Rząska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rząska
wieś
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Zabierzów
Liczba ludności (2013) 2344
Strefa numeracyjna 12
Kod pocztowy 30-199
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0343912
Położenie na mapie gminy Zabierzów
Mapa lokalizacyjna gminy Zabierzów
Rząska
Rząska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rząska
Rząska
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Rząska
Rząska
Położenie na mapie powiatu krakowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krakowskiego
Rząska
Rząska
Ziemia50°05′50″N 19°50′25″E/50,097222 19,840278

Rząskawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów przy linii kolejowej 133 KrakówKatowice.

Integralne części miejscowości: Podkamyk, Za Gajem[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1388 roku, wówczas właścicielami osady byli Sułek i Nawoj, rycerze z rodu Toporczyków, a także Mikołaj syn Salomona z Krakowa[2].

Wzmianka o wsi z 1523 roku: „Zygmunt I, król polski stwierdza, że Stanisław ze Sprowy, kasztelan żarnowski, wypożyczył 400 złotych od mniszek klasztoru św Agnieszki na Stradomiu i ubezpieczył pożyczkę na wsi Rząska”[3].

Rząska należała do parafii św. Szczepana w Krakowie. W 1887 r. w Rząsce wybudowano małą kaplicę. Po wojnie przypisano Rząskę do parafii pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w sąsiednich Mydlnikach.

We wrześniu 1976 r. Rząskę wizytował ksiądz kardynał Karol Wojtyła, który wygłosił wówczas uroczystą homilię. [4]

W 1979 r. ksiądz kardynał Franciszek Macharski erygował parafię pw. św. Antoniego z Padwy w Rząsce. 31 października 1981 wmurowano kamień węgielny pod świątynię i rozpoczęto budowę, która trwała do 1984. [5]


W latach 1975–1998 Rząska administracyjnie znajdowała się w województwie krakowskim.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Figury:

  • św. Jana Nepomucena z przełomu XVIII / XIX wieku,
  • Chrystus Ecce Homo i Matka Boska Bolesna z XVIII wieku.

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Uroczysko w Rząsce, częściowo położone w Rząsce, a częściowo w gminie Kraków, zajmuje około 59 ha. Celem jego utworzenia była ochrona fiołka bagiennego – gatunku zagrożonego wyginięciem, który w roku 2001 został wpisany na listę Polskiej Czerwonej Księgi Roślin. Użytek chroni także pozostałość ekosystemów leśnych oraz wodnych na tym terenie.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Klub piłkarski LKS Wisła Rząska założony w 1925 roku[6].

W Rząsce mieszczą się również dwie stadniny koni Uniwersytetu Rolniczego[7].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Do centrum wsi można dojechać autobusami aglomeracyjnymi obsługiwanymi przez MPK S.A. w Krakowie:

Na obrzeżu (Podkamycze, ul. Balicka) można dojechać autobusami aglomeracyjnymi:

  • 208 na trasie Dworzec Główny Wschód – Rząska, ul. Balicka – Kraków Airport
  • 218 na trasie Bronowice Małe – Rząska, ul. Balicka – Zabierzów Młyn
  • 226 na trasie Bronowice Małe – Rząska, ul. Balicka – Chrosna pętla

Dojazd umożliwia również kolej poprzez przystanki kolejowe, znajdujący się na granicy z Rząską Kraków Mydlniki-Wapiennik, oraz zabierzowski Kraków Business Park.

Osoby związane z miejscowością[edytuj | edytuj kod]

Mieszkańcami miejscowości są m.in.: Anna Dymna[8], Tomasz Frankowski. Czesław Dźwigaj ma w Rząsce pracownię rzeźbiarską[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marian Kornecki, Sztuka sakralna, Natura i kultura w krajobrazie Jury, Wydawnictwo Zarządu Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych, 1993.
  • Historia wsi

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]