Anna Dymna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Anna Dymna
Anna Dymna z Nagrodą im. Andrzeja Bączkowskiego, 2007.
Anna Dymna z Nagrodą im. Andrzeja Bączkowskiego, 2007.
Data i miejsce urodzenia 20 lipca 1951
Legnica
Zawód aktorka
Współmałżonek 1. Wiesław Dymny
2. Zbigniew Szota
3. Krzysztof Orzechowski
Lata aktywności od 1969
Zespół artystyczny
Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Medal „Milito Pro Christo” Order Uśmiechu Order Ecce Homo

Anna Dymna z domu Dziadyk (ur. 20 lipca 1951 w Legnicy) – polska aktorka teatralna i filmowa, działaczka społeczna, założycielka i prezes Fundacji Anny Dymnej „Mimo Wszystko”.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończyła VII Liceum Ogólnokształcące im. Zofii Nałkowskiej w Krakowie. Absolwentka Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie (1973). Od 1990 jest wykładowczynią na tej uczelni. Od 1973 związana z krakowskim Starym Teatrem. Zadebiutowała w 1969 w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie w roli Isi i Chochoła w Weselu Stanisława Wyspiańskiego (w reż. Lidii Zamkow).

Anna Dymna często podkreślała wielki wpływ, jaki wywarła na nią barwna osobowość jej pierwszego męża, Wiesława Dymnego, którego poślubiła na studiach. Z okazji poświęconego mu programu telewizyjnego w 20. rocznicę śmierci poprosiła ulubiony zespół swojego syna, Big Cyc, o napisanie trzech piosenek do jego tekstów („Mam to w nosie”, „Łazik z Tormesu” i „Wszyscy święci”). Dzięki udostępnionej przez nią twórczości Wiesława Dymnego (po części wcześniej niepublikowanej) grupa nagrała album Wszyscy święci.

W 2002 zainicjowała odbywający się w niedzielne przedpołudnia Krakowski Salon Poezji w Teatrze im. Juliusza Słowackiego, który prowadzi wraz z Józefem Opalskim, Bronisławem Majem oraz swoim trzecim mężem Krzysztofem Orzechowskim, dyrektorem teatru. Inicjatywę uhonorowano nagrodą literacką Nike za najciekawszą działalność kulturalną w regionie w 2003.

W 2003 na antenie TVP2 Anna Dymna zaczęła prowadzić cykliczny program Anna Dymna — Spotkajmy się, poruszając tematy miłości, akceptacji, samotności, szczęścia, wiary i nadziei, goszcząc w audycjach osoby niepełnosprawne oraz ciężko chore. Program był dwukrotnie nominowany do Nagrody im. Andrzeja Wojciechowskiego, przyznawanej za materiały dziennikarskie, które wpływają na życie Polaków.

Działalność społeczna[edytuj | edytuj kod]

Anna Dymna z Januszem Świtajem

Angażowała się w działalność Obywatelskiego Komitetu Ratowania Krakowa, akcjach Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, Stowarzyszenia „Wielkie Serce”, Fundacji „Mam Marzenie”, Fundacji „Akogo?” i Fundacji „Nuta Nadziei”. Została także ambasadorem Stowarzyszenia Debra Polska „Kruchy Dotyk” skupiającego osoby cierpiące na epidermolysis bullosa[1].

W 1999 rozpoczęła współpracę z Fundacją im. Brata Alberta, pomagając m.in. przy realizacjach inscenizacji Teatru „Radwanek”, którego aktorami są osoby niepełnosprawne intelektualnie. Zajęła się pisaniem scenariuszy i reżyserowaniem przedstawień tej grupy teatralnej.

W 2003 założyła w Krakowie Fundację Anny Dymnej „Mimo Wszystko”, obejmując społecznie funkcję prezesa tej instytucji. Pierwotnym celem fundacji było utrzymywanie Warsztatów Terapii Artystycznej i opieka nad ich podopiecznymi, niepełnosprawnymi intelektualnie mieszkańcami schroniska w podkrakowskich Radwanowicach. Stopniowo fundacja przekształcała się w dużą instytucję charytatywną, pomagającą osobom chorym i niepełnosprawnym w całej Polsce, organizującą Festiwal Zaczarowanej Piosenki im. Marka Grechuty, Ogólnopolskie Dni Integracji „Zwyciężać mimo wszystko” oraz Ogólnopolski Festiwal Twórczości Teatralno-Muzycznej Osób Niepełnosprawnych „Albertiana”, a także budującą nowoczesne ośrodki rehabilitacyjno-terapeutyczne.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jeszcze w trakcie studiów została żoną Wiesława Dymnego. Po jego śmierci ponownie wyszła za mąż za Zbigniewa Szotę, z którym ma syna Michała. Jej trzecim mężem został Krzysztof Orzechowski. Mieszka w Rząsce pod Krakowem[2].

