Mikołów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mikołów
miasto i gmina
Ilustracja
Rynek z ratuszem
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat mikołowski
Konurbacja górnośląska
Data założenia przed 1222 r. (pierwsza pisemna wzmianka)
Prawa miejskie 1276
Burmistrz Stanisław Piechula
Powierzchnia 79,21[1] km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

41 014[2]
517,8 os./km²
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 43-190 do 43-197
Tablice rejestracyjne SMI
Położenie na mapie powiatu mikołowskiego
Mapa konturowa powiatu mikołowskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Mikołów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Mikołów”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Mikołów”
Ziemia50°09′49″N 18°54′14″E/50,163611 18,903889
TERC (TERYT) 2408021
SIMC 0941286
Hasło promocyjne: Mikołów – ogród życia
Urząd miejski
Rynek 16
43-190 Mikołów
Strona internetowa
BIP

Mikołów (niem. Nikolai / Nicolai, cz.  i słow. Mikulov, pol. hist. Mikulow[3]) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, siedziba władz powiatu mikołowskiego, w południowej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.

Według danych z 31 grudnia 2019 roku w Mikołowie żyje 41 014 osób[2].

Mikołów uzyskał lokację miejską w 1276 roku, ponowne nadanie praw miejskich przed 1300 rokiem[4].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Mikołów położony jest na Wyżynie Śląskiej, graniczy bezpośrednio od wschodu z Katowicami, od południa z Tychami, gminą Wyry, Łaziskami Górnymi i Orzeszem, od zachodu z gminą Ornontowice i gminą Gierałtowice, a od północy z Rudą Śląską. Współrzędne geograficzne centrum miasta wynoszą: 50º 10' szerokości geograficznej północnej i 18º 54' długości geograficznej wschodniej.

Pod względem historycznym Mikołów pierwotnie należał do Małopolski jako część kasztelanii bytomskiej, położonej w ziemi krakowskiej[5]. W 1179 kasztelanię bytomską włączono do księstwa raciborskiego i od tamtego czasu Mikołów leży na Górnym Śląsku[6].

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

Powierzchnia miasta wynosi 79,21 km²[1]. Miasto zajmuje 34% powierzchni powiatu.

Według danych z 2017 r. powierzchnia lasów w Mikołowie wynosiła 2147 ha[7]

Sąsiednie gminy: Gierałtowice, Katowice, Łaziska Górne, Ornontowice, Orzesze, Ruda Śląska, Tychy, Wyry.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Dzielnica:

      Kamionka
   Sołectwa:
      Borowa Wieś
      Bujaków
      Mokre
      Paniowy
      Śmiłowice
   Osiedla:
      Osiedle Przy Plantach
      Adama Mickiewicza
      C.K. Norwida
      Grunwaldzkie
      Jana Kochanowskiego
      Józefa Piłsudskiego
      Juliusza Słowackiego
      Leśna Bryza
      Słoneczna Polana
      Wojciecha Korfantego
      Nowy Świat

Demografia[edytuj | edytuj kod]

31 grudnia 2018
Ogółem Kobiety Mężczyźni
osób zameldowanych na pobyt stały % osób zameldowanych na pobyt stały % osób zameldowanych na pobyt stały %
39 329 100 20 551 52,25 18 778 47,75

W samej dzielnicy i sołectwach zameldowanych było kolejno:

– Kamionka: 2 975 osób,

– Borowa Wieś: 2 642 osoby,

– Bujaków: 2 036 osób,

– Mokre: 2 379 osób,

– Paniowy: 1 708 osób,

– Śmiłowice: 1 076 osób.

