Schronisko Majlátha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Schronisko Majlátha
Ilustracja
Schronisko w lutym 2012
Państwo  Słowacja
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 1500[1] m n.p.m.
Data otwarcia luty 2011
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Schronisko Majlátha
Schronisko Majlátha
Ziemia49°09′16,78″N 20°04′44,11″E/49,154661 20,078919
Strona internetowa

Schronisko Majlátha (słow. Majláthova chata, Majláthka[2]; węg. Majláth-menedékház[3]) – schronisko turystyczne położone nad Popradzkim Stawem w słowackich Tatrach Wysokich. Budynek znajduje się na północno-wschodnim brzegu jeziora, na wysokości 1500 m n.p.m. w bezpośrednim sąsiedztwie schroniska nad Popradzkim Stawem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dawne schroniska nad Popradzkim Stawem
Majláth-menedékház
Popradská chata w 1888

Pierwsze schronisko w tym miejscu zostało wybudowane w 1879 r. przez Węgierskie Towarzystwo Karpackie (MKE) pod nazwą Majláth-menedékház (słow. Majláthova chata, niem. Majláthhütte, Majláth-Schutzhaus) – upamiętniała ona pomysłodawcę budowy, węgierskiego działacza turystycznego Bélę Majlátha. Schronisko spłonęło już w następnym roku, natomiast imieniem Majlátha określano nieoficjalnie również kolejne budynki wzniesione w tym miejscu. Następne, kamienne schronisko o trzech izbach postawiono w 1881 r. Znane było także jako Popradská chata, jednak przetrwało tylko 9 lat i podzieliło los poprzedniego budynku w roku 1890. Przed pożarem schroniskiem zarządzał przewodnik Pavol Záborský, pod którego nadzorem powiększono je o krytą werandę. W latach 1892–1897 nad Popradzkim Stawem stało trzecie już schronisko. Wybudował je właściciel ziemi, Ferencz Máriássy. Chata była kamienno-drewniana i składała się z trzech izb. Od 1897 tereny przeszły na własność Christiana Hohenlohe, który zburzył budynek i w 1899 r. wybudował kolejny, drewniany, który przetrwał aż do 1964 r.[3] Schronisko od 1951 r. nosiło imię kpt. Štefana Morávki. W latach 1928–1938 współdzierżawił je malarz Otakar Štáfl, mieszkający w nim wraz z żoną Vlastą Štáflovą. Na początku II wojny światowej z budynku korzystali słowaccy dywersanci hitlerowscy, później ukrywali się tu Polacy[4].

W 1961 roku pod ciężarem śniegu zawalił się dach schroniska[5], które dodatkowo 25 października 1964 r. częściowo spłonęło[3]. Po pożarze rozebrano pozostałości po budynku. Obok nich na początku lat 60. powstał obecny hotel (Chata pri Popradskom plese)[3].

Nowe schronisko
Budowa nowego schroniska Majlátha w 2007
Budowa w 2010
Ukończone schronisko w 2011

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

W 2006 r. rozpoczęto starania mające na celu odbudowę, a właściwie ponowną budowę Schroniska Majlátha. Inicjatorem prac był taternik Pavol Lazar[6], natomiast autorami projektu byli Marek Uhliarik i Dana Zongorová[4]. Podczas opracowywania planu budynku wzorowano się, choć nie w sposób ścisły, na ukończonym w 1899 roku schronisku Christiana Hohenlohe[6]. W efekcie ściany chaty przypominają mur pruski, a bryła nowego budynku zbliżona jest do poprzednika. Jednocześnie schronisko łączy elementy historyczne i nowoczesne. Budynek przekazano do użytkowania 30 grudnia 2010 r., a oficjalne otwarcie miało miejsce pod koniec lutego 2011 roku[6]. Budowa współfinansowana była ze środków funduszu operacyjnego Unii Europejskiej[7].

Początkowo schronisko oferowało nocleg dla 14 osób w czterech pokojach[6], natomiast obecnie jest to już szesnaście miejsc (włącznie z dostawkami) w pięciu pokojach o podwyższonym standardzie[8]. Każdy z pokoi ma oddzielną łazienkę i toaletę, jak również dostęp do telewizji i bezprzewodowego internetu[9]. Do dyspozycji turystów pozostaje bufet z 48 miejscami siedzącymi, a w okresie letnim także stoły ustawione na zewnątrz budynku dla ponad 200 osób[8].

Chatarami są obecnie Katarína i Milan Blaško[7].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przy schronisku znajduje się węzeł szlaków turystycznych:

Szlak czerwony – znakowana czerwono Magistrala Tatrzańska prowadząca ze Szczyrbskiego Jeziora nad Popradzki Staw, a stąd dalej w kierunku Przełęczy pod Osterwą i dalej do Batyżowieckiego Stawu.
  • Czas przejścia ze Szczyrbskiego Jeziora nad staw: 1:15 h, ↓ 1:05 h
  • Czas przejścia znad stawu na Przełęcz pod Osterwą: 1 h, ↓ 45 min
Szlak czerwony Szlak zielony – zielony ze Szczyrbskiego Jeziora, odchodzący od czerwonego po 30 min. Czas przejścia całej trasy: 1:15 h, ↓ 1:05 h
Szlak niebieski – niebieski od stacji kolei elektrycznej Popradské pleso nad Popradzki Staw, a stąd dalej w górę Doliny Mięguszowieckiej do rozwidlenia ze szlakiem czerwonym na Rysy i na Koprową Przełęcz.
  • Czas przejścia od stacji do stawu: 1 h, ↓ 35 min
  • Czas przejścia znad stawu na Wyżnią Koprową Przełęcz: 2:15 h, ↓ 1:45 h
Szlak niebieski Szlak czerwony – niebieskim szlakiem w górę Doliny Mięguszowieckiej i przez Dolinę Żabią Mięguszowiecką i Wagę na Rysy. Czas przejścia: 2:15 h, ↓ 1:45 h
Szlak żółty – żółty do Tatrzańskiego Cmentarza Symbolicznego pod Osterwą, stamtąd w dół do szlaku niebieskiego w Dolinie Mięguszowieckiej. Czas przejścia: 45 min w obie strony[10].

Szlaki czerwony i żółty są otwarte tylko w sezonie letnim (16 czerwca – 31 października).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Boniakowski: Schronisko Majlatcha (pol.). naszeszlaki.com.pl, 2017. [dostęp 2018-10-01].
  2. Braňo Bielený: Vysoké Tatry budú atraktívnejšie : Majláthovu chatu oživili po polstoročí! (słow.). W: Nový Čas [on-line]. Váš.Čas.sk, 2011-05-11. [dostęp 2012-02-12].
  3. a b c d Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  4. a b Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. VI. Latchorzew: Trawers, 2008. ISBN 978-83-60078-05-1.
  5. Barbara Górecka: Popradzki Staw. Zimową drogą do schroniska (pol.). Otwarty Przewodnik Krajoznawczy, 2011-02-01. [dostęp 2012-02-13].
  6. a b c d Milan Vranka: Majláthova chata obnovená (słow.). JAMES, 2011-03-04. [dostęp 2012-02-11].
  7. a b Majláthova chata (cz.). Tatry.cz. [dostęp 2012-02-11].
  8. a b Ubytovanie (słow.). Schronisko Majlátha. [dostęp 2012-02-11].
  9. Milan Vranka: Obnovená Majláthova chata. Rozhovor s majiteľom a horolezcom Pavlom Lazarom (słow.). Lezec.cz. [dostęp 2012-02-11].
  10. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.