Wybrane role[edytuj | edytuj kod]

Teatr[edytuj | edytuj kod]

  • 1970: Kasia, Król Mięsopust Jarosława Marka Rymkiewicza, reż. Bogdan Hussakowski
  • 1973: Dziewczyna, Dziady Adama Mickiewicza, reż. Konrad Swinarski
  • 1974: Kora i Małgorzata, Noc listopadowa Stanisława Wyspiańskiego, reż. Andrzej Wajda
  • 1974: Lorchen, Pierwszy dzień wolności Leona Kruczkowskiego, reż. Marek Okopiński
  • 1975: Ania, Wiśniowy sad Antona Czechow, reż. Jerzy Jarocki
  • 1976: Sylwia, Małe kroki, wielkie kroki Macieja Karpińskiego, reż. Maciej Karpiński
  • 1976: Anna, Warszawianka Stanisława Wyspiańskiego, reż. Henryk Tomaszewski
  • 1977: Zosia, Wesele Stanisława Wyspiańskiego, reż. Jerzy Grzegorzewski
  • 1979: Diana, Queen Mary Charlesa Dyera, reż. Jerzy Bińczycki
  • 1979: Nina Zarieczna, Dziesięć portretów z czajką w tle Antona Czechowa, reż. Jerzy Grzegorzewski
  • 1982: Jedna z postaci, Chórze Kobiet z Canterbury w Mord w katedrze Thomasa S. Eliota, reż. Jerzy Jarocki
  • 1982: Maria Derkum, Zwierzenia clowna Heinricha Bölla, reż. Mieczysław Grąbka
  • 1982: Elektra, Oresteia Ajschylosa, reż. Zygmunt Hübner
  • 1984: Elżbieta de Valois, Don Carlos Friedricha Schillera, reż. Laco Adamík
  • 1985: Świntusia Macabrescu, Gyubal Wahazar Stanisława Ignacego Witkiewicza, reż. Romana Próchnicka
  • 1986: Słodka Dziewuszka, Korowód Arthura Schnitzlera, reż. Mieczysław Grąbka
  • 1986: Podstolina, Zemsta Aleksandra Fredry, reż. Andrzej Wajda
  • 1987: Wiera, Dzwony Giennadija Mamlina, reż. Stanisław Nosowicz
  • 1987: Adela, Republika marzeń Brunona Schulza, reż Rudolf Zioło
  • 1988: Anna Wojnicew, Płatonow Antona Czechowa, reż. Filip Bajon
  • 1991: Pani, Do Damaszku Augusta Strindberga, reż. Krzysztof Babicki
  • 1991: Gospodyni, Wesele Stanisława Wyspiańskiego, reż. Andrzej Wajda
  • 1991: Praskowia, Śmierć Iwana Iljicza Lwa Tołstoja, reż. Jerzy Grzegorzewski
  • 1992: Hipolita, Sen nocy letniej Williama Szekspira, reż. Rudolf Zioło
  • 1992: Matka, Tak zwana ludzkość w obłędzie Stanisława Ignacego Witkiewicza, reż. Jerzy Grzegorzewski
  • 1993: Peanut Coe, Zatrute pióro R. Harwooda, reż. Krzysztof Orzechowski
  • 1994: Matriona Wasiljewna Czelcowa, Miłość na Krymie Sławomira Mrożka, reż. Maciej Wojtyszko
  • 1995: Pątniczka Agapia, Reformator M. Kulisza, reż. Rudolf Zioło
  • 1995: Krystyna, Wznowienie;; M. Wojtyszko, reż. Maciej Wojtyszko
  • 1998: Aneta, Słomkowy kapelusz Eugène'a Labiche, reż. Andrzej Wajda
  • 1999: Katia, Tomasz Mann J. Łukosza, reż. Krzysztof Orzechowski
  • 2000: Madame de Montreuil, Markiza de Sade Yukio Mishimy, reż. Tadeusz Bradecki
  • 2000: Althea i Noc, Tryptyk Wyspiański Stanisława Wyspiańskiego, reż. Marek Fiedor
  • 2000: Wanda, Spaghetti i miecz Tadeusza Różewicza, reż. Kazimierz Kutz
  • 2001: Pani Dyndalska, Damy i huzary Aleksandra Fredry, reż. Kazimierz Kutz
  • 2003: Baba, Pieszo Sławomira Mrożka, reż. Kazimierz Kutz
  • 2007: Klitajmestra, Oresteja Ajschylosa, reż. Jan Klata
  • 2008: Maria, Król umiera, czyli ceremonie Eugène'a Ionesco, reż. Piotr Cieplak
  • 2009: Barbara Jeziorkowska, Sikorka i Postać w Obrazie, Trylogia Henryka Sienkiewicza, reż. Jan Klata

