Przejazd kolejowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Polski krzyż św. Andrzeja jednotorowy (G-3: krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym jednotorowym)
Polski krzyż św. Andrzeja wielotorowy (G-4: krzyż św. Andrzeja przed przejazdem kolejowym wielotorowym)
Przejazd kolejowy kat. A w Leżajsku, na linii kolejowej nr 68 Lublin – Przeworsk
Przejazd kolejowy w Finlandii
Przejazd kolejowy w Szwecji

Przejazd kolejowyskrzyżowanie w jednym poziomie linii kolejowej z drogą publiczną lub prywatną lub przejściami przeznaczonymi dla ludzi, zwierząt, pojazdów lub maszyn, z wyłączeniem przejść między peronami w obrębie stacji i przejść po torach przeznaczonych dla pracowników[1].

Przejazd kolejowy z czynnym systemem zabezpieczeń to przejazd kolejowy, na którym przez uruchomienie urządzeń fizycznych lub ostrzeżeń przy użyciu sprzętu stałego na przejazdach, użytkownicy są zabezpieczeni lub ostrzegani przed nadjeżdżającym pociągiem[1].

Przejazd kolejowy z biernym systemem zabezpieczeń to przejazd kolejowy bez żadnego systemu ostrzegania lub zabezpieczeń uruchamianego, gdy przekroczenie przejazdu nie jest bezpieczne dla użytkownika[1].

Jeśli z torem krzyżuje się chodnik, to takie skrzyżowanie nazywa się przejściem kolejowym. Przejazdy i przejścia umożliwiają bezpieczne przekraczanie linii kolejowych, choć obecnie na ważnych drogach i liniach kolejowych o dużym natężeniu ruchu dąży się do budowy wiaduktów. Przejazd kolejowy musi spełniać warunki techniczne, dotyczące widoczności, oświetlenia, pochylenia drogi przy podjeździe do przejazdu, kąta skrzyżowania drogi z torem i inne.

Przejazdy kolejowe można podzielić ze względu na liczbę torów na:

  • jednotorowe,
  • wielotorowe.

Przejazdy kolejowe w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej[2] przejazdy kolejowe dzielą się na sześć kategorii:

  • A – przejazdy użytku publicznego z rogatkami lub przejazdy użytku publicznego bez rogatek, na których ruch na drodze kierowany jest sygnałami nadawanymi przez pracowników kolejowych, a w wyjątkowych przypadkach przez obsługę pociągu lub innych pracowników, posiadających uprawnienia do kierowania ruchem na przejazdach kolejowych
  • B – przejazdy użytku publicznego z samoczynną sygnalizacją świetlną i z półrogatkami
  • C – przejazdy użytku publicznego z samoczynną sygnalizacją świetlną lub uruchamianą przez pracowników kolei
  • D – przejazdy użytku publicznego bez rogatek i półrogatek i bez samoczynnej sygnalizacji świetlnej
  • E – przejścia użytku publicznego
  • F – przejazdy i przejścia użytku niepublicznego

Kategoria przejazdu zależy od liczby torów głównych, a także od iloczynu ruchu i prędkości pociągów[3].

Wszystkie przejazdy, w zależności od kategorii, są zabezpieczone ostrzegawczymi znakami drogowymi, sygnalizacją świetlną i dźwiękową oraz rogatkami lub półrogatkami.

Przejazdy kategorii A mogą być zabezpieczone rogatkami z obsługą na miejscu, zabezpieczone rogatkami z obsługą z odległości - wszystkie obsługuje dróżnik przejazdowy, dyżurny ruchu, nastawniczy lub zwrotniczy (jeżeli rogatki nie są widoczne z posterunku to stosuje się urządzenia telewizji przemysłowej (monitoring)), albo też przejazd tej kategorii zabezpiecza drużyna pociągowa lub obsługa pojazdu pomocniczego.

Do kategorii E zalicza się przejścia użytku publicznego zamykane na czas przejeżdżania pojazdu szynowego rogatkami lub za pomocą furtek albo ogrodzone kołowrotkami (tzw. labirynty) lub barierkami.