Piramida wieku mieszkańców Mikołowa w 2014 roku[8]:
Piramida wieku Mikolow.png

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miasta pochodzi prawdopodobnie od imienia Mikołaj, nie jest jednak pewne, czy pochodzi od św. Mikołaja Biskupa (najstarszy kościółek, a właściwie kapliczka, poświęcona jest św. Mikołajowi), czy też od jakiegoś dziedzica imieniem Mikołaj (po ludowemu Mikula), bogatego właściciela mieszkającego w tej okolicy w czasach powstania osady. Za drugą możliwością przemawiają dawne nazwy miasta: Miculow, Mikulau, Mikulow, Mikułów (w księgach kościelnych ta ostatnia nazwa występuje do 1824). W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie miejscowość występuje pod niemiecką nazwą Nicolai[9] i polską Mikołow (org. polnisch Mikołow). Statystyczny opis Prus z 1837 roku wymienia tylko niemiecką nazwę Nikolai[10].

Istnieje również stare podanie opowiadające o początkach tego miasta, nie poparte jednak żadnymi dowodami historycznymi. Podanie opowiada o handlarzach bydłem, którzy zatrzymali się w tych okolicach na odpoczynek. W trakcie nocy nagle zachorowało całe bydło. Przerażeni handlarze zaczęli się modlić i ślubować św. Mikołajowi wybudowanie kaplicy, jeżeli święty sprawi, że bydło wyzdrowieje. Bydło rzeczywiście wyzdrowiało, a handlarze zbudowali ślubowaną kaplicę ku czci św. Mikołaja.[potrzebny przypis]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kamienice przy ul. Jana Pawła II (dawnej 1 Maja)
Mikołow, droga krajowa DK81 nocą

