Powiat wałbrzyski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powiat wałbrzyski
powiat
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
TERYT 0221
Siedziba Wałbrzych
Starosta Jacek Cichura
Powierzchnia 430,22[1] km²
Populacja (01.01.2012)
• liczba ludności

58 821[1]
• gęstość 136,72 os./km²
Tablice rejestracyjne DBA
Adres urzędu:
Al. Wyzwolenia 24
58-300 Wałbrzych
Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin miejskich 3
Liczba gmin miejsko-wiejskich 2
Liczba gmin wiejskich 3
Położenie na mapie województwa
POL powiat wałbrzyski map.svg
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powiat wałbrzyski
Powiat wałbrzyski
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Powiat wałbrzyski
Powiat wałbrzyski
Ziemia 50°47′N 16°17′E/50,783333 16,283333
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Powiat wałbrzyskipowiat w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, utworzony w 1999 r. w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Wałbrzych.

Gmach Starostwa Powiatowego w Wałbrzychu przy Al. Wyzwolenia, dawny Urząd Wojewódzki

W skład powiatu wchodzą:

Położenie[edytuj]

Graniczy z powiatami:

Rada Powiatu[edytuj]

Ugrupowanie Kadencja 2002-2006 [2] Kadencja 2006-2010 [3] Kadencja 2010-2014 [4] Kadencja 2014-2018 [5]
Sojusz Lewicy Demokratycznej 7 (SLD-UP) 7 (LiD) 8 -
Polskie Stronnictwo Ludowe 2 - - 4
Nasz Powiat 10 - - -
Prawo i Sprawiedliwość - 7 3 3
Platforma Obywatelska - 7 11 8
Obywatelskie Forum Samorządowe - 1 - -
KWW Alicji Rosiak - 7 - -
Wałbrzyska Wspólnota Samorządowa - - 7 -
Nasz Powiat - - - 2

Historia[edytuj]

Powiat utworzono w 1999 roku. W 2002 r. do powiatu wałbrzyskiego włączono Wałbrzych, będący do tej pory miastem na prawach powiatu[6]. Wałbrzych ponownie został wyłączony z powiatu wałbrzyskiego i stał się miastem na prawach powiatu z dniem 1 stycznia 2013 roku[7].

Podział administracyjny[edytuj]

Gmina Typ Powierzchnia
(km²)
Ludność
(2006)
Siedziba
Boguszów-Gorce miejska 27,0 16 687  
Gmina Głuszyca miejsko-wiejska 61,9 9318 Głuszyca
Gmina Mieroszów miejsko-wiejska 76,2 7560 Mieroszów
Gmina Walim wiejska 78,8 5698 Walim
Szczawno-Zdrój miejska 14,7 5506  
Jedlina-Zdrój miejska 17,5 5116  
Gmina Czarny Bór wiejska 66,3 4828 Czarny Bór
Gmina Stare Bogaczowice wiejska 86,9 4108 Stare Bogaczowice

Demografia[edytuj]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 186 104 100 97 840 52,57 88 264 47,43
Miasto 166 154 89,28 87 648 47,10 78 506 42,18
Wieś 19 950 10,72 10 192 5,48 9758 5,24
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu wałbrzyskiego w 2014 roku[8].


Piramida wieku powiat walbrzyski.png

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj]

Boguszów-Gorce[edytuj]

Zabytki wpisane do Rejestru Zabytków:

