-27] (pol.).
↑ Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1975 r. do 31 V 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, sierpień 1975, s. 1-3 [dostęp 2025-08-27] (pol.).
↑ Państwowy Rejestr Granic (PRG) [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-08-27] (pol.).
↑ ^a ^b Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 157, poz. 1031).
↑ ^a ^b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025, tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin [dostęp 2025-08-27] (pol.).
↑ Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. z 2017 r. poz. 853).
↑ Uchwała nr XLVI/501/18 Rady Gminy Miękinia z dnia 26 października 2018 r. w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zmianę granic administracyjnych Gminy Miękinia [online], Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Miękini, 26 października 2018, załącznik nr 1, s. 2-3 [dostęp 2025-08-22] (pol.).
↑ AndrzejA. Andrzejewski AndrzejA., Gmina Wińsko: Radni za przeniesieniem do powiatu lubińskiego [online], Radio Wrocław, 27 lutego 2020 [dostęp 2025-08-27] (pol.).
↑ Uzasadnienie do projektu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta [online], Rządowe Centrum Legislacji, 26 lipca 2019, s. 15-16 [dostęp 2025-08-22] (pol.).
↑ Uzasadnienie do projektu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2021 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta [online], Rządowe Centrum Legislacji, 30 lipca 2021, s. 32-35 [dostęp 2024-10-01] (pol.).
↑ ^a ^b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025, tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu [dostęp 2025-08-27] (pol.).
↑ ^a ^b Powiatowe zbiorcze zestawienie danych dotyczących gruntów wg stanu na dzień 1 stycznia 2025 (woj. dolnośląskie, pow. wołowski). [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-08-27] (pol.).
↑ ^a ^b ^c ^d Bank Danych Lokalnych [online], Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2025-08-27] (pol.).
↑ GUS, Bezrobotni zarejestrowani i stopa bezrobocia. Stan w końcu września 2019 r. [online], stat.gov.pl [dostęp 2019-11-29] (pol.).
↑ Rafał Rudka, Joanna Gryboś-Chechelska, Tomasz Smaś: Słownik biograficzny współczesnych starostów. T. I: Starostowie województwa dolnośląskiego. Warszawa: Związek Powiatów Polskich, 2022, s. 37. ISBN 978-83-62251-80-3. [dostęp 2024-03-18].
↑ Jan Janas starostą powiatu wołowskiego [online], www.tuwroclaw.com [dostęp 2024-05-21] (pol.).

[1] Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603).

[2] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz. U. z 1996 r. Nr 130, poz. 612).

[rozp_powiaty-3] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652).

[4] Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych : stan w dniu 1 I 1974 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, 1974, s. 219.

[5] Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1974 r. do 1 I 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, marzec 1975, s. 2-3 [dostęp 2025-08-27] (pol.).

[6] Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1975 r. do 31 V 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, sierpień 1975, s. 1-3 [dostęp 2025-08-27] (pol.).

[7] Państwowy Rejestr Granic (PRG) [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-08-27] (pol.).

[TERYT-8] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 157, poz. 1031).

[gminy_2025-9] Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025, tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin [dostęp 2025-08-27] (pol.).

[10] Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. z 2017 r. poz. 853).

[11] Uchwała nr XLVI/501/18 Rady Gminy Miękinia z dnia 26 października 2018 r. w sprawie wystąpienia z wnioskiem do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zmianę granic administracyjnych Gminy Miękinia [online], Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Miękini, 26 października 2018, załącznik nr 1, s. 2-3 [dostęp 2025-08-22] (pol.).

[12] AndrzejA. Andrzejewski AndrzejA., Gmina Wińsko: Radni za przeniesieniem do powiatu lubińskiego [online], Radio Wrocław, 27 lutego 2020 [dostęp 2025-08-27] (pol.).

[13] Uzasadnienie do projektu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2019 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta [online], Rządowe Centrum Legislacji, 26 lipca 2019, s. 15-16 [dostęp 2025-08-22] (pol.).

[14] Uzasadnienie do projektu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2021 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta [online], Rządowe Centrum Legislacji, 30 lipca 2021, s. 32-35 [dostęp 2024-10-01] (pol.).

[powiaty_2025-15] Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025, tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu [dostęp 2025-08-27] (pol.).

[pokrycie_terenu-16] Powiatowe zbiorcze zestawienie danych dotyczących gruntów wg stanu na dzień 1 stycznia 2025 (woj. dolnośląskie, pow. wołowski). [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2025-08-27] (pol.).