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1222 – pierwsza historyczna wzmianka o Mikołowie – w dokumencie wydanym przez księcia opolskiego Kazimierza I dla biskupa wrocławskiego Wawrzyńca, gdzie jako świadek wymieniony jest hrabia Andrzej, kasztelan z Mikołowa (oryg. comes Andreas, castellanus de Miculow). Świadczy to o tym, iż Mikołów pełnił już funkcje w administracji państwowej jako gród i siedziba kasztelanii.
  • 1228 – wzmianka o Mikołowie pojawiła się w dokumencie księcia opolskiego Kazimierza, będącym umową z wojewodą Klemensem, gdzie jako świadek, po raz kolejny, pojawia się kasztelan mikołowski, Andrzej. Podobne wzmianki, w których występuje ów Andrzej znajdujemy również w dokumentach z lat 1232 i 1234.
  • 1258 – w dokumentach księcia Władysława opolskiego dwukrotnie pojawia się kasztelan mikołowski imieniem Jan, syn Wernera.
  • 1265-1280 – rozbudowa miasta przez Jana z Grabia.
  • 1266 – 1 marca pierwsza wzmianka o kościele pw. św. Wojciecha w Mikołowie; biskup krakowski Paweł przebywający w Sławkowie nadał kościołowi św. Wojciecha w Mikołowie dziesięciny ze wsi Przeczyce, Toporowice i Targoszyce. Mikołów należał w tych czasach do dekanatu Sławkowskiego.
  • 1349 – 1350 – epidemia czarnej ospy[11], umiera 1/3 mieszkańców miasta.
  • 1375 – książę raciborski Jan I sprzedaje miasto Mikołów i Pszczynę z okolicami księciu opolskiemu Władysławowi.
  • 1473 – w okolicach miasta zatrzymały się wojska księcia rybnickiego Wacława[12].
  • ok. 1500 – początki[11] górnictwa.
  • 1545 – król czeski Ferdynand I nadaje miastu Mikołów prawo do urządzania jarmarków i targów tygodniowych.
  • 1547 – 27 lipca nadanie Mikołowowi ordynacji miejskiej, staraniem ówczesnego pana ziemi pszczyńskiej, barona Jana Turzo. Od tej daty, Mikołów stał się miastem.
  • 1580 – do Mikołowa przybywa pierwszy pastor.
  • 1630 – parafia mikołowska wraca w ręce katolików (proboszczem zostaje Tomasz Aleksander Czarniecki).
  • 1645 – miasto dotknęła klęska pożaru – świadczy o tym dokument z tegoż roku, w którym miasto Mikołów prosi urząd podatkowy we Wrocławiu o umorzenie 500 florenów zaległości podatkowych.
  • 1760 – po raz pierwszy w dokumentach pojawia się dzisiejsza nazwa miasta „Mikołów”.
  • 1794 – 20 maja największy pożar w historii miasta, centralna część miasta uległa zniszczeniu – pożar prawdopodobnie wybuchł w domu kowala Marcina Kozaka znajdującym się na rynku miasta.
  • 1837 – w Mikołowie znajdują się 2 kościoły katolickie, szkoła, 250 domów, a zamieszkuje go 2000 osób[10].
  • 1840 – L. Froehlich zakłada w Mikołowie fabrykę łyżek (przetrwała do końca stulecia).
  • 1842 – otwarto fabrykę wyrobów żelaznych i części maszyn pod nazwą huta „Maria Ludwika”.
  • 1845 – Tomasz Nowacki zakłada w Mikołowie polską drukarnię[13].
  • 1848 – w Mikołowie miała miejsce epidemia tyfusu, zmarło wówczas 20% ogółu ludności.
  • 1856 – zbudowano dworzec kolejowy w Mikołowie.
  • 1858 – zbudowano hutę[11] „Waltera”, późniejsza Fabryka Palenisk Mechanicznych.
  • 1861 – 25 września konsekracja nowego kościoła pw. św. Wojciecha, od 2008 roku, bazylika mniejsza.
  • 1862 – austriacki przedsiębiorca Carl Gustav Dittrich zakłada papiernię[14].
  • 1868 – uruchomienie gazowni miejskiej, która umożliwiła oświetlenie miasta i domów mieszkańców[14].
  • 1872 – zburzenie starego ratusza, zbudowanego tymczasowo, po wielkim pożarze w 1794 roku i zbudowanie nowego budynku w Mikołowie. Niemiecki przedsiębiorca Heinrich Koetz uruchamia największy na ziemi pszczyńskiej budowy kotłów[15].
  • 1874 – Karol Miarka senior, rozpoczyna działalność wydawniczą w Mikołowie.
  • 1908 – ukończenie budowy wodociągów miejskich, na które wydano ok. 250 tys. marek.
  • 1909 – uruchomiono wodociąg miejski[14].
  • 1919 – 17 sierpnia walki w mieście podczas I powstania śląskiego.
  • 1921 – plebiscyt na Górnym Śląsku; w Mikołowie większość głosów pada za Niemcami (3059 do 2434).
  • 1922 – 29 czerwca Mikołów wraz ze wschodnią częścią Górnego Śląska przyłączony do Polski.
  • 1932 – założenie na terenie podarowanym przez rolnika Józefa Bojdoła ogródków działkowych[16]; cztery lata później działki rozparcelowano i podzielono między właścicieli (obecny ROD „Krokus”; 5,8 ha)[16].
  • 1939 – 3 września wkroczenie wojsk niemieckich do miasta Mikołów.
  • 1945 – styczeń – tzw. „marsz śmierci” więźniów KL Auschwitz przez Mikołów i Borową Wieś do Gliwic
  • 1945 – 28 stycznia wkroczenie Armii Radzieckiej.
  • 1954 – Mikołów zostaje włączony do powiatu tyskiego.
  • 1975 – do Mikołowa przyłączono Śmiłowice, Mokre i Paniowy.
  • 1994 – 30 grudnia przyłączenie Bujakowa[17].
  • 1998 – powstaje powiat mikołowski obejmujący Mikołów, Łaziska Górne, Orzesze, Wyry i Ornontowice.
  • 1998 – ogłoszenie św. Wojciecha patronem Mikołowa[18].
  • 2002 – przebudowa rynku w Mikołowie.
  • 2003 – założenie Śląskiego Ogrodu Botanicznego w Mikołowie.
  • 2008 – kościół św. Wojciecha staje się bazyliką mniejszą w Mikołowie.
  • 2009 – poświęcenie kościoła pw. św. Antoniego Padewskiego w Mikołowie Recie-Goju.
  • 2013 – Rozbudowa Centrum Edukacji Przyrodniczej i Ekologicznej Śląskiego Ogrodu Botanicznego w Mikołowie-etap II.
  • 2013 – odsłonięcie pomnika św. Wojciecha, patrona Polski i Mikołowa.
  • 2018 – Koronacja obrazu Matki Bożej Mikołowskiej.