Film[edytuj | edytuj kod]

Dubbing[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnienia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia
Nagrody artystyczne
  • 1977 – nagroda przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za rolę Kory w Nocy Listopadowej
  • 1979 – nagroda miasta Krakowa w dziedzinie upowszechniania kultury – nagroda dla młodego, wyróżniającego się twórcy za osiągnięcia w teatrze i filmie
  • 1980 – XX Kaliskie Spotkania Teatralne – nagroda aktorska za rolę Niny Zariecznej w Dziesięciu portretach z czajką w tle
  • 1983 – nagroda II stopnia Ministra Kultury i Sztuki
  • 1983 – XXII Rzeszowskie Spotkania Teatralne – nagroda publiczności za najlepszą rolę kobiecą – Marii Derkum w Zwierzeniach clowna
  • 1984 – tytuł „Gwiazda Filmowego Sezonu'83” na XIV LLF w Łagowie
  • 1988 – XIV Opolskie Konfrontacje Teatralne – Klasyka Polska – nagroda aktorska za rolę Adeli w Republice marzeń
  • 1993 – nagroda wojewody krakowskiego w dziedzinie teatru
  • 1993 – XVIII Opolskie Konfrontacje Teatralne – Klasyka Polska – nagroda aktorska za rolę Gospodyni w Weselu
  • 1994 – Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za najlepszą kobiecą rolę sezonu (Podstoliny w Zemście i Molly Bowser w Palcu Bożym)
  • 1994 – tytuł „Człowiek Roku' 94” przyznany przez czytelników „Gazety Krakowskiej” za wspaniałe kreacje teatralne i filmowe, za wrażliwość i aktywny udział w akcjach charytatywnych
  • 1995 – „Złota Kaczka” w kategorii najlepsza polska aktorka
  • 1996 – XXXVI Kaliskie Spotkania Teatralne – nagroda aktorska za rolę Krystyny we Wznowieniu
  • 1996 – „Złota Maska” – plebiscyt na najpopularniejszą krakowską aktorkę
  • 1998 – „Złota Maska” – plebiscyt na najpopularniejszą krakowską aktorkę
  • 1999 – „Złota Maska” – plebiscyt na najpopularniejszą krakowską aktorkę
  • 2004 – Superwiktor (za całokształt pracy artystycznej)
  • 2009 – Wiktor (w kategorii „osobowość telewizyjna”)
Pozostałe wyróżnienia
  • 2000 – Medal Świętego Brata Alberta
  • 2000 – Tytuł „Krakowianka XX wieku”
  • 2002 – Order Uśmiechu
  • 2004 – Przyjaciel Integracji
  • 2006 – Medal Województwa Małopolskiego
  • 2006 – Odznaczenie „Zasłużonemu – Polskie Towarzystwo Lekarskie”
  • 2006 – Nagroda im. Andrzeja Bączkowskiego
  • 2007 – Medal Milito Pro Christo[6]
  • 2007 – Kobieta Roku 2006 (wyróżnienie miesięcznika „Twój Styl”)
  • 2007 – Medal Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy
  • 2008 – Fenomen 2007 (nagroda tygodnika „Przekrój”)
  • 2008 – Ambasador Polskiej Pediatrii (tytuł przyznawany przez zarząd główny Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego)
  • 2009 – Skrzydła Świętego Rafała Archanioła (nagroda Galerii „Art Cherub” i Szpitala Zakonu Bonifratrów)
  • 2010 – Nagroda im. Józefa Dietla
  • 2011 – Tytuł „Małopolanin Roku 2010” (wyróżnienie Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Małopolski)
  • 2011 – Tytuł „Gwiazda Dobroczynności” (wyróżnienie Stowarzyszenia Rozwoju Filantropii w Polsce i tygodnika „Newsweek Polska”)
  • 2011 – Medal im. Tadeusza Kotarbińskiego (wyróżnienie Komitetu Nauk Organizacji i Zarządzania Polskiej Akademii Nauk)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ambasador Stowarzyszenia Debra. debra-kd.pl. [dostęp 2015-04-13].
  2. Anna Dymna. polki.pl. [dostęp 2015-04-11].
  3. Prezydent: To dobre lata dla polskiej kultury. prezydent.pl, 2014-05-26. [dostęp 2014-05-26].
  4. M.P. z 2005 r. Nr 2, poz. 14
  5. Medal Gloria Artis dla twórców i działaczy kultury. wp.pl, 5 października 2005. [dostęp 2015-04-11].
  6. Noworoczny Koncert Kolęd i wręczenie Dyplomów „BENEMERENTI”. mon.gov.pl, 6 stycznia 2007. [dostęp 2015-04-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]