  • kościół paraf. pw. Świętej Trójcy
  • kościół polskokatolicki pw. św. Pawła Apostoła (parafialny), ul. Adama Mickiewicza 2
  • kościół ewangelicki ul. Kasprzaka 13
  • dom kantora kościół ewangelicki, ul. K. Marksa 2
  • dom Diakonistek, ul. Kasprzaka 7
  • ratusz, Pl. Odrodzenia 1
  • dom cechu gwarków, ul. Fornalskiej 31
  • dom mieszkalny, ul. Fornalskiej 9
  • dom mieszkalny, ul. Fornalskiej 37
  • zabudowa powierzchni szybu Witold (3 obiekty – nadszybie, maszynownia, hala kompresorów (Gorce)
  • wieża nadszybowa szybu Józef, Kuźnice
  • kaplica na cmentarzu komunalnym, ul. 1 Maja
  • klasztor Sióstr Elżbietanek, ul. Wł. Jagiełły 4
  • stajnie z częścią mieszkalną, ul. Kolejowa 33
  • Siedziba Bractwa Strzeleckiego, ob. bud. produkcyjny ZPO Rafio, ul. 1 Maja 55
  • hotel z salą koncertową, ob. bud. biurowo-prod. ZPO Rafio, ul. Kolejowa 13
  • dworzec PKP, ul. Dworcowa 6
  • kościół poewangelicki, ob. polskokatolicki (filialny), ul. Kościuszki (Gorce)
  • dworzec PKP (Gorce)
  • budynek łaźni szybu Witold (Gorce)
  • hala kompresorów szybu Witold (Gorce)
  • hala maszyny wyciągowej szybu Witold (Gorce)
  • kościół paraf. pw. Niepokalanego Pocz. NMP (Kuźnice)
  • plebania, ul. Żeromskiego 23 (Kuźnice)
  • kaplica mszalna pw. NSPJ i dom mieszkalny, ul. Górnicza 31 (Kuźnice)
  • willa Treutla, ob. Nadleśnictwo Wałbrzych, ul. Miła 2 (Kuźnice)
  • kościół pomocniczy pw. Św. Barbary (Stary Lesieniec),

Gmina Czarny Bór[edytuj]

Zabytki wpisane do Rejestru Zabytków:

  • zamek-ruina
  • pałac, ob.szpital
  • oficyna 1 w zespole pałacowym
  • oficyna 2 w zespole pałacowym
  • spichlerz ul. Parkowa 6
  • park
  • kościół fil. pw. św. Jadwigi
  • zamek Wojaczów – ruina
  • kościół fil. pw. M.B. Częstochowskiej
  • dwór, nr 67
  • park dworski
  • kościół paraf. pw. Zwiastowania NMP

Głuszyca[edytuj]

Zabytki wpisane do Rejestru Zabytków:

  • kościół paraf. pw. Królowej Korony Pol
  • kościół pomoc. pw. Wniebowzięcia NMP
  • pałac, ul. Grunwaldzka 41
  • gospoda" Pod Jeleniem " ul. Grunwaldzka 44
  • willa, ul. Grunwaldzka 21
  • kościół fil. pw. Narodzenia NMP
  • zamek Rogowiec-ruina
  • dom mieszkalny, ul. Spółdzielców 2 (d. nr 66)
  • zamek Radosna-ruina
  • dom mieszkalny (ryglowy), ul. Turystyczna 13
  • kościół fil. pw. MB Śnieżnej
  • dom mieszkalny, ul. Świerkowa 10

Inne zabytki:

  • plebania, ul. Kłodzka 56
  • willa, ul. Grunwaldzka 15
  • willa, ul. Grunwaldzka 36
  • willa, ul. Parkowa 7
  • willa fabrykanta, ul. Parkowa 9
  • willa fabrykancka, ul. Włókniarzy
  • dworzec PKP
  • wiata peronowa w zespole dworca
  • wiadukt kolejowy, przed dworcem kolejowym
  • most kolejowy, ul. Kłodzka
  • bud. Browaru, ul. Kłodzka 17
  • bud. warowni w zespole browaru, ul. Kłodzka 17
  • dwór, ul. Wiejska 29
  • remiza strażacka, ul. Świerkowa 41

Jedlina-Zdrój[edytuj]

Zabytki wpisane do Rejestru:

  • pałac, 2 oficyny, park, ul. Zamkowa
  • pałac ul. Noworudzka 15
  • poczta, ul. Warszawska 6
  • Dom Zdrojowy, pl. Zdrojowy 1
  • zespół zieleni uzdrowiskowej
  • dom mieszkalny, ul. Chojnowska 12
  • willa ul. Cmentarna 1
  • dom mieszkalny, ul. Jasna 4
  • dom mieszkalny, ul. Jasna 8
  • willa ul. Piastowska 7
  • dom mieszkalny, ul. Piękna 7
  • dom mieszkalny, ul. Wałbrzyska 1
  • dom mieszkalny, ul. Warszawska 2
  • dom mieszkalny, pl. Zdrojowy 8
  • dworzec kolejowy ul. Dworcowa (Jedlinka Dolna)
  • dworzec kolejowy (Kamieńsk)

Gmina Mieroszów[edytuj]