[BDL-17] Bank Danych Lokalnych [online], Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2025-08-27] (pol.).

[18] GUS, Bezrobotni zarejestrowani i stopa bezrobocia. Stan w końcu września 2019 r. [online], stat.gov.pl [dostęp 2019-11-29] (pol.).

[19] Rafał Rudka, Joanna Gryboś-Chechelska, Tomasz Smaś: Słownik biograficzny współczesnych starostów. T. I: Starostowie województwa dolnośląskiego. Warszawa: Związek Powiatów Polskich, 2022, s. 37. ISBN 978-83-62251-80-3. [dostęp 2024-03-18].

[20] Jan Janas starostą powiatu wołowskiego [online], www.tuwroclaw.com [dostęp 2024-05-21] (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

Miasta na prawach powiatu	Jelenia Góra Legnica Wałbrzych Wrocław (siedziba)
Powiaty	bolesławiecki dzierżoniowski głogowski górowski jaworski kamiennogórski karkonoski kłodzki legnicki lubański lubiński lwówecki milicki oleśnicki oławski polkowicki strzeliński średzki świdnicki trzebnicki wałbrzyski wołowski wrocławski ząbkowicki zgorzelecki złotoryjski
Miasta	Wrocław Wałbrzych Legnica Jelenia Góra Lubin Głogów Świdnica Bolesławiec Oleśnica Oława Dzierżoniów Zgorzelec Bielawa Kłodzko Świebodzice Polkowice Jawor Nowa Ruda Lubań Kamienna Góra Bogatynia Jelcz-Laskowice Strzegom Ząbkowice Śląskie Boguszów-Gorce Złotoryja Trzebnica Brzeg Dolny Chojnów Wołów Strzelin Góra Milicz Siechnice Syców Kowary Środa Śląska Kudowa-Zdrój Bystrzyca Kłodzka Oborniki Śląskie Lwówek Śląski Ziębice Chocianów Kąty Wrocławskie Sobótka Pieszyce Żarów Twardogóra Żmigród Gryfów Śląski Polanica-Zdrój Piława Górna Głuszyca Szklarska Poręba Piechowice Lubawka Przemków Pieńsk Ścinawa Szczawno-Zdrój Jaworzyna Śląska Lądek-Zdrój Bolków Bierutów Kamieniec Ząbkowicki Olszyna Karpacz Nowogrodziec Duszniki-Zdrój Leśna Świeradów-Zdrój Zawidów Mieroszów Mirsk Prochowice Wojcieszów Niemcza Węgliniec Wąsosz Złoty Stok Międzylesie Bardo Międzybórz Radków Wiązów Prusice Miękinia Świerzawa Lubomierz Wleń
Inne zagadnienia	Podział administracyjny Herb Flaga

Miasta	Brzeg Dolny Wołów
Gminy miejsko-wiejskie	Brzeg Dolny Wołów
Gminy wiejskie	Wińsko

Przynależność wojewódzka	woj. wrocławskie
Miasta (1945-75)	Brzeg Dolny (do 1945 i od 1954) Chobienia (do 1945) Ścinawa (do 1972 →) Uraz (do 1945) Wińsko (do 1945) Wołów
Gminy wiejskie (1945-54 i 1973-75)	Brzeg Dolny Chobienia (do 1954) Krzelów Lubiąż (od 1973) Mojęcice (do 1954) Ścinawa (do 1954) Wińsko Wołów
Gromady (1954-72)	Brzeg Dolny (1954) Brzeg Dolny (1960-72) Chobienia (1954-72) Głębowice (1954-72) Górzyn (1954-59) Gryżyce (1954-59) Jodłowice (1954-59) Kębłów (1954-71) Krzelów (1954-72) Krzydlina Wielka (1954-61) Lubiąż (1954-72) Małowice (1954-71) Moczydlnica Klasztorna (1954-59) Mojęcice (1954-61) Pełczyn (1961-71) Piskorzyna (1954-59) Pogalewo Wielkie (1954-61) Radecz (1954-59) Rudawa (1954-61) Stary Wołów (1954-61) Stęszów (1954-61) Ścinawa (1954-72) Tymowa (1954-72) Uraz (1954 →) Wińsko (1954-72) Wołów (1954-72) Zaborów (1954-72)