Opis miasta z 1859 roku[edytuj | edytuj kod]

Informacje pochodzące ze „Słownika geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, Warszawa 1885:

Mikułów al. Mikołów, niem. Nicolai, miasto okręgowe w pow. pszczyńskim na Szląsku górnym, leży na wzniesieniu 1116 st. par., na połowie drogi pomiędzy Oświęcimiem (w Galicyi) a Gliwicami, o 14 kil. od Katowic. Posiada dwa kościoły katolickie, kościół ewangielicki, synagogę, szkołę katolicką 5-klasową (529 uczniów), ewang. 1-klas. (60 ucz.) i żydowską prywatną (104 ucz.). Co do władz M. posiada: urząd miejski, urząd policyjny okręgowy, urząd pocztowy, dwóch sądziów okręgowych. Z zakładów przemysłowych istnieją tu: huty żelazne (Nicolai Hutte, Walther H., Maria Louisen H., Frohlische Loffelschmiede), wielki młyn amerykański. Kolej żelazna łącząca Racibor z Katowicami przerzyna grunta należące do miasta, na których mieści się stacya. Ludność miasta z 2752 mk. w 1834 r., wzrosła do 3059 w 1840 r., doszła do 4479 w 1861 r. Mówi ona zesputą polszczyzną. Wychodzą tu dwa pisma peryodyczne polskie dla ludu nakładem Miarki: „Katolik” i „Monika”. Początkiem miasta miało być obozowisko urządzone tu przez mołdawskich handlarzy bydła. Oni to wznieśli drewniany kościółek ś. Mikołaja (Nikołajek zwany) w miejscu, gdzie dziś stoi murowana kaplica na płn. od miasta przy drodze do st. dr. żel. Pożar ratusza w 1794 r. zniszczył archiwum miejskie, stąd przeszłość M. mało jest znaną. W Kod. dypl. Muczk. i Rzyszcz. wspomniany jest M. w dok. z 1228 r. Dochował się też dokument, w którym Mieczysław (Mieszko), ks. Opolski, jako władzca Pszczyny, potwierdza (w Rybniku 1287 r.) nadania poczynione przez Jana z Grabi kościołowi ś. Wojciecha w M. W 1547 r. baron Hans Turzo, pan na Betlemfalva i na Pszczynie, nadał M. miejską organizacyę, samorząd, sądownictwo i łączne z tem przywileje uprawy wina, warzenia piwa, tworzenia cechów, targi i jarmarki. W tej epoce M. stał się ważnem targowiskiem dla handlu bydłem, solą i wódką. Najście Szwedów w 1630 r. zadało ciężką klęskę miastu. Spustoszyli oni prócz miasta i klasztor zakonnic pod miastem stojący. O przeszłych stosunkach miasta świadczy dotąd nazwa jednej z ulic (Krakowska) i tak zwana Skotnica, będąca zapewne miejscem dawnego targowiska na bydło. Do mieszczan należy obecnie 4662 mr. ziemi, w tem 4029 mr. roli, 52 mr. ogr., 352 mr. łąk, 137 mr. pastw. i 122 zagajników. Klimat tu dość ostry skutkiem wzniesionego położenia i silnych wiatrów od Karpat wiejących. Par. kat. mikułowska posiada od 1861 r., prócz starego, nowy murowany kościół z dwoma wieżami i liczy 13926 parafian (1869 r.). Do parafii należą miejscowości: Gostyń, Wyrów, Łaziska (górne, dolne i średnie), Śmiłowica, Kamionka, Wilkowy, Panewnik, Piotrowice, Podlesie, Zarzycze, Lgota, Althammer. W obrębie parafii mieszka 745 ew. i 540 żydów. Dekanat mikułowski dyec. wrocławskiej miał 1869 r. 45158 kat., 1435 ew., 530 izr. i 8 parafii: Berun, Boischow, Chełm W., Lendzin, Mokra, M., Tychy, Woszczyce.

