Szrenica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szrenica
Widok od południowego wschodu
Widok od południowego wschodu
Państwo  Polska
Pasmo Sudety,
Karkonosze,
Śląski Grzbiet
Wysokość 1362 m n.p.m.
Położenie na mapie Sudetów
Mapa lokalizacyjna Sudetów
Szrenica
Szrenica
Ziemia50°47′34,53″N 15°30′46,32″E/50,792925 15,512867

Szrenica (1362 m n.p.m., niem. Reifträger) – szczyt górski położony w zachodniej części Karkonoszy, w pobliżu granicy państwowej z Czechami, na południe od Szklarskiej Poręby. Doskonały punkt widokowy na Kotlinę Jeleniogórską oraz Góry Izerskie, a także Karkonosze czeskie.

Sam szczyt Szrenicy wyniesiony jest ponad główny grzbiet Karkonoszy (Śląski Grzbiet) na wysokość 60 m. Wierzchołek leży całkowicie po polskiej stronie granicy.

Budowa[edytuj]

Cały masyw Szrenicy, tak jak i cała zachodnia część Karkonoszy, zbudowany jest z granitu karkonoskiego, który w wyniku wietrzenia utworzył na szczycie i na zboczach grupy skałek oraz rumowiska skalne, które pokrywają szczególnie wschodnią stronę zbocza.

Oronimia[edytuj]

Granitowe bloki gołoborza porastają żółto-zielonkawe porosty, które z daleka przypominają szron, stąd prawdopodobnie wzięła się nazwa "Szrenica". Inne pochodzenie nazwy "Szrenica" ma prawdopodobnie związek ze szrenią (szadzią), która zimą pokrywa skały i drzewa.

Polską nazwę Szrenica wprowadzono urzędowo w 1949 roku[1].

Klimat[edytuj]

Szczyt Szrenicy widziany ze Szklarskiej Poręby
Grupa skalna Końskie Łby

W rejonie Szrenicy występuje specyficzny mikroklimat rodzaju alpejskiego, tj. bardzo duże średnie opady roczne, zwłaszcza w miesiącach jesienno-zimowych, oraz średnie temperatury znacznie niższe niż np. w Tatrach. Ze względu na unikalne położenie Karkonoszy – na uboczu głównych cyrkulacji powietrza z kierunku południowego – rzadziej mamy tam do czynienia ze zjawiskiem wiatrów fenowych (ciepłych południowych), co bezpośrednio przekłada się na większą niż np. w Tatrach liczbę dni mroźnych i śnieżnych.

Poniżej szczytu, na wysokości 1331 m n.p.m., znajduje się Obserwatorium Górskie Zakładu Meteorologii i Klimatologii Uniwersytetu Wrocławskiego, będące jednocześnie klimatyczną stacją meteorologiczną.

Klimatyczna stacja meteorologiczna została uruchomiona w latach 50. Średnie wartości roczne z lat 1957-1972:

  • temperatura powietrza +1,9 °C (najzimniejsze: styczeń -6,8 °C i luty -6,2 °C; najcieplejsze: lipiec +10,0 °C i sierpień +9,6 °C);
  • opady 1429 mm (najwięcej: czerwiec 177 mm i maj 174 mm, najmniej: styczeń 72 mm i marzec 84 mm);
  • wilgotność względna 85% (najwilgotniejsze: listopad 89% i sierpień 87%, najmniej wilgotne: kwiecień i czerwiec po 83%);
  • stopień zachmurzenia 7,8/10; dni pogodnych 29,1; dni pochmurnych 177,6; dni z mgłą 264(!); dni z burzą 30,1; dni deszczowych: z opadem >10,0 mm/dobę – 42,7; z opadem >0,1 mm/dobę – 229,1; dni z silnymi wiatrami >15 m/s – 142.[2].

Ochrona przyrody[edytuj]

Szrenica leży w obrębie Karkonoskiego Parku Narodowego oraz na obszarze czeskiego Karkonoskiego Parku Narodowego (czes. Krkonošský národní park, KRNAP).

Turystyka i narciarstwo[edytuj]

Na szczycie znajduje się schronisko "Szrenica", poniżej "Schronisko PTTK na Hali Szrenickiej", a u podnóża schronisko „Kamieńczyk”. Po czeskiej stronie na zboczu, na południe od skałki Twarożnik, znajduje się schronisko Vosecká bouda.

Ze Szklarskiej Poręby kursuje od 1962 dwuodcinkowa kolej krzesełkowa „Szrenica” (obecnie z krzesełkami 2-osobowymi), a od grudnia 2010 kolej krzesełkowa Karkonosz Express z krzesełkami 6-osobowymi na pobliski Świąteczny Kamień.

Na Szrenicę prowadzą:

Ze Szrenicy biegnie na wschód, Śląskim Grzbietem:

Północne stoki Szrenicy to doskonały teren do uprawiania narciarstwa zjazdowego. Powstało tu centrum narciarstwa SkiArena Szrenica z trasami zjazdowymi i nartostradami, które w 98% są sztucznie naśnieżane. Oświetlona jest jedynie trasa "Puchatek", w związku z tym tylko na niej odbywa się jazda wieczorna.

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 28 maja 1949 r. (M.P. z 1949 r. Nr 44, poz. 592, s. 2)
  2. Jan Kwiatkowski: Klimat. W: Karkonosze polskie. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 1985, s. 88-111. ISBN 83-04-01586-2.

Zobacz też[edytuj]


Panorama ze szczytu Szrenicy. Kolejno od lewej widać: Borówcze Skały, Kukułcze Skały, dach schroniska Pod Łabskim Szczytem, charakterystyczną sylwetkę telewizyjnej stacji przekaźnikowej nad Śnieżnymi Kotłami, Łabski Szczyt, skałki Twarożnika, Trzy Świnki, szczyt Čertovej hory (z kompleksem skoczni narciarskich Čerťák – wycinka lasu w kształcie litery V), budynki gospodarcze na Hali Szrenickiej i w końcu Schronisko na Szrenicy
Panorama ze szczytu Szrenicy. Kolejno od lewej widać: Borówcze Skały, Kukułcze Skały, dach schroniska Pod Łabskim Szczytem, charakterystyczną sylwetkę telewizyjnej stacji przekaźnikowej nad Śnieżnymi Kotłami, Łabski Szczyt, skałki Twarożnika, Trzy Świnki, szczyt Čertovej hory (z kompleksem skoczni narciarskich Čerťák – wycinka lasu w kształcie litery V), budynki gospodarcze na Hali Szrenickiej i w końcu Schronisko na Szrenicy