Czarna Woda (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czarna Woda
Kościół parafialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej
Kościół parafialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej
Herb
Herb Czarnej Wody
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat starogardzki
Gmina Czarna Woda
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1 stycznia 1993
Burmistrz Arkadiusz Gliniecki
Powierzchnia 9,94 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

2 882[1]
289,9 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 58
Kod pocztowy 83-262
Tablice rejestracyjne GST
Położenie na mapie powiatu starogardzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu starogardzkiego
Czarna Woda
Czarna Woda
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Czarna Woda
Czarna Woda
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czarna Woda
Czarna Woda
Ziemia53°50′40″N 18°06′00″E/53,844444 18,100000
TERC
(TERYT)
6222913011
SIMC 0162139
Urząd miejski
ul. Mickiewicza 7
83-262 Czarna Woda
Strona internetowa

Czarna Woda (kaszb. Czôrnô Wòda, niem. Schwarzwasser) – miasto w północnej Polsce, w woj. pomorskim, w powiecie starogardzkim. Położone nad rzeką Wdą, na obszarze Borów Tucholskich, na Kociewiu, na pograniczu borowiacko-kociewskim. Miasto jest (od 2014) siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Czarna Woda.

31 grudnia 2014 r. miasto miało 2865 mieszkańców[2].

Historia[edytuj]

Zespół Szkół Publicznych w Czarnej Wodzie

Położone jest na skraju Borów Tucholskich było ośrodkiem przemysłu drzewnego, od końca XIX wieku istniał tam tartak. Atrakcyjne położenie nad rzeką, a jednocześnie przy szlaku drogowo-kolejowym Berlin-Kaliningrad spowodowało, że w Czarnej Wodzie w latach 50. XX wieku zlokalizowano fabrykę płyt pilśniowych.

Osiedle mieszkaniowe przy ulicy Słowackiego

W latach 1919–1939 Czarna Woda należała do województwa pomorskiego. W latach 1945–1950 wieś administracyjnie należała do woj. gdańskiego (dużego). W latach 1993–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gdańskiego (małego).

Czarna Woda posiada prawa miejskie od 1 stycznia 1993 roku[3]. Uzyskała je za sprawą odłączenia się od gminy wiejskiej Kaliska (jako sołectwo należała do niej równe 20 lat, po reformie znoszącej gromady na rzecz gmin w 1973 r.) i utworzenia gminy miejskiej. Obecnie jest najmłodszym miastem województwa pomorskiego oraz Kociewia; niecałe dwa lata wcześniej (1 kwietnia 1991 r.) w ten sam sposób powstała gmina miejska Krynica Morska (dawniej sołectwo gminy wiejskiej Sztutowo).

30 grudnia 1994 r. z gminy Kaliska zostały wyłączone następne dwa sołectwa: Huta Kalna oraz Lubiki, które przeszły do miasta Czarna Woda, stając się częściami miasta[4].

1 stycznia 2014 Czarna Woda zmieniła rodzaj gminy z miejskiej na miejsko-wiejski[5]. W praktyce oznaczało to wyłączenie poza administrację miasta obszarów sołectw Huta Kalna i Lubiki. Z wyłączonych terenów powstał obszar wiejski gminy miejsko-wiejskiej Czarna Woda. 1 stycznia 2014 odebrany został też status miasta gminie miejskiej Czarna Woda z równoczesnym (tego samego dnia) nadaniem statusu miasta miejscowości Czarna Woda. Był to dwuetapowy zabieg administracyjny związany ze zmianą rodzaju gminy z miejskiej na miejsko-wiejską (z identyczną sytuacją spotkała się w 2008 roku Szczawnica[6], kiedy to przekształcono gminę miejską Szczawnica w miejsko-wiejską gminę Szczawnica. Zmiana statusu gminy podyktowana była wieloma warunkami. W części "wiejskiej" jednostki dominują funkcje rolnicze oraz usługi związane z obsługą rolnictwa i turystyki. Brak tam kanalizacji sanitarnej; jest tam też samodzielny wodociąg niezależny od miejskiej sieci wodociągowej. Tereny "miejskie" i "wiejskie" różnią się znacznie pod względem stopnia urbanizacji i rodzaju zabudowy. Wydzielenie części wiejskiej z miasta Czarna Woda umożliwi jej mieszkańcom korzystanie ze środków Unii Europejskiej przeznaczonych dla obszarów wiejskich oraz pozwoli na utworzenie gospodarstw agroturystycznych (m.in. dostęp do kredytów z tym związanych)[5]. Przy frekwencji 0,65% (miasto Czarna Woda), 18,39% (sołectwo Huta Kalna) i 14,21% (sołectwo Lubiki) za zmianą statusu gminy z miejskiej na miejsko-wiejski opowiedziało się 100% głosujących we wszystkich jednostkach[5].

Odebranie tej gminie statusu miasta i nadanie go miejscowości wiejskiej Czarna Woda, co spowodowało zmniejszenie powierzchni miasta ogółem o 1779 ha (o powierzchnię obszaru wiejskiego wydzielonego w tej gminie). Obecnie (1 stycznia 2015) powierzchnia miasta wynosi 994 ha a ludność 2865 osób[7].

Położenie[edytuj]

Czarna Woda leży w południowej części województwa pomorskiego, na zachodnim krańcu powiatu starogardzkiego. Około 2 km na południowy zachód leży wieś Łąg.

Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia miasta wynosiła 9,94 km²[2][8]. Miasto obejmowało 35,8% powierzchni gminy Czarna Woda.

Miasto jest położone w centralnej części mezoregionu Bory Tucholskie. Znajduje się nad rzeką Wdą. Przy północno-zachodniej części miasta do Wdy uchodzi rzeka Niechwaszcz.

Według danych z roku 2002[9] Czarna Woda miała obszar 27,75 km², w tym: użytki rolne: 33%, przewaga gruntów o klasie bonitacyjnej VI, użytki leśne: 54%[10]

Demografia[edytuj]

Dane z 31 grudnia 2014[11]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 2865 100 1470 51,3 1395 48,7
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
288,2 147,9 140,3

Szlaki turystyczne[edytuj]

Czarna Woda – ulica Starogardzka, Droga krajowa 22 ("berlinka")

Przez miasto Czarna Woda przebiegają następujące szlaki turystyczne:

Kociewskie trasy rowerowe[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. http://www.polskawliczbach.pl/Czarna_Woda, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2014 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014-07-24. ISSN 1505-5507.
  3. Dz. U. z 1992 r. Nr 100, poz. 500.
  4. Dz. U. z 1994 r. Nr 132, poz. 671.
  5. a b c Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2013 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 869)
  6. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2007 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta (Dz. U. z 2007 r. Nr 136, poz. 961)
  7. GUS
  8. Zmiany wchodzące w życie z dniem 1 stycznia 2014 roku (pol.). http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/zmiany_w_podziale_administracyjnym_polski_2014.pdf.+[dostęp 2014-01-01].)
  9. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  10. https://webewid.powiatstarogard.pl/is/iEwid
  11. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci, województw, powiatów i gmin – 31.12.2014 (pol.). GUS. [dostęp 2015-08-13].
  12. PTTK Szlak Kociewski.
  13. PTTK Szlak Kręgów Kamiennych.
  14. szlaki turystyczne Powiatu Starogardzkiego.
  15. kociewskie trasy rowerowe.

Linki zewnętrzne[edytuj]