Informacje o stosunkach narodowościowych w połowie XIX wieku[edytuj | edytuj kod]

Po trzech wojnach śląskich jakie miały miejsce w latach 1740–1763, między Austrią i Prusami miasto znalazło się granicach Prus i należało do powiatu pszczyńskiego. W połowie XIX wieku zarówno w powiecie jak w samym mieście, dominowała ludność polska. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje „Das polnische Element ist im Kreise das bei Weitem vorherrschende. Unter 75,725 Einwohnern sind nur 8413 Deutsche, 67,312 sprechen polnisch”, czyli w tłumaczeniu na język polski „Element polski dominuje w powiecie. Spośród 75,725 mieszkańców tylko 8413 to Niemcy, podczas gdy 67,312 mówi po polsku”[19]. Również w samym mieście było więcej Polaków niż Niemców co odnotowuje spis we fragmencie: „Sogar in den Stadten ist die Bevolkerung zum grosen Theile polnisch. So zahlt Pless unter 3154 Einwohnern 560 polnisch sprechende, Nikolai sogar unter 4479 Einwohnern deren 2971, also sast” w tłumaczeniu „Nawet w miastach ludność w dużej części jest polska. W Pszczynie z 2971 mieszkańców 560 mówi po polsku, a w Mikołowie z 4479 mieszkańców jest ich aż 2971.”[19].

Żydzi w Mikołowie[edytuj | edytuj kod]

Archiwalne zdjęcie nieistniejącej synagogi w Mikołowie

Pierwsza żydowska rodzina zamieszkała w mieście w 1640, po wydaniu, kilkanaście lat wcześniej, edyktu cesarskiego, łagodzącego politykę Habsburgów wobec Żydów. Spis ludności żydowskiej z 1691 r. wspomina o mieszkających w Mikołowie Żydach. Przez wiele lat byli jednak stosunkowo nieliczni i np. w 1758 r. miało tutaj żyć zaledwie 6 osób tego wyznania.

W latach 70. XVIII wieku władze pruskie nakazały początkowo przesiedlić wszystkich Żydów na prawą stronę Odry i to tylko na tereny wiejskie, następnie zmieniono zdanie i przyszło polecenie osiedlenia ich w miastach – w 1780 r. Mikołów został jednym z pięciu miast przesiedleńczych. W 1787 roku i to zarządzenie odwołano w obawie o skutki gospodarcze, ale liczba żydowskich mieszkańców w ówczesnym Nikolei wzrosła do 84 osób.

W 1816 r. Mikołów zbudował synagogę, a w 1854 powstała gmina żydowska, jednak była ona na tyle mała, że aż do 1931 r. funkcję rabinów pełnili kantorzy. W 1861 r. mieszkało w mieście 504. Żydów (ok. 11% społeczeństwa), istniała też żydowska szkoła, do której uczęszczało ponad 100 uczniów. W 1872 r. miejscowa gmina żydowska weszła w skład Związku Górnośląskich Gmin Synagogalnych (Oberschlesische Synagogen-Gemeinden).

Na przełomie wieków liczba Żydów spadła w wyniku emigracji do Stanów Zjednoczonych i Palestyny – spis z 1900 r. wykazał 192 osoby (na 6638 ogółu mieszkańców), a w 1910 r. 175 osób. W Mikołowie działał Izraelicki Związek Pielęgnowania Chorych i Izraelicki Związek Pogrzebowy „Chewra Kadisza”.