Do kategorii F zalicza się przejazdy i przejścia użytku niepublicznego, z których korzystanie następuje na podstawie umowy zawartej między zarządem kolei a użytkownikiem przejazdu lub przejścia. Przejazdy i przejścia zwykle są wyposażone w rogatki stale zamknięte, otwierane przez użytkowników w razie potrzeby.

Według stanu na dzień 11 lutego 2015 r. w Polsce funkcjonowały 15 403 przejazdy (2596 kategorii A, 864 B, 1316 C, 9373 D, 528 E oraz 726 F)[4].

Przejazd uważa się za obsługiwany na miejscu, jeżeli stanowisko do jego obsługi znajduje się w odległości do 60 m. Na przejazdach obsługiwanych z odległości stosuje się gong lub inny sygnał dźwiękowy ostrzegający o opuszczania się rogatek na 8 sekund przed rozpoczęciem ich opuszczania. Przejazd może być obsługiwany z maksymalnej odległości 1000 metrów, chyba że stosowany jest nadzór telewizji przemysłowej. Przejazdy kategorii B i C są mogą być chronione tarczami ostrzegawczymi przejazdowymi wyświetlającymi sygnał Osp, który informuje maszynistę pojazdu kolejowego o działaniu bądź awarii urządzeń ostrzegawczych.

Kierowca zbliżający się do przejazdu kolejowego ma obowiązek zachować szczególną ostrożność[5], zaś maszynista pociągu jest zobowiązany do podania syreną jednokrotnego sygnału Rp 1 „Baczność” przy wskaźniku W 6a oraz wielokrotnego sygnału Rp 1 „Baczność” od wskaźnika W 6b, ustawianym przed wszystkimi przejazdami i przejściami kolejowymi. W przypadku przejazdów na których ograniczenie prędkości pociągu wynosi do 20 km/h maszynista jest zobowiązany podawać sygnał Rp 1 „Baczność” dodatkowo, tj. niezależnie od wskaźnika W 6a lub W 6b[6].

Przed wszystkimi przejazdami na których jest brak obsługi, uszkodzona samoczynna sygnalizacja przejazdowa, przekroczony iloczyn ruchu, duża wypadkowość, brak łączności dyżurnego ruchu z dróżnikiem przejazdowym obowiązują ograniczenia prędkości pociągów do 20 km/h. Ponadto ograniczenia prędkości pociągów na przejazdach obowiązują z powodu ograniczonej widzialności, w tym widzialności z miejsca obsługi lub niedostosowania urządzeń samoczynnej sygnalizacji przejazdowej do prędkości rozkładowej. Wszystkie powyższe ograniczenia obowiązują tylko dla czoła pociągu.

Istnieją przejazdy kategorii A lub D obsługiwane przez drużynę pociągową lub obsługę pojazdu pomocniczego. Przed takimi przejazdami pociąg zatrzymuje się, drużyna pociągowa lub obsługa pojazdu pomocniczego opuszcza rogatki (kat. A) albo wstrzymuje ruch sygnałem D 7 (kat. D), następnie kontynuuje jazdę, względnie po przejeździe podnosi rogatki.

Obecnie prowadzona jest w Polsce kampania Bezpieczny przejazd, która propaguje wśród kierowców i pieszych, oraz rowerzystów i innych uczestników ruchu wzorce prawidłowego zachowania się na przejazdach kolejowych lub przejściach.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Raport w sprawie bezpieczeństwa na kolei w Polsce za 2012 rok. Dziennik Urzędowy Ministra Infrastruktury i Rozwoju, wrzesień 2013. [dostęp 2015-01-06]. s. 73.
  2. Dz. U. z 1996 r. Nr 33, poz. 144.
  3. Przejazd (w poziomie szyn). W: Leksykon Terminów Kolejowych [on-line]. Kolejpedia. [dostęp 2015-01-06].
  4. [Baza Przejazdów Kolejowych – PKP Polskie Linie Kolejowe S. A.]
  5. Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602.
  6. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. z 2005 r. Nr 172, poz. 1444).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]