Schronisko nad Zielonym Stawem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Schronisko nad Zielonym Stawem
Ilustracja
Schronisko nad Zielonym Stawem Kieżmarskim
Państwo  Słowacja
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość ok. 1550 m n.p.m.
Data otwarcia 1897
Właściciel Klub Słowackich Turystów
Słowackie Towarzystwo Wspinaczkowe JAMES
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Schronisko nad Zielonym Stawem
Schronisko nad Zielonym Stawem
Ziemia49°12′36″N 20°13′17″E/49,210000 20,221389
Strona internetowa

Schronisko nad Zielonym Stawem Kieżmarskim (słow. Chata pri Zelenom plese, niem. Grüneseehütte, Schutzhütte am Grünen See, węg. Zöld-tavi-menedékház[1]) – schronisko w słowackich Tatrach Wysokich, w Dolinie Zielonej Kieżmarskiej (słow. Dolina Zeleného plesa), położone nad brzegiem Zielonego Stawu Kieżmarskiego na wysokości ok. 1550 m n.p.m.[1]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ilustracja przedstawiająca Schronisko Idziego
Schronisko od przodu, w tle Czarny Szczyt i Jastrzębia Turnia
Jastrzębia Turnia ponad schroniskiem

Pierwsze schronisko postawione w tej okolicy, Schronisko Idziego (słow. Egýdova chata, węg. Egyedmenház, niem. Aegidihütte; od Egyeda Berzeviczyego, jednego z założycieli Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego[1]), zostało przeniesione w roku 1880 z Doliny Przednich Koperszadów, gdzie postawiono je cztery lata wcześniej na użytek pasterzy. Spłonęło ono w 1883 r.[2] Schronisko zostało odbudowane przez MKE w 1884 r., a w 1887 r. przeniesione na południowy brzeg Zielonego Stawu. W 1890 r. znów dwukrotnie spłonęło. W latach 1894–1897 MKE przeprowadziło budowę kamiennego budynku z pięcioma izbami na północnym brzegu stawu, który nazywano Fridrichova chata lub Bedrichova chata (węg. Frigyes-főherceg-menedékház, Frigyes-menház, niem. Erzherzog-Friedrich-Haus, Friedrichhaus) od imienia fundatora, arcyksięcia Fryderyka Habsburga[1]. Schronisko zaprojektowane zostało przez Heinricha Hermanna i miało werandę[3].

Schronisko w latach międzywojennych było własnością Oddziału Kieżmarskiego Karpathenverein, kontynuatora MKE[3]. Po gruntownej modernizacji i powiększeniu w 1926 r. gospodarzami schroniska (używano wówczas nazw słowackiej Chata pod Jastrabou vežou, niemieckiej Karfunkelturmhaus i węgierskiej Karbunkulus-torony-ház[1]) byli sportowcy: Matthias Nitsch, przewodnik i taternik, po wojnie Štefan Kovalčík, narciarz biegowy, olimpijczyk z lat 1948 i 1952[1]. Później gospodarzył tu Michal Šoltýs, mistrz w narciarskim zjeździe z 1957 roku, a potem Anton Marec, autor książek o tematyce górskiej[4]. Chatarką była również Jana Gantnerová-Šoltýsová, olimpijka z igrzysk z 1976, 1980, 1984 roku. Od 1991 r. funkcję opiekuna schroniska zajmował Juraj Gantner[4]. Obecnie (od 2011) chatarem jest Tomáš Petrík[5].

Po śmierci w sierpniu 1950 r. Alberta Brnčala pod Jastrzębią Przełęczą władze schroniska nadały temu taternikowi patronat nad chatą[3]. Mimo że w 1992 r. powrócono do starej nazwy chata pri Zelenom plese, wielu turystów nadal nazywa schronisko Brnčalką lub Brnčalovą chatą[2].

Kontakt[edytuj | edytuj kod]

  • adres: Chata pri Zelenom plese, 059 60 Tatranská Lomnica

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Szlak żółty – żółty szlak rozpoczynający się przy Drodze Wolności między Kieżmarskimi Żłobami i Matlarami i prowadzący przez Rzeżuchową Polanę wzdłuż Białej Wody Kieżmarskiej aż nad Zielony Staw Kieżmarski, a stamtąd Doliną Jagnięcą na Jagnięcy Szczyt.
  • Czas przejścia od Drogi Wolności do schroniska przy Zielonym Stawie: 3:15 h, ↓ 2:55 h
  • Czas przejścia ze schroniska na Jagnięcy Szczyt: 2:15 h, ↓ 1:35 h
Szlak czerwony – końcowy odcinek znakowanej czerwono Magistrali Tatrzańskiej, prowadzący znad Łomnickiego Stawu przez Rakuski Przechód i obok schroniska nad Zielonym Stawem nad Wielki Biały Staw.
  • Czas przejścia znad Łomnickiego Stawu do schroniska: 2:05 h, z powrotem 2:55 h
  • Czas przejścia ze schroniska nad Wielki Biały Staw: 35 min w obie strony[6]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. a b Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000. ISBN 83-01-13184-5.
  3. a b c Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. VI. Latchorzew: Trawers, 2008. ISBN 978-83-60078-05-1.
  4. a b Janusz Konieczniak: Encyklopedia schronisk tatrzańskich. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Wierchy” COTG PTTK, 2010. ISBN 978-83-89819-84-0.
  5. Nový chatár na Chate pri Zelenom plese (słow.). [dostęp 2012-02-11].
  6. Tomasz Nodzyński, Marta Cobel-Tokarska: Tatry Wysokie i Bielskie: polskie i słowackie. Warszawa: ExpressMap, 2007. ISBN 978-83-60120-88-0.