W czasie plebiscytu większość Żydów głosowała za pozostawieniem miasta w Niemczech, mimo ogólnego zwycięstwa tej opcji, w Mikołowie miasto włączono w granice Polski. Poskutkowało to emigracją wielu Żydów na Zachód. Z drugiej strony nastąpił napływ żydowskich obywateli z głębi Polski, głównie z Zagłębia Dąbrowskiego. Ich przyjazd spotykał się jednak z niechęcią zarówno władz miejskich, jak i zamieszkałych już w mieście członków gminy żydowskiej, których przyczyną były obawy gospodarcze, negatywny wizerunek Kongresówki w oczach mieszkańców Górnego Śląska i obawy o wzrost tendencji propolskich[20].

W 1931 r. wybrano pierwszego rabina, którym został, Ajzyk Chameides. Ten jednak dojeżdżał do Mikołowa z Katowic. Liczba Żydów mikołowskich wzrosła z 74 (1928 r.) do 243 osób[21].

Po 1933 r. ruszyła następna fala żydowskich emigrantów, tym razem przyjeżdżali z rządzonych przez nazistów Niemiec na polski Górny Śląsk. Liczba uchodźców była na tyle duża, że Zwierzchność Gmin Izraelickich w Katowicach przeprowadziła zbiórkę pieniężną, aby ich wspomóc. W 1938 r. po anszlusie Austrii wielu Żydów kolejny raz opuszczało polski Górny Śląsk, obawiając się rychłego wybuchu wojny polsko-niemieckiej emigrowali na Zachód.

Po zajęciu tych terenów przez III Rzeszę mikołowskich żydów wywieziono do getta w Sosnowcu, skąd większość 12 maja 1942 r. trafiła do obozu w Auschwitz-Birkenau[22].

Po II wojnie światowej społeczność żydowska już się w Mikołowie nie odrodziła. Stary cmentarz żydowski został zlikwidowany, zabudową osiedlową. W 1972 na polecenie ówczesnych władz miasta synagogę wysadzono w powietrze, a na miejscu powstał nowy węzeł komunikacyjny – plac 750-lecia. Jedyną pamiątką jest tzw. nowy cmentarz żydowski.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Rynek w Mikołowie
Rynek w Mikołowie
Mikołów – Borowa Wieś, kościół św. Mikołaja
Mikołów, stary kościół
Tężnia solankowa w parku Małe Planty

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się[24]:[martwy link]

Gmina Mikołów jest organem prowadzącym dla 12 przedszkoli i 10 szkół podstawowych, w tym jednej z oddziałami przedszkolnymi.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Przez większą część swojej historii Mikołów był miastem handlowym, a w XX wieku miastem przemysłowym. W XX wieku w Mikołowie powstało wiele dużych zakładów przemysłowych, m.in. MiFaMa (Mikołowska Fabryka Maszyn), FPM (Fabryka Palenisk Mechanicznych), Wiromet. W Mikołowie znajduje się jedyna w Polsce i jedna z dwóch w Europie Kopalnia Doświadczalna „Barbara”. W Mikołowie położone jest wzgórze Gronie, od którego pochodzi nazwa piwa Tyskie Gronie (na wzgórzu tym znajduje się ujęcie wody dla browaru).

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Mikołów, kościół parafialny MB Częstochowskiej

Kościół katolicki[edytuj | edytuj kod]

Dziewięć parafii:

Kościół Ewangelicko-Augsburski[edytuj | edytuj kod]

Jedna parafia:

Kościół Wolnych Chrześcijan[edytuj | edytuj kod]

Jeden zbór:

Świadkowie Jehowy[edytuj | edytuj kod]

Jeden zbór[26]:

  • zbór Mikołów

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Fontanna na rynku
  • Instytut Mikołowski – obecnie mieści się w dawnym domu rodzinnym Burmistrza Mikołowa Jana Koja (uprzednio mieścił się w mieszkaniu Rafała Wojaczka[27])
  • Mikołowskie Dni Muzyki – odbywający się w maju festiwal muzyki poważnej
  • Impresje Mikołowskie – plenery malarskie
  • Dni Mikołowa – święto miasta