  • kościół paraf. pw. św. Michała Archanioła
  • plebania, ul. Kościelna 10
  • d.szkoła katolicka, ob. dom katechetyczny, ul. Kościelna 9
  • d.szkoła ewangelicka, ob. dom mieszkalny, ul. Kościelna 6
  • Dom Pastora, ob. dom mieszkalny, ul. Kościelna 8
  • dwór Bractwa Strzeleckiego, ob. dom mieszkalny, ul. Strzelców 1
  • dom handlowy Firmy Schmidts Wittwe & Sochne, ob. ratusz, pl. Niepodległości 1
  • d. sąd. ob. szkoła, ul. Żeromskiego 30
  • poczta, ul. Dąbrowszczaków 9
  • dom mieszkalny, pl. Niepodległości 3/4
  • dom mieszkalny, pl. Niepodległości 5
  • fasada domu, pl. Niepodległości 6
  • dom mieszkalny, pl. Niepodległości 7
  • dom mieszkalny, pl. Niepodległości 17
  • dom mieszkalny, pl. Niepodległości 27
  • d. tkalnia Helda, bud. adm., ob. żłobek, ul. Wolności 27
  • kuźnia z wyposażeniem nr 28
  • kościół fil. pw. św. Jadwigi
  • cerkiew prawosławna pw. św. Michała Archanioła (parafialna), Sokołowsko
  • Sanatorium "Grunwald", ul. Słoneczna 4
  • założenie parkowe
  • kościół fil. pw. Wniebowzięcia NMP
  • kościół poewangelicki
  • karczma ob. dom mieszkalny nr 110
  • stodoła nr 16

Gmina Stare Bogaczowice[edytuj]

  • zamek Cisy - ruina
  • kościół par. pw. św. Rodziny
  • wiatrak holenderski
  • kościół fil. pw. M.B. Częstochowskiej
  • kościół fil. pw. M.B
  • kaplica św. Anny
  • kościół powangelicki
  • klasztor pocysterski
  • kościół par. pw. Józefa Obl.
  • cmentarz p.kościele par.
  • dzwonnica cmentarna
  • pałac
  • kościół fil. pw. MB Bolesnej
  • park

Szczawno-Zdrój[edytuj]

  • zespół zabudowań zdrojowych:
  1. Pawilon handlowy,
  2. Teatr
  3. Klub Kuracjusza,
  4. Pijalnia.
  5. Hala spacerowa,
  6. Muszla koncertowa,
  7. Altana nad źródłem
  • zespół szybu Tytus
  • wieża widokowa wzgórza Giedymina
  • Park Zdrojowy im. H. Wieniawskiego
  • Park Szwedzki
  • pawilon usługowo-handlowy – ul. Kościuszki 50
  • willa – ul. Kolejowa 8

Gmina Walim[edytuj]

  • kościół par. pw. Jakuba Apostoła
  • kościół fil. pw. MB Bolesnej
  • dzwonnica cmentarna
  • kościół fil. pw. św. Anny
  • kościół fil. pw. św. Rodziny
  • kościół fil. pw. św. Joachima i Anny
  • kościół poewangelicki obecnie filia Maksymiliana Kolbe (Rzeczka)
  • kościół par. pw. Serca Jezusa
  • kościół pw. św. Barbary
  • kaplica Seylerów (przy kościele)
  • kaplica Klingerba ul. 3 Maja
  • kościół fil. pw. Maksymiliana Kolbe
  • zamek Grodno
  • kościół fil. pw. św. Krzyża
  • dwór ul. Główna 13
  • dworzec kolejowy
  • zapora wodna na jez. Bystrzyckim
  • park przy sanatorium "Poranek"

Wydarzenia kulturalne i sportowe[edytuj]

  • Majówka

Przypisy

  1. a b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2012 r. (stan w dniu 1 stycznia 2012
  2. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe. wybory2002.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  3. Geografia wyborcza - Wybory samorządowe - Państwowa Komisja Wyborcza. wybory2006.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  4. Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo dolnośląskie - Powiat wałbrzyski. wybory2010.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  5. Artur Szałkowski: Rada Powiatu Wałbrzyskiego - oficjalne wyniki wyborów. [dostęp 2015-10-13].
  6. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2002 r. ws. połączenia miasta na prawach powiatu Wałbrzych z powiatem wałbrzyskim (Dz. U. z 2002 r. Nr 93, poz. 821)
  7. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2012 roku w sprawie przywrócenia miastu Wałbrzych statusu miasta na prawach powiatu oraz ustalenia granic powiatu wałbrzyskiego (Dz. U. z 2012 r. poz. 853)
  8. http://www.polskawliczbach.pl/powiat_walbrzyski, w oparciu o dane GUS.