Sport[edytuj | edytuj kod]

  • Aqua Plant – kryta pływalnia z dwoma basenami, jacuzzi oraz dwiema saunami.
  • Rajd Mikołowski – okręgowy rajd samochodowy rozgrywany w ostatni weekend kwietnia, połączony z wystawą pojazdów zabytkowych.
  • Mikołowski Bieg Uliczny, im. Henryka Biskupiaka, cykliczna impreza odbywająca się pod koniec września.
  • Mikołowski Rodzinny Rajd Rowerowy – rajd odbywający się na terenie powiatu mikołowskiego.
  • Otwarte Mistrzostwa Mikołowa w Kolarstwie Górskim XC – mistrzostwa odbywające się co roku w czerwcu.

Kluby sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • AKS Mikołów – klub piłkarski (obecnie w IV lidze), klub szachowy, sekcja szermiercza szpada, sekcja tenisa stołowego
  • allinone Mikołów – klub bilardowy (obecnie w II lidze bilardowej, grupa 4)
  • KS Kamionka Mikołów – klub piłkarski (obecnie w klasie „B”, grupa Katowice)
  • KS Burza Borowa Wieś – prowadzi sekcje piłki nożnej (obecnie w „A” klasie, grupa Zabrze), siatkówki (III liga kobiet), tenisa stołowego i akrobatyki
  • LKS 45 Bujaków – klub piłkarski (obecnie w klasie „B”, grupa Zabrze), sekcja tenisa stołowego (obecnie Liga okręgowa mężczyzn i II Liga kobiet)
  • Orzeł Mokre – klub piłkarski (obecnie w klasie „A”)
  • LKS Strażak Mikołów – klub piłkarski (obecnie w klasie „A”), sekcja speedrowerowa (obecnie walczą o medale Drużynowych Mistrzostw Okręgu Południowego PFKS)
  • Orkan KS Kamionka – klub skata (obecnie w II lidze)
  • SSiSW Kong Sao
  • UKS Satori – klub karate, reprezentujący powiat mikołowski na arenie krajowej i międzynarodowej według zasad Karate WKF i WUKF
  • UKS Silesia Mikołów – klub koszykówki
  • UKS Trójka Mikołów
  • STS Biegaton Mikołów

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Szlaki turystyczne
szlak turystyczny niebieski Szlak Obrońców Polskiej Granicy

  • Trasa: Zabrze – Mikołów – Tychy

szlak turystyczny zielony Szlak Krawędziowy GOP

  • Trasa: Gliwice – Mikołów – Chełm Śląski

szlak turystyczny czerwony Szlak Bohaterów Wieży Spadochronowej

  • Trasa: Katowice – Mikołów – Chudów

szlak turystyczny żółty Szlak Okrężny wokół Gliwic

szlak turystyczny żółty Szlak Historii Górnictwa Górnośląskiego

  • Trasa: Łubianki – Mikołów – Rybnik

SAD logo.pngSzlak architektury drewnianej

  • Trasa: Bielsko-Biała – Mikołów – Żywiec

Media[edytuj | edytuj kod]

Czasopisma miejskie:

  • Gazeta Mikołowska
  • Aktualności

Telewizja internetowa:

  • Mikołów TV

Portale internetowe:

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Obecnym burmistrzem jest Stanisław Piechula, który w ostatnich wyborach (2018 rok) uzyskał 57.98 proc. poparcie (łącznie 10 438 głosów)[29].

Przewodniczącą Rady Miejskiej Mikołowa jest Katarzyna Syryjczyk-Słomska, wiceprzewodniczącymi Remigiusz Kuś i Michał Rupik.

Przewodniczącą Rady Powiatu jest Barbara Pepke. Starostą mikołowskim jest Mirosław Duży, a jego zastępcą Tadeusz Marszolik[30].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Lista miast partnerskich Mikołowa[31]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Statystyczne Vademecum Samorządowca 2015 Urząd Statystyczny w Katowicach.
  2. a b Wyniki badań bieżących – Baza Demografia – Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-10-30].
  3. Die Wappen und Siegel der Deutschen Staedte: Flecken und Doerfer, Frankfurt a/Main 1898, s. 106.
  4. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 50–51.
  5. Małgorzata Kaganiec: Herby i pieczęcie miast górnośląskich. Boguszowice, Chwałowice, Katowice, Mikołów, Murcki, Pszczyna, Radlin, Rybnik, Rydułtowy, Szopienice, Żory. Muzeum Śląskie, Katowice 2002, s. 22.
  6. Jan Natanson-Leski: Rozwój terytorialny Polski. Od czasów najdawniejszych do okresu przebudowy państwa w latach 1569–1572. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1964, s. 87.
  7. Bank Danych Lokalnych – Leśnictwo (pol.). GUS. [dostęp 2017].
  8. Mikołów w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-01-11] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  9. Knie 1830 ↓, s. 988.
  10. a b L. Freiherrn: Der Preußische Staat in allen seinen Beziehungen (...) Dritter Band. Berlin: Verlag von’August Hirschwald, 1837, s. 136.
  11. a b c Barbara M. Buszman, Józef P. Buszman: Przewodnik krajoznawczy – Powiat Mikołowski. Wyd. I. Katowice: Eco Consensus sp. z o.o., 2006, s. 43. ISBN 83-920987-2-2.
  12. Mariusz Dmetrecki: Dawno temu w Mikołowie – Kalendarium historyczne do 1939 roku. Wyd. I. Mikołów: Miejska Biblioteka Publiczna w Mikołowie, 2010, s. 33. ISBN 978-83-915299-9-7.
  13. Ciurlok 2018 ↓, s. 112.
  14. a b c Ryszard Szyndzielarz, Bogusław Bromboszcz: Mikołów z perspektywy 150 lat. Mikołów: Miejska Biblioteka Publiczna w Mikołowie, 2009, s. 12. ISBN 978-83-915299-4-2.
  15. Ryszard Szyndzielarz, Bogusław Bromboszcz: Mikołów z perspektywy 150 lat. Mikołów: Miejska Biblioteka Publiczna w Mikołowie, 2009, s. 11. ISBN 978-83-915299-4-2.
  16. a b Polski Związek Działkowców – Z życia ROD, pzd.pl [dostęp 2021-11-11].
  17. Dz.U. z 1994 r. nr 132, poz. 671.
  18. Z dziejów kościoła i parafii.
  19. a b Felix Triest 1865 ↓, s. 564.
  20. Wirtualny Sztetl Historia cz.1.
  21. Wirtualny Sztetl Demografia.
  22. Wirtualny Sztetl – Historia cz.2.
  23. Wykaz wpisanych obiektów do rejestru zabytków w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 16 kwietnia 2021 r. (pol.) wkz.katowice.pl [dostęp 2021-04-16].
  24. Bank Danych Regionalnych GUS – Szkolnictwo.
  25. Bank Danych Regionalnych GUS – Wychowanie przedszkolne.
  26. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-11-27].
  27. Instytut Mikołowski.
  28. Mikołów – portal miejski mojmikolow.pl – i wiesz już wszystko!, mojmikolow.pl [dostęp 2018-11-21].
  29. Oficjalne wyniki wyborów samorządowych w Mikołowie – Mikołów informacje, mojmikolow.pl [dostęp 2018-11-21].
  30. [FOTO] Bez niespodzianki. Mirosław Duży nowym starostą mikołowskim - Mikołów informacje, mojmikolow.pl [dostęp 2018-11-22].
  31. Zaprzyjaźnione miasta. Urząd Miasta Mikołów. [dostęp 2021-02-20].
  32. a b c d Ryszard Szyndzielarz, Bogusław Bromboszcz: Mikołów z perspektywy 150 lat. Mikołów: Miejska Biblioteka Publiczna w Mikołowie, 2009, s. 49. ISBN 978-83-915299-4-2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]